Ρηξικέλευθες προτάσεις για το «νέο» ΠΑΣΟΚ στο Σχέδιο Καταστατικού

71

Πληθώρα καινοτομιών περιλαμβάνει το Σχέδιο Καταστατικού του ΠΑΣΟΚ, το οποίο δόθηκε την Πέμπτη στη δημοσιότητα και απηχεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τις απόψεις και θέσεις του Γιώργου Παπανδρέου, προέδρου του Κινήματος.

Εν ολίγοις στο Σχέδιο, στο οποίο μόνο οριακές αλλαγές αναμένονται στο Συνέδριο, αποτυπώνεται η φιλοσοφία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ για το πώς πρέπει να διαρθρώνεται και να λειτουργεί ένα σύγχρονο σοσιαλιστικό κόμμα.

Έκπληξη αποτελεί η θεσμοθέτηση Συνηγόρου του Μέλους και του Φίλου με το ακροτελεύτιο άρθρο 56 του νέου Καταστατικού, ο οποίος μάλιστα θα εκλέγεται από το Εθνικό Συμβούλιο, θα έχει συνεπώς αναβαθμισμένο ρόλο.

Από το κείμενο του νέου Καταστατικού προκύπτει ότι, εκτός των πολλών καινοτομιών, υπάρχουν διατάξεις που διαφοροποιούν τον τρόπο άσκησης της κομματικής εξουσίας, η οποία ασκείται κυρίως σε δύο επίπεδα: Αυτό της βάσης, στην οποία δίνονται αυξημένες αρμοδιότητες, και εκείνο της κορυφής, στην οποία τείνουν να συγκεντρωθούν περισσότερες εξουσίες από εκείνες που διέθετε με το προηγούμενο Καταστατικό.

Δεδομένου ότι η Κεντρική Επιτροπή αντικαθίσταται από το Εθνικό Συμβούλιο, όργανο ευρύτατο και άρα δύσκαμπτο (ο αριθμός των μελών του θα είναι υπερδιπλάσιος εκείνου των μελών της ΚΕ), ότι το Πολιτικό Συμβούλιο που θα αντικαταστήσει το Εκτελεστικό Γραφείο θα έχει 20 μέλη και θα συνεδριάζει ανά δύο εβδομάδες, αλλά και ότι καταργείται η θέση του γραμματέα της ΚΕ, η άσκηση της καθημερινής πολιτικής περιέρχεται αποκλειστικά στην ευθύνη του προέδρου του κόμματος.

Στην πρόταση Καταστατικού υπάρχει αναφορά σε αριθμό θητειών για τον πρόεδρο του Κινήματος και τα στελέχη που έχουν εκλεγεί σε όργανα του κόμματος. Σύμφωνα με το άρθρο 14 του νέου καταστατικού, η θητεία των στελεχών του Κινήματος στα όργανα προβλέπεται να μην υπερβαίνει τις τρεις συνολικά, ενώ υπάρχει και εναλλακτική πρόταση που αναφέρει ότι «το σύνολικό όριο θητείας για τα κομματικά όργανα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα οκτώ έτη, και για τον πρόεδρο τα 12».

Οι… εκπλήξεις

Μεταξύ των καινοτομιών αξίζει να μνημονευθούν οι αναφορές στον εθελοντισμό, ο ρόλος που ανατίθεται σε φορείς όπως το ΙΣΤΑΜΕ, αλλά και σε νεοϊδρυθέντες, όπως το Ινστιτούτο Πολιτικής Επιμόρφωσης (ΙΠΕ) και το «Κάθε Μέρα Πολίτης». Ο τελευταίος είναι κάτι ανάλογο του ΟΠΕΚ, που είχε ιδρύσει ο κ. Σημίτης, αλλά είχε μείνει εκτός της κομματικής δομής, λειτουργώντας παράπλευρα.

Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η δυνατότητα συμμετοχής στις προκριματικές εκλογές για την ανάδειξη των υποψηφίων δημάρχων, όχι μόνο των μελών και φίλων, αλλά του συνόλου των κατοίκων.

Επίσης, γίνεται μεγάλη αποκέντρωση εξουσιών και αρμοδιοτήτων στην κομματική βάση, η οποία θα έχει πλέον και τη δυνατότητα της οριζόντιας λειτουργίας, η οποία εξοβελίστηκε από το ΠΑΣΟΚ στη δεκαετία του 70, με πολλά «θύματα».

Στο νέο Καταστατικό ξεκαθαρίζεται ότι για το ΠΑΣΟΚ έληξε το θέμα της αλλαγής του ονόματος και των συμβόλων, το οποίο είχε τεθεί από την πλευρά των εκσυγχρονιστών του Κινήματος και ειδικότερα από τον απερχόμενο γραμματέα Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος δεν έχει μεγάλη συμμετοχή στις διεργασίες εν όψει του Συνεδρίου.

Σύμφωνα με την πρόταση, ο πρόεδρος του Κινήματος εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια, από το σύνολο των μελών και των φίλων του ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον ένα μήνα πριν τη διεξαγωγή του Συνεδρίου, το οποίο διεξάγεται επίσης κάθε τέσσερα χρόνια και θα έχει 5.000 συνέδρους.

Το Εθνικό Συμβούλιο αντικαθιστά την Κεντρική Επιτροπή και είναι το ανώτατο όργανο μεταξύ δύο συνεδρίων. Εκλέγει το Πολιτικό Συμβούλιο, αλλά και την Επιτροπή Εκλογικών Διαδικασιών (αναφέρεται ως μόνιμη), την Επιτροπή Τήρησης Διαδικασιών, το Συνήγορο του Μέλους και του Φίλου και την Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου.

Οι αρμοδιότητες του Πολιτικού Συμβουλίου είναι εκτελεστικές, θα αποτελείται από 20 μέλη και τον πρόεδρο και σε αυτό δεν θα συμμετέχουν κυβερνητικά στελέχη -όταν το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην κυβέρνηση ή μετέχει σε κυβέρνηση-, ενώ θα εκλέγει το γραμματέα του, ο οποίος θα «έχει την ευθύνη οργανωτικής λειτουργίας του Κινήματος».

Οι λοιπές παράμετροι

Σημαντικό ενδιαφέρον έχουν οι διαδικασίες ανάδειξης υποψηφίων, καθώς στο θέμα αυτό γίνεται η μεγαλύτερη προσπάθεια αποκέντρωσης κομματικών αρμοδιοτήτων. Προβλέπεται ότι οι υποψήφιοι του Κινήματος τόσο για τη Βουλή όσο και για τις Νομαρχίες και τους Δήμους, θα αναδεικνύονται από προκριματικές εκλογές και θα αξιολογούνται από τα συλλογικά όργανα. Από τον κανόνα εξαιρούνται οι εν ενεργεία βουλευτές, για τις υποψηφιότητες των οποίων αποφασίζει το Εθνικό Συμβούλιο.

Πάντως, τα αποτελέσματα των προκριματικών εκλογών είναι δεσμευτικά, με την εξαίρεση των περιπτώσεων συνεργασιών και της πολιτικής στάσης των υποψήφιων βουλευτών.

Επίσης, ο πρόεδρος του Κινήματος δεν θα έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για την κατάρτιση του ψηφοδελτίου Επικρατείας και του ευρωψηφοδελτίου, τα οποία θα καταρτίζει από κοινού με το Πολιτικό Συμβούλιο και θα υπόκεινται στην έγκριση του Εθνικού Συμβουλίου.

Οι υποψήφιοι νομάρχες και δήμαρχοι, οι οποίοι θα στηρίζονται από το ΠΑΣΟΚ, θα αναδεικνύονται επίσης από προκριματικές εκλογές. Ειδικότερα, για την ανάδειξη των υποψηφίων δημάρχων, εκτός των μελών και φίλων, θα μπορούν να ψηφίζουν και όλοι οι δημότες.

Ωστόσο, οι υποψηφιότητες των νομαρχών θα αξιολογούνται από το Εθνικό Συμβούλιο, όπως και οι υποψηφιότητες των δημάρχων σε πόλεις με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων. Στις προκριματικές διαδικασίες συμμετέχουν και οι εν ενεργεία νομάρχες και δήμαρχοι.

Σε περιπτώσεις συνεργασιών, οι επιλογές θα γίνονται από το Εθνικό Συμβούλιο χωρίς τη διεξαγωγή προκριματικών εκλογών. Οι προκριματικές εκλογές διεξάγονται ένα χρόνο πριν τις νομαρχιακές και δημοτικές εκλογές και έξι μήνες, στις περιπτώσεις που ο νομάρχης ή ο δήμαρχος εξελέγησαν με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ. Τα αποτελέσματα των προκριματικών εκλογών δεσμεύουν όλα τα όργανα και τα μέλη του Κινήματος.

Το ΠΑΣΟΚ οργανώνεται σε επίπεδο Δήμου με τη δημιουργία Δημοτικών Οργανώσεων, ενώ η δευτεροβάθμια οργάνωσή του θα είναι πλέον σε επίπεδο Περιφέρειας, αφού καταργούνται οι Νομαρχιακές Επιτροπές με τη σημερινή τους μορφή. Οι νέες ΝΕ συγκροτούνται από τους γραμματείς των Δημοτικών Οργανώσεων, με συντονιστικές μόνο αρμοδιότητες.

Η Ν.ΠΑΣΟΚ θα παραμείνει αυτοτελής οργάνωση, αλλά τα μέλη της θα συμμετέχουν υποχρεωτικά στις Δημοτικές Οργανώσεις και θα είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Μελών του Κινήματος. Θα διεξάγει δικό της Συνέδριο και θα διαθέτει δικό της Καταστατικό, το οποίο όμως θα συνάδει απολύτως προς το Καταστατικό του Κινήματος.

Εναλλακτικά προς την εισήγηση προτείνονται, μεταξύ άλλων, η αναγνώριση των τάσεων με αναλογική εκπροσώπηση στα όργανα του Κινήματος, να υπάρχει ανώτατο όριο θητείας οκτώ ετών στα κομματικά όργανα, η οποία για τον πρόεδρο θα επεκτείνεται στα 12 έτη.

Προτείνεται επίσης να μην ισχύουν ασυμβίβαστα, να διατηρηθούν οι ΝΕ με τη σημερινή τους μορφή, ενώ η εκλογή του Πολιτικού Συμβουλίου να γίνεται από το Συνέδριο (αντί του Εθνικού Συμβουλίου), ο γραμματέας να εκλέγεται από το Εθνικό Συμβούλιο (αντί του Πολιτικού Συμβουλίου). Υπάρχει επίσης πρόταση κατάργησης της θέσης του γραμματέα. Υπάρχει επίσης πρόταση να μην ισχύσει ο θεσμός των προκριματικών εκλογών.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ