Τα βασικά σημεία στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ για τα αυθαίρετα

71

Χιλιάδες αυθαίρετα σε ολόκληρη τη χώρα συνδέει με τα δίκτυα παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης το νομοσχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ που εγκρίθηκε την Πέμπτη από το Υπουργικό Συμβούλιο και παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου από τη Βάσω Παπανδρέου.

Ακολουθούν αναλυτικά τα κυριότερα σημεία του νομοσχεδίου:

1. Η ηλεκτροδότηση των αυθαιρέτων

Επιτρέπεται η σύνδεση με τα δίκτυα παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης, των αυθαιρέτων που έχουν ανεγερθεί μέχρι την ψήφιση του νόμου, αν βρίσκονται μέσα σε σχέδιο πόλης ή σε περιοχή Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που προορίζεται για οικιστική ανάπτυξη ή αποτελούν την κύρια κατοικία του ιδιοκτήτη και έχουν εμβαδόν μέχρι 120 τ.μ.

Εξαιρούνται όσα αυθαίρετα βρίσκονται μέσα σε ρέματα, αρχαιολογικούς χώρους, αιγιαλό ή παραλία, δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, ζώνες απολύτου προστασίας προστατευόμενης περιοχής του νόμου 1650/86. Η σύνδεση με τα δίκτυα κοινής ωφελείας γίνεται για τρία έτη και διακόπτεται με ευθύνη της εταιρείας παροχής, εκτός αν προσκομιστεί πριν από τη λήξη της τριετίας έγκριση της πολεοδομικής υπηρεσίας, η οποία χορηγείται εφόσον διαπιστώσει ότι δεν έγιναν επιπλέον αυθαίρετες εργασίες στο ακίνητο.

Παράλληλα, με το νομοσχέδιο παρέχονται εκπτώσεις, απαλλαγές από προσαυξήσεις και καταβολή σε δόσεις στα βεβαιωμένα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης αυθαιρέτων. Ακόμη, θεσπίζεται νέος τρόπος προσδιορισμού των προστίμων ανέγερσης και διατήρησης αυθαιρέτων που ανεγείρονται μετά την ψήφιση του νόμου, σε συνάρτηση με την τιμή ζώνης της περιοχής, ώστε να αυξάνεται σημαντικά το ύψος και το πρόστιμο να λειτουργεί αποτρεπτικά για την αυθαίρετη δόμηση.

Επίσης, προβλέπεται η τροποποίηση της διαδικασίας βεβαίωσης των προστίμων. Σήμερα, το πρόστιμο διατήρησης πρέπει να αποστέλλεται για βεβαίωση κάθε χρόνο από τις πολεοδομικές υπηρεσίες στις ΔΟΥ. Η διαδικασία αυτή τις περισσότερες φορές δεν ακολουθείται. Στο εξής θα προβλέπεται βεβαίωση του προστίμου διατήρησης μία φορά και κάθε χρόνο θα επαναβεβαιώνεται οίκοθεν από τη ΔΟΥ, μέχρι το αυθαίρετο να κατεδαφιστεί ή ενταχθεί σε σχέδιο.

Η δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές: Για τη δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές, δεν επιτρέπεται στο εξής, με κατάτμηση υφισταμένων, η δημιουργία «τυφλών» οικοπέδων εκτός σχεδίου, δηλαδή οικοπέδων που δεν έχουν «πρόσωπο» σε κοινόχρηστο δρόμο. Για τα μέχρι σήμερα υφιστάμενα «τυφλά» οικόπεδα εκδίδονται οικοδομικές άδειες.

Με τροποποιήσεις στο ισχύον ΠΔ για την εκτός σχεδίου δόμηση, απαγορεύεται τα υπόγεια να εξέχουν περισσότερο από 0,8 μ. από το έδαφος. Σε περιοχές με κλίση πάνω από 20%, τα υπόγεια, εφόσον υπερβαίνουν το 20% της επιτρεπόμενης δόμησης προσμετρώνται στο συντελεστή και μειώνεται το μέγιστο ύψος των διώροφων από 7,5 σε 7 μέτρα.

Οι πράξεις εφαρμογής των εκτός σχεδίου πόλης: Η εισφορά σε γη των ιδιοκτητών υπολογίζεται για κάθε ιδιοκτησία ξεχωριστά και όχι στο σύνολο των ιδιοκτησιών ενός προσώπου σε μια πολεοδομική ενότητα. Επίσης, αντί του έτους 1983 λαμβάνεται ως χρόνος υπολογισμού των εμβαδών των ιδιοκτησιών το έτος 2002.

Καθιέρωση παγίου μεταβατικού καθεστώτος όταν αλλάζουν οι όροι δόμησης: Τροποποιούνται οι ισχύουσες διατάξεις, με στόχο να θεσπιστεί ένα ασφαλές και πάγιο μεταβατικό καθεστώς, το οποίο θα εφαρμόζεται όταν αλλάζουν οι όροι δόμησης και οι επιτρεπόμενες χρήσης σε μια περιοχή, ως αποτέλεσμα του σχεδιασμού ΖΟΕ, ΣΧΟΑΠ, ΓΠΣ κλπ.

Τέλος, απλοποιούνται και επισπεύδονται οι διαδικασίες δημοσιοποίησης για την έγκριση ή τροποποίηση ρυμοτομικών σχεδίων, προκειμένου να ολοκληρώνεται η έγκρισή τους σε συντομότερο χρονικό διάστημα.

2. Οι οικοδομικές άδειες

Με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ οι μηχανικοί θα έχουν στο εξής την ευθύνη των μελετών που εκπονούνται, αλλά και την ευθύνη της καλής εκτέλεσής τους.

α. Η ανάληψη της ευθύνης από τους μηχανικούς γίνεται με δήλωση που κατατίθεται στην πολεοδομική υπηρεσία, η οποία εκδίδει την άδεια.
β. Η δήλωση του επιβλέποντος μηχανικού ισχύει μέχρι να ανακληθεί από τον ίδιο και έως τη θεώρηση της άδειας από την πολεοδομική υπηρεσία, δηλαδή μέχρι το τέλος των εργασιών.
γ. Η πολεοδομική υπηρεσία ελέγχει και εγκρίνει μόνο τους όρους δόμησης που ισχύουν στο ακίνητο, καθώς και την ύπαρξη των εγκρίσεων που απαιτούνται από άλλες υπηρεσίες.
δ. Μειώνεται δραστικά ο χρόνος έκδοσης της άδειας, καθώς από τη στιγμή που θα υποβληθεί το σύνολο των απαραίτητων δικαιολογητικών στην πολεοδομική υπηρεσία, αυτή υποχρεούται να προχωρήσει στην έκδοσή της εντός 13 εργάσιμων ημερών.
ε. Καθιερώνονται ετήσιοι υποχρεωτικοί δειγματοληπτικοί έλεγχοι των αδειών που εκδίδει κάθε πολεοδομική υπηρεσία. Το δείγμα θα καθορίζεται με αλγόριθμο, ώστε να μην είναι δυνατή η εκ των προτέρων γνώση του ποια άδεια θα ελεγχθεί.
στ. Οι έλεγχοι γίνονται τόσο από την πολεοδομική υπηρεσία όσο και από το Σώμα Ελεγκτών Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ), το οποίο ενισχύεται σημαντικά.

3. Ποινές και κυρώσεις

Με το νομοσχέδιο εξάλλου προβλέπονται σημαντικά αυστηρότερες ποινές και κυρώσεις τόσο διοικητικές όσο και ποινικές, σε όλους τους εμπλεκόμενους σε μια κατασκευή.

Ειδικότερα:
– Για τους ιδιοκτήτες, τους μηχανικούς τους τεχνικούς και τους κατασκευαστές αυξάνονται οι χρηματικές ποινές που μπορούν να επιβληθούν από τα ποινικά δικαστήρια όταν παραβιάζεται η άδεια δόμησης ή όταν διενεργείται δόμηση χωρίς καθόλου άδεια (ποινή τουλάχιστον φυλάκιση έξι μηνών στους ιδιοκτήτες και μηχανικούς και πρόστιμο από 5.000-50.000 ευρώ).
– Σε περίπτωση που η αυθαίρετη δόμηση γίνεται σε ρέματα, βιότοπους, παραλιακά δημόσια κτήματα, αρχαιολογικούς χώρους και σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών που δεν μετατρέπεται και δεν αναστέλλεται η εκτέλεσή της και χρηματική ποινή από 10.000-100.000 ευρώ.
– Για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, αλλάζει ο τρόπος και η βάση προσδιορισμού της αξίας του αυθαιρέτου: Συναρτάται με την τιμή ζώνης της περιοχής του ακινήτου, με αποτέλεσμα το πρόστιμο ανέγερσης και διατήρησης που επιβάλλεται, να είναι ιδιαιτέρως υψηλό και να λειτουργεί αποτρεπτικά και για τη δόμηση του αυθαιρέτου και για τη διατήρησή του.
– Για τους μηχανικούς που εκπόνησαν τις μελέτες και επιβλέπουν τις εργασίες, καθώς και για τους εργολάβους, επιβάλλεται πρόστιμο με απόφαση του προϊσταμένου της πολεοδομικής υπηρεσίας ή του προϊσταμένου του ΣΕΕΔΔ από 10.000-150.000 ευρώ.
– Με απόφαση της υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, δεν γίνονται δεκτές για την έκδοση άδειας δόμησης μελέτες που έχουν εκπονηθεί από μηχανικό που παρανόμησε. Το ίδιο ισχύει και για τους επιβλέποντες. Η κύρωση αυτή ισχύει για χρονικό διάστημα από ένα έως τρία χρόνια και σε περίπτωση υποτροπής από τρία έως έξι έτη.
– Εισάγεται η ευθύνη των οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όταν από τους ελέγχους του ΣΕΕΔΔ διαπιστώνεται η ανέγερση αυθαιρέτου κτίσματος, παρακρατείται από τους Κοινούς Αυτοτελείς Πόρους του ΟΤΑ στον οποίο υπάγεται η πολεοδομική υπηρεσία του αυθαιρέτου ποσό ίσο με το τριπλάσιο του προστίμου ανέγερσης.
– Οι όψεις των κτιρίων πρέπει να αποπερατώνονται σε διάστημα οκτώ ετών από την έκδοση της αρχικής άδειας. Σε διαφορετική περίπτωση προβλέπεται πρόστιμο 10% επί του προϋπολογισμού του έργου υπέρ του Δήμου ή της Κοινότητας.
– Εισάγεται ο θεσμός της υποχρεωτικής ασφάλισης ιδιωτικών έργων. Η εφαρμογή του θα συμβάλλει στη διασφάλιση της ποιότητας των έργων και στην πιστή τήρηση των όρων της άδειας δόμησης. Οι προϋποθέσεις και το περιεχόμενο της ασφάλισης θα ρυθμιστούν με Προεδρικό Διάταγμα.
– Προβλέπεται η έγκριση προτύπων μελετών διαφόρων τύπων κατοικιών, οι οποίες θα παρέχονται δωρεάν από τις πολεοδομικές υπηρεσίες σε πολίτες απομακρυσμένων ή δυσπρόσιτων περιοχών ή σε πολίτες που ανήκουν σε μειονεκτούσες πληθυσμιακές ομάδες προκειμένου -για λόγους κοινωνικούς- το κόστος έκδοσης άδειας να είναι το ελάχιστο δυνατό.

4. Χρόνοι υλοποίησης

Οι υπουργικές αποφάσεις για τη ρευματοδότηση των αυθαιρέτων θα εκδοθούν αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Οι δήμοι υποχρεούνται να επισπεύσουν τις διαδικασίες εντάξης στο σχέδιο πόλης μετά την απλούστευση των διαδικασιών και τη συντόμευση του χρόνου εκπόνησης γενικών πολεοδομικών σχεδίων και πολεοδομικών μελετών. Με τις ρυθμίσεις που θα επιφέρει το νομοσχέδιο, ένα Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο θα ολοκληρώνεται και θα εγκρίνεται σε 18 μήνες, ενώ μια πολεοδομική μελέτη μαζί με τη μελέτη εφαρμογής σε τέσσερα χρόνια.

Οι χρόνοι αυτοί επιταχύνονται με μια σειρά απο παρεμβάσεις που θεσπίζονται, όπως η αντικατάσταση της διαδικασίας έγκρισης μέσω ΠΔ με έγκριση και απόφαση υπουργού ή γγ περιφέρειας και τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στις περιφερειες και τις νομαρχίες απο τις κεντρικές υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ