53

«Κάποια κίνηση από την Τουρκία προς την πλευρά της Κύπρου» πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στις 17 Δεκεμβρίου αναμένει η ΕΕ, σύμφωνα με δηλώσεις του Ολλανδού πρωθυπουργού Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, ο οποίος είχε την Τρίτη συναντήσεις με την ελληνική και κυπριακή ηγεσία, ενώ την Τετάρτη μεταβαίνει στην Αγκυρα.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα Το Βήμα, την Τετάρτη, ο προεδρεύων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε σε Ολλανδούς δημοσιογράφους, μετά τη συνάντηση με τον Κώστα Καραμανλή: «Θέση μας είναι ότι πρέπει να γίνει κάποια κίνηση από την Τουρκία προς την πλευρά της Κύπρου».

Η δήλωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία -δεδομένου ότι γίνεται από τον προεδρεύοντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δέκα μόλις ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής- καθώς αφήνει να εννοηθεί ότι η προεδρία περιμένει από την Τουρκία να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση πριν από την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Όπως εξηγούν αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου Εξωτερικών, αυτή η κίνηση θα μπορούσε να είναι η δημόσια δέσμευση της Αγκυρας για την υπογραφή του πρωτοκόλλου επέκτασης της Συμφωνίας Τελωνειακής Ενωσης Τουρκίας-ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη διεύρυνση της Ενωσης με δέκα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης της Κύπρου.

Προς την κατεύθυνση αυτή συνηγορεί και το γεγονός ότι μια σειρά από εξέχουσες προσωπικότητες της ΕΕ, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο, έχουν κατ επανάληψιν εκφράσει την ελπίδα «να μην καταστεί το Κυπριακό κεντρικό ζήτημα της επικείμενης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ».

Η θέση αυτή της ολλανδικής προεδρίας στην ΕΕ «εξηγεί» και τη σχετική αναφορά που υπάρχει στο προσχέδιο συμπερασμάτων της προεδρίας, στο οποίο σημειώνεται ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την απόφαση της Τουρκίας να υπογράψει το πρωτόκολλο για τη Συμφωνία της Αγκυρας…». Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η υιοθέτηση του όρου «χαιρετίζει» έχει προκαλέσει την αντίδραση της Αθήνας, η οποία έχει επισημάνει προς την προεδρία, τόσο διά της διπλωματικής οδού όσο και κατά τη διάρκεια της συνάντησης Καραμανλή-Μπαλκενέντε, ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν μπορεί να εκφράζει ικανοποίηση για κάτι το οποίο δεν έχει ακόμη συμβεί».

Πληροφορίες για το ενδεχόμενο μιας τουρκικής δεσμευτικής δήλωσης έρχονται και από την Αγκυρα. Συγκεκριμένα, στη διάρκεια σύσκεψης στο τουρκικό προεδρικό μέγαρο, κατά την οποία εξετάστηκε η τουρκική στρατηγική εν όψει της 17ης Δεκεμβρίου, εξετάστηκε η παράμετρο της de facto αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, αναπτύχθηκε και πάλι η άποψη ότι η Τουρκία δεν έχει καμία αντίρρηση να επεκτείνει στα νέα μέλη- συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας- όλες τις συμφωνίες που αφορούν την ΕΕ (τελωνειακή ένωση, συνθήκη της Αγκυρας 1963), αλλά δεν πρέπει να αναμένεται πριν από τη 17η Δεκεμβρίου καμία κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό και αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, προτού υπάρξει συμφωνημένη λύση του Κυπριακού.

Ωστόσο, μελετάται το ενδεχόμενο να γίνει κάποια δεσμευτική δήλωση πριν από τη 17η Δεκεμβρίου για την ομαλοποίηση των σχέσεων με τη Λευκωσία, αντί να υπογράψει το πρωτόκολλο που θα επεκτείνει την Τελωνειακή Ενωση σε όλα τα νέα μέλη.

Όσον αφορά στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής, σύμφωνα με την εφημερίδα Ελευθεροτυπία, η Τουρκία έχει αντιρρήσεις και συγκεκριμένα ζητά να αφαιρεθούν τα σημεία που αναφέρονται στην παραπομπή των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στα βασανιστήρια και στον τρόπο που μπορούν να διακοπούν στο μέλλον οι ευρω-τουρκικές διαπραγματεύσεις.

Επιπλέον, η Αγκυρα επισημαίνει ότι: «Αποτελεί νόμιμη προσδοκία του τουρκικού έθνους η έναρξη διαπραγματεύσεων με τη ΕΕ μέσα στο 2005 χωρίς όρους και καθυστερήσεις με στόχο την πλήρη ένταξη», όπως αναφέρει δήλωση που εκδόθηκε μετά τη σύσκεψη στο προεδρικό μέγαρο.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ