AIDS και γενετικά τροποιημένα τρόφιμα απασχόλησαν το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ
Οι ιδιαιτερότητες της ινδικής κοινωνίας άφησαν το στίγμα τους στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ της Βομβάης, που έφερε κοντά 80.000 ανθρώπους. Οι εργασίες λήγουν την Τετάρτη, ενώ την Τρίτη συζητήθηκαν τα θέματα του Aids και των γενετικά τροποιημένων τροφίμων.
Περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι πήραν μέρος στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ της Βομβάης, το οποίο ξεκίνησε στις 16 Ιανουαρίου και ολοκληρώνεται την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου. Για πρώτη φορά αυτό το ραντεβού αμφισβήτησης της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης μετακινήθηκε από τη Βραζιλία και το Πόρτο Αλέγκρε, για να πάει στην Ασία, σε μια χώρα με πληθυσμό άνω του ενός δισεκατομμυρίου.
Οι ακτιβιστές της Δύσης βρέθηκαν αντιμέτωποι με τρόπους σκέψεις, οργανώσεις και προβλήματα, τους οποίους πολλοί από αυτούς ούτε που φαντάζονται. Η πολυπλοκότητα της ινδικής κοινωνίας αντικατοπτρίζεται ακόμη και στην οργανωτική επιτροπή, την οποία απαρτίζουν 135 οργανώσεις, συνδικάτα και κόμματα.
Η Ινδία, που γνωρίζει μιά καλπάζουσα ανάπτυξη, παραμένει υποταγμένη στη φτώχεια: περισσότεροι από 250 εκατομμύρια άνθρωποι, οι «ανέγγιχτοι» (dalits), ζούν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα.
Η ατζέντα της Τρίτης, προτελευταίας ημέρας, περιλάμβανε θέματα, όπως το Aids και οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. Πάρα πολλές εξαθλιωμένες οικονομικά οικογένειες στην Ινδία έχουν στους κόλπους τους μέλη που πάσχουν από Aids. Καθημερινά έρχονται αντιμέτωπες με το δίλημμα ποιο μέλος της οικογένειας προέχει να σωθεί, αυτό που πεινάει ή αυτό που πάσχει από Aids, αφού τα φάρμακα για την ασθένεια είναι ακόμη πανάκριβα.
Οι πολέμιοι των γενετικά τροποιημένων τροφίμων εκδήλωσαν την υποστήριξή τους στον Καναδό αγρότη, από τον οποίο η βιοτεχνολογική εταιρεία Monsanto ζήτησε με αγωγή αποζημίωση για γενετικά τροποιημένα φυτά ελαιοκράμβης, που είχαν βρεθεί στο κτήμα του. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι ο αγρότης έπρεπε να είχε αγοράσει από την ίδια τους σπόρους.
Το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ, που είναι ένα «αντι-Νταβός» και γίνεται λίγες μέρες πριν από αυτό (το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ αρχίζει στις 21 Ιανουαρίου), φιλοξενείται φέτος στην παλιά βιομηχανική περιοχή Nesco, που απέχει δύο ώρες από το κέντρο της Βομβάης. Οι υποστηρικτές της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης ξαναβρίσκονται φέτος στην Ινδία, αφήνοντας για πρώτη φορά τη βραζιλιάνικη «γενέτειρα».
Θέλουν, όπως λένε, να εξάγουν και να μεταφυτεύσουν αυτή τη διαδικασία σε μια άλλη ήπειρο. Θέλουν να δείξουν, με τους προβολείς στραμμένους στα τοπικά κινήματα αμφισβήτησης, ότι ο αγώνας εναντίον της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης δεν αφορά μόνον τους Λατινοαμερικανούς και τους Ευρωπαίους.
Ως την παραμονή της έναρξης οι εργασίες για τη μεταμόρφωση του χώρου συνεχίζονταν πυρετωδώς. Οι αποθήκες γίνονταν αίθουσες συνεντεύξεων με συστήματα μετάφρασης σε 11 γλώσσες. Για το σκοπό αυτό κινητοποιήθηκαν 900 εθελοντές. «Όλα θα είναι έτοιμα στην ώρα τους», αλλά «λείπουν ακόμη 300.000 δολάρια από τον προϋπολογισμό δαπανών, που θα ανέλθουν σε 2,4 εκατομμύρια δολάρια» έλεγε μέλος της επιτροπής οικονομικών.
Οι Ινδοί δεν είχαν καμιά κρατική υποστήριξη, σε αντίθεση με τους Βραζιλιάνους που επιχορηγήθηκαν γενναία από το Εργατικό Κόμμα του Λούλα και έπρεπε να τα κάνουν όλα με πενιχρά μέσα. Οι ινδικές οργανώσεις κατάφεραν να συγκεντρώσουν 600.000 δολάρια. Το μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης θα έρθει από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως η γερμανική Heinrich Boll και η διεθνής Oxfam.
Έπειτα από μιά θυελλώδη διαμάχη, η προσφορά του Ιδρύματος Ford, που θεωρήθηκε πολύ κοντά στο «ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο», τελικά απερρίφθη.
Οι περισσότεροι μετέχοντες, όπως είναι φυσικό, είναι ή Ινδοί ή από γειτονικά κράτη, δηλαδή από το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές, το Νεπάλ, τη Σρι Λάνκα. Για τους συνέδρους του Πόρτο Αλέγκρε η φετινή συνάντηση ήταν μια πολιτιστική επανάσταση. Το «παρών» έδωσαν επίσης 2.000 Γερμανοί, περίπου 1.000 Γάλλοι κι άλλοι τόσοι Αμερικανοί. Δεν έλειψαν και γνωστά ονόματα της παγκόσμιας διανόησης, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι και ο Γάλλος αγροτοσυνδικαλιστής Ζοζέ Μποβέ.
Εκτός από τα συνδικάτα, τα οποία συνδέονται άμεσα με μαρξιστικά και σοσιαλιστικά κόμματα, στην Ινδία υπάρχει ένα πλήθος μαζικών κινημάτων, τα οποία δεν έχουν προηγούμενο σε καμιά άλλη χώρα. «Έχουμε επτά εκατομμύρια μέλη» λέει με υπερηφάνεια η Σουμπχασίνι Αλι, πρόεδρος των Δημοκρατικών Γυναικών Όλης της Ινδίας, που αγωνίζεται κατά του ινδουιστικού φονταμενταλισμού.
Ένα «γκαντικό» κίνημα, που συγκεντρώνει φτωχούς αγρότες και εργάτες, υποστηρίζει ακριβώς το ίδιο.
Τελευταία εμφανίστηκαν νέα κοινωνικά κινήματα στις επαρχίες εναντίον της κατασκευής φραγμάτων ή εναντίον της εισαγωγής γενετικά τροποποιημένων προϊόντων. Σε αυτά προστίθεται το μοναδικό ινδικό φαινόμενο των «ανέγγιχτων», που ανήκουν στις φυλές-παρίες και αγωνίζονται να αποκτήσουν ίσα δικαιώματα στην ινδική κοινωνία.
Οι εκπρόσωποί τους μιλούν εξ ονόματος 250 εκατομμυρίων ανθρώπων και ήδη έχουν βάλει τη σφραγίδα τους στο φόρουμ. «Αν μιλήσει κάποιος μόνον για νεοφιλελευθερισμό ή για ειρήνη στην Ινδία χωρίς να θίξει τα προβλήματα που απασχολούν τους Ινδούς, θα είναι μεγάλο λάθος» διαβεβαιώνει μέλος της οργανωτικής επιτροπής.