Πρόωρες εκλογές στην Πολωνία με σκληρή μάχη ανάμεσα σε Καζίνσκι και Τασκ

51

Κάλπες για πρώρες βουλευτικές εκλογές άνοιξαν την Κυριακή στην Πολωνία. Μπροστά στις δημοσκοπήσεις η αντιπολίτευση του Ντόναλντ Τασκ που μάχεται τον πρωθυπουργό Γιάροσλαβ Καζίνσκι, όμως οι κάλπες δεν αναμένεται να αναδείξουν ξεκάθαρο νικητή.

Πάντως, λόγω της μεγάλης προσέλευσης -για τα πολωνικά δεδομένα- στις κάλπες, σε πολλά εκλογικά κέντρα υπήρξαν ελλείψεις ψηφοδελτίων, με αποτέλεσμα να κλείσουν ώρες αργότερα. Τα πρώτα exit polls αναμένονται αργά το βράδυ της Κυριακής ή τα ξημερώματα της Δευτέρας.

Σε περίπου 30 εκατομμύρια ανέρχονται οι Πολωνοί που έχουν δικαίωμα ψήφου στις πρόωρες εκλογές της Κυριακής για την ανάδειξη του νέου Κοινοβουλίου. Είναι η 7η φορά που οι πολίτες της χώρας καλούνται να εκλέξουν βουλευτές μετά το 1989 και την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Πολλοί Πολωνοί αισθάνονται εξαντλημένοι από τη διαρκή ροή σκανδάλων, αντιπαραθέσεων και λασπολογίας, καθώς και από την απειλή για προσφυγή στις κάλπες που κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της χώρας αμέσως μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές που έγιναν πριν από δύο χρόνια.

Την ίδια στιγμή, σε περίπου δύο εκατομμύρια υπολογίζονται οι νέοι Πολωνοί που επιθυμούν να μεταναστεύσουν στην Βρετανία ή την Ιρλανδία, αναζητώντας μια καλύτερη δουλειά και μία πιο άνετη ζωή. Εκεί βρίσκονται ήδη περίπου 1,5 εκατ. Πολωνοί, ο βαθμός της προσέλευσης των οποίων στις κάλπες ίσως κρίνει το αποτέλεσμα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, κάποιες δημοσκοπήσεις προβλέπουν συμμετοχή στις κάλπες σε ποσοστό της τάξεως του 70%, αλλά κάποιες άλλες δεν αποκλείουν να επαναληφθεί το 40,5% που σημειώθηκε το Σεπτέμβριο του 2005. Μία έρευνα στην πόλη Βρέζνια της δυτικής πλευράς της χώρας έδειξε πρόθεση συμμετοχής στο 9%.

Τα πρώτα exit poll θα ανακοινωθούν μετά το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων στις 20:00 το βράδυ της Κυριακής. Τα επίσημα τελικά αποτελέσματα αναμένεται να γίνουν γνωστά την Τρίτη.

Πριν από τις εκλογές του 2005 και τα δύο μεγάλα κόμματα, το κυβερνών Κόμμα του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS), αλλά και το αντιπολιτευόμενο της Πολιτικής Πλατφόρμας (PO) είχαν υποσχεθεί κυβερνητική σταθερότητα.

To PO με επικεφαλής τον 50χρονο ιστορικό Ντόναλντ Τασκ είχε προβάδισμα, αλλά το PiS με αρχηγό τον 58χρονο καθηγητή της νομικής Γιάροσλαβ Καζίνσκι κέρδισε με σχεδόν τρεις μονάδες και ένα μήνα αργότερα πήρε και τις προεδρικές εκλογές με υποψήφιο τον δίδυμο αδελφό του πρωθυπουργού, Λέχ Καζίνσκι, αλλά δεν κατάφερε να τηρήσει τη δέσμευση του για σταθερότητα.

Έτσι αυτές τις εκλογές τις προκάλεσε ο ίδιος πρωθυπουργός μετά την κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού με δύο μικρά λαϊκιστικά κόμματα εν μέσω σοβαρών και διαρκών αντιπαραθέσεων.

Τα κόμματα και οι αρχηγοί τους

Η Πολιτική Πλατφόρμα του Ντόναλντ Τασκ

Η αξιωματική αντιπολίτευση βρίσκεται και αυτή τη φορά μπροστά στις δημοσκοπήσεις, αλλά δεν φαίνεται να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία. Ο Τασκ υπόσχεται καλύτερη επιχειρηματικότητα με μείωση των φόρων στο 15% και της γραφειοκρατίας για όλες τις επιχειρήσεις, βελτίωση των σχέσεων με την ΕΕ, που πέρασαν πολλές κρίσεις την τελευταία διετία, απόσυρση των 900 Πολωνών στρατιωτών από το Ιράκ, αυξήσεις μισθών, καλύτερο κοινωνικό κράτος και συνέχιση της εκστρατείας κατά της διαφθοράς και των «ολιγαρχών».

Οι πολιτικές ρίζες του Τασκ, που κυριάρχησε στις τηλεοπτικές αναμετρήσεις με τους πολιτικούς αντιπάλους του, φτάνουν μέχρι την Αλληλεγγύη, τη συνδικαλιστική οργάνωση που αναδείχτηκε ως αντίπαλος του κομμουνιστικού καθεστώτος στη δεκαετία του 1980. Τότε είχε ιδρύσει την πρώτη ανεξάρτητη φοιτητική κίνηση σε όλο το σοβιετικό μπλοκ, απειλήθηκε με φυλάκιση και αναγκάστηκε να δουλέψει ως εργάτης για να στηρίξει την οικογένεια του.

«Εγώ είμαι έτοιμος να γίνω πρωθυπουργός, αλλά αυτό εξαρτάται από τους ψηφοφόρους» είπε πρόσφατα ο Τασκ, ο οποίος θέτει ως στόχο τον επαναπατρισμό όσων πρόσφατα μετανάστευσαν στο εξωτερικό για δουλειά.


Το κόμμα του Νόμου και της Δικαιοσύνης του Γιάροσλαβ Καζίνσκι

Οι πολιτικοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι ο πρωθυπουργός Καζίνσκι σχεδίασε τη στρατηγική που οδήγησε στην ανατροπή και τη διπλή νίκη του 2005 επί του Τασκ, αλλά επισημαίνουν ότι μία νίκη του PiS θα επιμηκύνει την συγκέντρωση της εξουσίας στα χέρια των Καζίνσκι, των πρώτων διδύμων στην ιστορία που κατέχουν ταυτόχρονα τα δύο σημαντικότερα αξιώματα σε μία χώρα, και θα επιδράσει και στην υγεία της πολωνικής δημοκρατίας.

Ο Γιάροσλαβ Καζίνσκι, που απέκτησε κατά την πρωθυπουργία του την κακή φήμη ενός πολύ επιθετικού πολιτικού, χαρακτηρίζεται ως ένας εξαιρετικός τακτικιστής, αλλά κακός διαχειριστής των δημοσίων πραγμάτων. Μάλιστα, κατηγορήθηκε από την αντιπολίτευση ότι χρησιμοποίησε το γραφείο κατά της διαφθοράς, τις μυστικές υπηρεσίες και το υπουργείο Δικαιοσύνης για να εξουδετερώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους,

Στα 58 του είναι ανύπαντρος και εξακολουθεί να ζει με τη μητέρα του και όπως παραδέχτηκε δημόσια δεν έχει τραπεζικό λογαριασμό, οικονομίες και άδεια οδήγησης. Στην πρόσφατη τηλεοπτική αντιπαράθεση των πολιτικών αρχηγών, ο Τασκ αποκάλυψε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ οι δύο τους βρισκόταν στο ασανσέρ της Βουλής, ο Καζίνσκι τράβηξε ένα περίστροφο και του είπε: «το να σε σκοτώσω, θα είναι σαν να φτύνω»…

Ο ίδιος ο Καζίνσκι αρνήθηκε ότι συνέβη το γεγονός, αλλά όταν πιέστηκε από τους δημοσιογράφους, παραδέχτηκε ότι είχε απειλήσει φραστικά τον Ντόναλντ Τασκ, όμως όπως είπε «ήταν ένα απλό αστείο».

Τα άλλα κόμματα

Το όριο του 5% αναμένεται να περάσουν και να μπουν στη Βουλή το κεντροαριστερό LiD, μία συμμαχία πρώην κομμουνιστών και πρώην στελεχών της Αλληλεγγύης, και το συντηρητικό Πολωνικό Αγροτικό Κόμμα, κανένα από τα οποία δεν δείχνει πρόθεση να συνεργαστεί μετεκλογικά με το PiS. Οι δύο μέχρι τώρα εταίροι του κυβερνητικού συνασπισμού δεν αναμένεται να μπουν στη Βουλή.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τελικά η κυβέρνηση Καζίνσκι αποδέχτηκε τόσο την παρουσία παρατηρητών του ΟΑΣΕ στην εκλογική διαδικασία, ενώ απέσυρε και τις επιφυλάξεις της για τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της ΕΕ έχοντας εξασφαλίσει τα όσα επεδίωκε.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η οικονομία

Η Ευρωπαϊκή Έπιτροπή έχει προειδοποιήσει την Πολωνία ότι θα χάσει εκατομμύρια ευρώ για αυτοκινητόδρομους και άλλα έργα υποδομών εξαιτίας της νωθρότητας των κυβερνήσεων Καζίνσκι στο σχεδιασμό και την εκτέλεση τους.

Πάντως, οι οικονομικοί αναλυτές προβλέπουν ότι οι εκλογές δεν θα επηρεάσουν την ανάπτυξη της χώρας, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν θα σημειώσει αύξηση 6% το 2007 και το πολωνικό νόμισμα θα συνεχίσει να ενισχύεται έναντι του ευρώ και το 2008.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Γερμανικό