51

Αγεφύρωτες διαφορές και χαμηλές προσδοκίες περιβάλλουν την πρώτη απευθείας συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας την Παρασκευή στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της 62ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Καμία εναλλακτική λύση πέραν της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, διαμηνύουν ξανά προς κάθε κατεύθυνση οι ΗΠΑ.

Οι δύο πλευρές προσέρχονται στη συνάντηση της Νέας Υόρκης με τις δεδηλωμένες θέσεις τους υπέρ και κατά της ανεξαρτησίας. Πρόκειται για τις πρώτες απευθείας συνομιλίες σε ανώτατο επίπεδο αφότου οι «ισχυροί» του ΟΗΕ συμφώνησαν να δώσουν άλλη μία παράταση 120 ημερών στη διπλωματία για την μάλλον μάταιη προσπάθεια εξεύρευσης κοινά αποδεκτής λύσης.

Η περίοδος αυτή λήγει στις 10 Δεκεμβρίου, οπότε και θα παραδοθεί στον ΓΓ του ΟΗΕ Μπανκ Γκι-μουν έκθεση των διαμεσολαβητικής τρόικας (ΕΕ, ΗΠΑ, Ρωσία). Η αλβανική πλευρά διά του πρωθυπουργού του Κοσόβου Αγκίμ Τσέκου τονίζει με κάθε ευκαιρία ότι μετά την παρέλευση της ημερομηνίας αυτής θα προχωρήσει «εάν χρειαστεί» σε μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας.

Καθ οδόν προς τη Νέα Υόρκη ο Σέρβος πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα δήλωσε ότι το Κόσσυφοπέδιο δεν θα γίνει ποτέ ανεξάρτητο, προειδοποιώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην προχωρήσουν στο «πολιτικό έγκλημα» της μονομερούς αναγνώρισης της ανεξαρτησίας της σερβικής επαρχίας.

«Το μήνυμα του Βελιγραδίου θα είναι ότι το Κόσοβο δεν θα είναι ποτέ ανεξάρτητο και η μονομερής αναγνώριση της ανεξαρτησίας του θα συνιστά πολιτικό έγκλημα» είπε ο Β.Κοστούνιτσα και ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών Βουκ Τζέρεμιτς ήλθε να επαναλάβει πως αυτό που προσφέρει η Σερβία είναι ένα πλήρες σχέδιο για ευρεία αυτονομία που ισοδυναμεί με ανεμπόδιστη διακυβέρνηση».

Δεν μπορούμε να διαπραγματευθούμε την κυριαρχία μας στο Κόσοβο, αλλά όλα τα άλλα μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση, δήλωσε ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών στο Associated Press λίγες ώρες πριν την έναρξη των απευθείας συνομιλιών στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νέα Υόρκη.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς δήλωσε ότι η Σερβία είναι έτοιμη να προσφέρει στις επικείμενες συνομιλίες με το Κόσοβο «την μεγαλύτερη αυτονομία του κόσμου». Τόνισε ακόμη ότι τα σχόλια του Τζορτζ Ο.Μπους και άλλων αξιωματούχων περί ανεξαρτησίας του Κοσόβου τον Δεκέμβριο «δεν προσέφεραν βοήθεια».

Ο Τάντιτς, ο οποίος θα συναντηθεί την Παρασκευή με τους Αλαβανούς ηγέτες στις πρώτες απευθείας επαφές των δύο πλευρών, προειδοποίησε για «απρόβλεπτες συνέπειες» που θα προκαλούσαν γενικότερη αποσταθεροποίηση εάν το Κόσοβο διακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία του το Δεκέμβριο και η Δύση σπεύσει να αναγνωρίσει ένα νέο κράτος.

Σε αυτό το πνεύμα κάλεσε τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να αποφύγει να δημιουργήσει «επικίνδυνο νομικό προηγούμενο». Έπειτα από μία μονομερή αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου η διεθνής έννομη τάξη δεν πρόκειται ποτέ πλέον να είναι ίδια, είπε ο Τάντιτς, προειδοποιώντας ότι αυτονομιστικά κινήματα σε άλλες περιοχές θα θεωρήσουν ότι υπάρχει νομικό προηγούμενο.

Ως προς τη στάση των ΗΠΑ, με το «βλέμμα» στις απευθείας συνομιλίες η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις δήλωσε κατηγορηματικά την Τρίτη μέσω του Reuters πως θα υπάρξει ανεξάρτητο Κόσοβο, επιμένοντας πως μόνο αυτή η προοπτική εγγυάται τη σταθερότητα στα Βαλκάνια.

Το στίγμα των ΗΠΑ έδωσε ξανά την Πέμπτη ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιος για τις ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις Ντάνιελ Φριντ, λέγοντας πως δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από την επιτηρούμενη ανεξαρτησία του Κοσόβου, και προσθέτοντας ότι η Σερβία δεν έχει να επιλέξει μεταξύ Ευρώπης και Κοσόβου, αλλά να αποφασίσει εάν θέλει ένα ευρωπαϊκό μέλλον.

Η σερβική κυβέρνηση έχει κατ επανάληψη δηλώσει ότι δεν «ανταλλάσσει» το Κοσσυφοπέδιο με την προοπτική ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συνεδρίαση των ΥΠΕΞ της Ομάδας Επαφής

Οι υπουργοί Εξωτερικών της εξαμελούς Ομάδας Επαφής για το Κοσσυφοπέδιο (ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία) συνεδρίασαν τα μεσάνυχτα της Πέμπτης (ώρα Ελλάδος) στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών για να οριστικοποιήσουν την ημερήσια διάταξη του πρώτου γύρου των απευθείας διαβουλεύσεων Βελιγραδίου-Πρίστινας την Παρασκευή.

Η σύσκεψη των ΥΠΕΞ έγινε παρουσία του ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Γκι-μουν και της τρόικας των διαμεσολαβητών (Βόλφγκανκ Ίσινγκερ από την ΕΕ, Φρανκ Ουίσνερ από τις ΗΠΑ και Αλεξάντρ Μπότσαν Χαρτσένκο από τη Ρωσία). Μετά την ωριαία συνάντηση οι εκπρόσωποι των μεγάλων δυνάμεων κάλεσαν τη Σερβία και τους Αλβανούς του Κοσόβου να αναζητήσουν κοινό έδαφος.

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ έκανε λόγο για μία «εξαιρετικά εποικοδομητική» συνάντηση της Ομάδας Επαφής. Από πλευράς του, πάντως, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε ξανά τη Δύση να σταματήσει να διακηρύσσει ότι η ανεξαρτησία του Κοσόβου είναι αναπόφευκτη.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Μπερνάρ Κουσνέρ επισήμανε με τη σειρά του ότι το Κόσοβο είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα. «Δεν είναι ρωσικό πρόβλημα, ούτε αμερικανικό πρόβλημα και η ΕΕ είναι αυτή που θα αποφασίσει, διότι εμείς θα αντιμετωπίσουμε τα
προβλήματα στο τέλος του χρόνου» είπε ο Κουσνέρ.

Η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις και ο Ρώσος ομόλογός της Σεργκέι Λαβρόφ βρέθηκαν ξανά σε διάσταση με αφορμή τη συνέχιση της διαδικασίας επίλυσης της κρίσης του Κοσόβου με την Ουάσινγκτον να στηρίζει παγίως την ανεξαρτησία του Κοσόβου «ως την καλύτερη έκβαση των διαπραγματεύσεων».

Ο Σεργκέι Λαβρόφ κατηγόρησε τη Δύση ότι προδικάζει αποτυχία των διαπραγματεύσεων και ενθαρρύνει μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, ως τη μοναδική έξοδο από το τέλμα στο οποίο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ