Κοινωνικές αναπαραστάσεις και η υποψηφιότητα Ομπάμα

91

Μέχρι το 2008 η πιθανότητα εκλογής ενός Αφροαμερικανού προέδρου -ή μιας γυναίκας αν συμπεριλάβουμε την περίπτωση της Χίλαρι Κλίντον- φάνταζε μακρινή, ίσως και αδύνατη. Τα πράγματα φυσικά αλλάζουν αν σκεφτούμε ότι πριν τον Ομπάμα υπήρξε το… Χόλιγουντ.

Τον Αύγουστο του 2007 το περιοδικό Esquire δημοσίευσε άρθρο για τον Τζον Έντουαρτς –τότε ακόμα στην κούρσα για την προεδρία- με τον σαρκαστικό τίτλο: «Μπορεί ακόμα ένας λευκός άνδρας να εκλεγεί πρόεδρος;»

Η απάντηση θα ήταν: «Εξαρτάται». Τουλάχιστον στο Χόλιγουντ.

Οι σεναριογράφοι ταινιών και ξένων σειρών βρίσκονταν πάντα λίγο πιο μπροστά από την εποχή τους. Αυτό που τώρα συμβαίνει στην πραγματικότητα σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια, είχε συμβεί πρώτα στη μικρή ή την μεγάλη οθόνη.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι αυτό του Ντέιβιντ Πάλμερ, ήρωα του επιτυχημένου τηλεοπτικού σήριαλ 24, που έβαλε την εικόνα του Αφροαμερικάνου προέδρου στα περισσότερα τα σπίτια των ΗΠΑ.

Ήδη όμως από το 1964 οι σεναριογράφοι είχαν αρχίσει να πειραματίζονται με την ιδέα ενός Αφροαμερικανού ή μιας γυναίκας προέδρου.

Ο πρώτος κινηματογραφικός μαύρος πρόεδρος είχε τη μορφή –και κυρίως τη φωνή- του Τζέιμς Ερλ Τζόουνς. Στην ταινία The Man κατακτά τον Λευκό Οίκο μέσα από μια σειρά τυχαίων κωμικοτραγικών γεγονότων.

Χρειάστηκαν ωστόσο αρκετά χρόνια ώστε η ιδέα να ωριμάσει –έστω και στο μυαλό των σεναριογράφων.

Το 1997 ο Αφροαμερικανός Τόμι Λίστερ κυβερνά ολόκληρο τον γαλαξία του Πέμπτου Στοιχείου, ενώ την επόμενη χρονιά ο Μόργκαν Φρίμαν υποδύεται έναν πρόεδρο που έρχεται αντιμέτωπος με έναν καταστροφικό κομήτη στην Ολέθρια Σύγκρουση (Deep Impact).

Τη διαφορά ωστόσο κάνει ο γερουσιαστής Ντέιβιντ Πάλμερ (Ντένις Χέισμπερτ) στο 24. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν να επιδείξουν τις έντονες ομοιότητες με τον Μπάρακ Ομπάμα: και οι δύο είναι ευγενικοί, επικοινωνιακοί και χαρισματικοί.

Ο ηθοποιός, υποστηρικτής του Μπ.Ομπάμα, δηλώνει: «Όσον αφορά το κοινό (ο Ντ.Πάλμερ) άνοιξε λίγο το μυαλό και την καρδιά τους στην ιδέα ότι εάν βρεθεί ο κατάλληλος άνδρας, τότε ένας μαύρος θα μπορούσε να γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ».

Όταν ο ήρωας δολοφονείται, αντικαθίσταται από τον επίσης Αφροαμερικανό αδελφό του.

Το 2003 ο Κρις Ροκ θέτει υποψηφιότητα για την προεδρία στην κωμωδία Head of State της οποίας το tagline είναι το χαρακτηριστικό «ο μόνος λευκός είναι ο Οίκος».

Η επιλογή Ομπάμα για το χρίσμα της προεδρίας δεν μπορεί να θεωρηθεί φυσικά αποτέλεσμα αυτών των κοινωνικών αναπαραστάσεων. Συχνά όμως η ποπ κουλτούρα «ανοίγει το δρόμο», εξοικειώνοντάς μας με καταστάσεις που φαντάζουν εξωπραγματικές και μακρινές.

Αγγελική Στελλάκη

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ