Να εγκαταλείψει η Λιβύη το πυρηνικό πρόγραμμά της αποφάσισε ο Καντάφι

38

Την ανάσχεση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας του αποφάσισε ο Λίβυος ηγέτης Μοαμάρ Καντάφι, έπειτα από μυστικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, ανακοίνωσαν το Σάββατο ο Τζορτζ Ο.Μπους και ο Τόνι Μπλερ. Ήδη, ο Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι συναντήθηκε με Λίβυο αξιωματούχο για την υλοποίηση της απόφασης.

Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος, καλωσορίζοντας την απόφαση του Καντάφι να εγκαταλείψει τα προγράμματα κατασκευής χημικών, βιολογικών και πυρηνικών όπλων, δήλωσε: «Ελπίζω και άλλοι ηγέτες να ακολουθήσουν το παράδειγμά του».

Ο Λίβυος ηγέτης γνωστοποίησε την απόφασή του σε ανακοίνωση, που δημοσιοποιήθηκε από το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, το Jana. «Η Λιβύη θα είναι πλέον επικεφαλής των χωρών που εργάζονται για την απαλλαγή του κόσμου από τα όπλα μαζικής καταστροφής» δήλωσε ο Μοαμάρ Καντάφι.

Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα διαδραματίσει στο εξής «πρωταγωνιστικό ρόλο για την οικοδόμηση ενός κόσμου απαλλαγμένου από την τρομοκρατία και όλα τα όπλα μαζικής καταστροφής, ενός κόσμου με ειρήνη και ανάπτυξη».

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι συναντήθηκε στη Βιέννη με τον γραμμετέα του Εθνικού Συμβουλίου Επιστημονικής Έρευνας της Λιβύης, προκειμένου να εξετάσουν τον τρόπο υλοποίησής της, όπως ανέφερε ο αξιωματούχος της ΙΑΕΑ.

Ο Λίβυος υπουργός Εξωτερικών Αμπντέλ Ραχμάν Σαλκάμ δήλωσε ότι η Τρίπολη πήρε την απόφαση «με τη δική της, ελεύθερη βούληση», προκειμένου να αποτελέσει παράδειγμα για τον υπόλοιπο κόσμο, και ότι δεσμεύεται να δεχθεί διεθνή έλεγχο των εγκαταστάσεών της.

«Θέλουμε να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, διότι αυτό είναι προς το συμφέρον του λαού μας» δήλωσε αργότερα το Σάββατο ο Λίβυος υπουργός Εξωτερικών.

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν οι δηλώσεις στο CNN του υιού του Λίβυου ηγέτη Σαΐφ αλ Ισλάμ, ο οποίος επισήμανε: «Είναι αποφασιστικής σημασίας συμφωνία για τη Λιβύη, επειδή θα αποκτήσει πρόσβαση σε αμυντικά όπλα και σε τεχνογνωσία και τεχνολογία που απαγορευόταν. Επίσης, θα προετοιμάσει το έδαφος για την εξομάλυνση των πολιτικών σχέσεων με τις ΗΠΑ και τη Δύση.

Αξιωματούχος της Ουάσινγκτον, μιλώντας σε δημοσιογράφους υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι η Λιβύη είχε πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου με σκοπό την κατασκευή πυρηνικών όπλων και ότι είχε συνεργασθεί με τη Βόρειο Κορέα για την κατασκευή πυραύλων Scud. Προσέθεσε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της Λιβύης ήταν πιο προηγμένo από ό,τι θεωρείτο έως τώρα.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Βρετανός πρωθυπουργός και ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσαν ότι η απόφαση ελήφθη έπειτα από διαδικασία (μυστικές συνομιλίες και επιτόπιες επιθεωρήσεις) εννέα μηνών, η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Λίβυου ηγέτη, λίγο μετά τον συμβιβασμό για τις αποζημιώσεις προς τις οικογένειες των θυμάτων του Λόκερμπι.

«Η απόφαση του συνταγματάρχη Καντάφι είναι ιστορική και θαρραλέα και τη χειροκρατώ» δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ.

Ο Τζορτζ Μπους δήλωσε: «Η δέσμευση του συνταγματάρχη Καντάφι, μόλις υλοποιηθεί, θα κάνει τη χώρα μας πιο ασφαλή και τον κόσμο πιο ειρηνικό». Επίσης, προσέθεσε ότι η κατοχή όπλων μαζικής καταστροφής δεν χαρίζει επιρροή και αναγνώριση, αλλά απομόνωση και άλλες δυσάρεστες συνέπειες.

«Η Λιβύη μπορεί να ανακτήσει μια ασφαλή και σεβαστή θέση ανάμεσα στα υπόλοιπα έθνη και με τον καιρό να αποκτήσει καλύτερες σχέσεις με τις ΗΠΑ» προσέθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, οι οποίες έχουν επιβάλλει εμπάργκο στη Λιβύη εδώ και 17 χρόνια.

Το 1986, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν είχε βομβαρδίσει την Τρίπολη και την Βεγγάζη σε αντίποινα για την επίθεση σε κλαμπ του Βερολίνου, όπου είχε σκοτωθεί ένας Αμερικανός στρατιώτης. Στους βομβαρδισμούς είχε σκοτωθεί η μικρή υιοθετημένη κόρη του Καντάφι και είχαν τραυματισθεί δύο γιοι του.

Ομάδες Αμερικανών και Βρετανών ειδικών επισκέφθηκαν τη Λιβύη τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο και επιθεώρησαν δέκα εγκαταστάσεις πυρηνικού προγράμματος. Λίβυοι αξιωματούχοι αποκάλυψαν στις ομάδες σημαντική ποσότητα παράγοντα μουστάρδας, χημικό όπλο του Α Παγκοσμίου Πολέμου.

Ικανοποίηση σε όλο τον κόσμο

Η απόφαση της Λιβύης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την επανένταξή της στην διεθνή κοινότητα, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ντομινίκ ντε Βιλπέν. Ωστόσο, προσέθεσε ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης πρέπει «να εφαρμόσει χωρίς καθυστέρηση» τη δέσμευσή της για αποζημίωση προς τις οικογένειες των θυμάτων από τη βομβιστική ενέργεια στο Λόκερμπι.

Από την Ρώμη, ο Ιταλός πρωθυπουργός κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου δήλωσε ικανοποιημένος από την απόφαση της κυβέρνησης της Λιβύης.

«Πολύ θετική» χαρακτήρισε την απόφαση της Λιβύης το Ισραήλ, που ωστόσο σημείωσε ότι θα τηρήσει επιφυλακτική στάση, λόγω του αιφνιδιαστικού χαρακτήρα της.

Την απόφαση της Τρίπολης χαιρέτισε και η Κίνα με δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών. Το Πεκίνο εκτιμά πως ο διάλογος και η πειθώ είναι οι καλύτεροι τρόποι επίτευξης της μη εξάπλωσης των όπλων μαζικής καταστροφής.

«Η Κίνα θεωρεί ότι τα πολιτικά και διπλωματικά μέσα είναι ο καλύτερος τρόπος, για να υπάρξουν λύσεις στο θέμα της μη διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής και υποστηρίζει την ενίσχυση του διαλόγου και της διεθνούς συνεργασίας στο θέμα αυτό» υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.

Η Κίνα ανησυχεί για την κίνδυνο διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής εξαιτίας του πυρηνικού προγράμματος της γειτονικής Β.Κορέας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό