Αλλαγή στάσης στο Κυπριακό ζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση από την Τουρκία και τον Ντενκτάς

28

Tην άσκηση πιέσεων στον Ραούφ Ντενκτάς προκειμένου να αναθεωρήσει τη στάση του στο Κυπριακό ζήτησαν οι «15» από την Αγκυρα, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης και του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη στο Λουξεμβούργο σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών.

Στην κοινή τους θέση που παρουσίασαν οι «15» στην τουρκική πλευρά απευθύνεται έκκληση προς την τουρκοκυπριακή ηγεσία «να επανεξετάσει τη θέση της» και προς την Τουρκία «να υποστηρίξει πραγματικά τις προσπάθειες για δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, οι «15» εκφράζουν «τη βαθιά τους λύπη για την αποτυχία των προσπαθειών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να εξευρεθεί ένας συνολικός διακανονισμός του Κυπριακού» και επισημαίνεται ότι «η ΕΕ υποστηρίζει ένθερμα τη συνέχιση της αποστολής καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα και των διαπραγματεύσεων βάσει των προτάσεών του».

Οι «15» παροτρύνουν ακόμη «όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική ρύθμιση του ζητήματος και ειδικότερα την τουρκοκυπριακή ηγεσία να επανεξετάσει τη θέση της». Στην κοινή θέση τονίζεται ακόμη ότι οι Ευρωπαίοι «αναμένουν από την Τουρκία να υποστηρίξει πραγματικά αυτές τις προσπάθειες».

Κυπριακή ένταξη και ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

Ο υπουργός Εωτερικών της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ εξέφρασε τη δυσφορία του για την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ. Από τη στιγμή που «δεν κατορθώσαμε να εμποδίσουμε την πλήρη ένταξη των Ελληνοκυπρίων», όπως είπε, η Αγκυρα βρέθηκε προς ενός διλήμματος: Ή θα συνεχίσουμε την ίδια στάση και θα εκδηλώσουμε την αντίδρασή μας διατηρώντας τις επιφυλάξεις μας ή θα διακηρύξουμε ότι διακόπτουμε τις σχέσεις 40 ετών, και παραιτούμαστε από την ένταξη στην ΕΕ, όπως το περιέγραψε. «Δεν πρόκειται να πράξουμε το δεύτερο», τόνισε πάντως.

Στις δηλώσεις αυτές απάντησε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Τάσος Γιαννίτσης, ο οποιος διαβεβαίωσε ότι η ένταξη της Κύπρου δεν αποτελεί εμπόδιο για την εξεύρεση πολιτικής λύσης στο Κυπριακό. Σημείωσε όμως ότι η μη επίλυση του Κυπριακού θα «περιπλέξει» την προσέγγιση ΕΕ-Τουρκίας.

Από την πλευρά του, ο αρμόδιος για τη διεύρυνση επίτροπος της ΕΕ Γκίντερ Φερχόιγκεν τόνισε πως «η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ δεν αποτελεί εμπόδιο για την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό» και επεσήμανε ότι σε ό,τι αφορά την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί και «αν υπάρξει καλή θέληση, το σχέδιο Ανάν είναι ακόμα επί τάπητος και βέβαια η ΕΕ έχει τη διάθεση να διευκολύνει τη διαδικασία εξεύρεσης λύσης».

Ελληνοτουρκικές σχέσεις

Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η ΕΕ σημειώνει με ικανοποίηση την πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια και το βελτιωμένο κλίμα στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. «Η ΕΕ σημειώνει με ικανοποίηση τη μέχρι τώρα βελτίωση που έχει επιτευχθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε διαφόρους τομείς« και επισημαίνεται ότι «η βελτίωση του κλίματος οδήγησε σε αύξηση των διμερών συναλλαγών (όπως στον τομέα της κοινωνίας των πολιτών, αύξηση της οικονομικής συνεργασίας και της τεχνικής βοήθειας που παρέχει η Ελλάδα στην Τουρκία για θέματα ΕΕ)».

Υπογραμμίζεται ακόμη ότι «η ΕΕ προσβλέπει σε περαιτέρω πρόοδο σε αυτόν τον τομέα, η οποία θα βασίζεται στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ελσίνκι (σημείο 4), αλλά και τη σχετική προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης προσχώρησης.

Ενταξιακή πορεία της Τουρκίας

Το μεγαλύτερο μέρος των 22 σελίδων του σχεδίου της κοινής θέσης αφιερώνεται στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και στην επίτευξη των πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων, εν όψει της απόφασης που θα ληφθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο τέλος του 2004 σχετικά με το πότε θα ξεκινήσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

Στα πολιτικά κριτήρια επισημαίνεται η πρόοδος που επιτεύχθηκε από το προηγούμενο Συμβούλιο Σύνδεσης, ενώ καλείται η Τουρκία να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις σε σειρά από τομείς με τους οποίους η Αγκυρα οφείλει να συμμορφωθεί. Οι τομείς αυτοί αρχίζουν από την ελευθερία της έκφρασης, την απαγόρευση της βίας από τις αστυνομικές αρχές, τον σεβασμό των δικαιωμάτων των κρατουμένων και φτάνουν μέχρι τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.

Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι «η Τουρκία δεν πληροί ακόμη εντελώς τα πολιτικά κριτήρια και ότι θα πρέπει να συνεχιστούν ενεργά οι προσπάθειες για την εξάλειψη των βασανιστηρίων και της κακομεταχείρισης, περιλαμβανομένης της άσκησης σεξουαλικής βίας στους κρατούμενους».

Στην κοινή θέση διαπιστώνεται ακόμη ότι θα πρέπει να αντιμετωπισθούν κρίσιμα ζητήματα όπως ο αστικός έλεγχος επί του στρατιωτικού σώματος και η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ).

Οι «15» αναφέρουν ακόμη ότι «παραμένουν σημαντικοί περιορισμοί στη δυνατότητα πλήρους άσκησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, ιδίως όσον αφορά την ελευθερία έκφρασης, μεταξύ άλλων του γραπτού τύπου και των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, στην ελευθερία του συνέρχεσθαι, στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και στην ελευθερία της θρησκείας».

Για τα θρησκευτικά ιδρύματα

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην κοινή θέση γίνεται επίσης αναφορά στα ιδρύματα και στις περιουσίες τους στην Τουρκία, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι «το καθεστώς που εφαρμόζεται σε θρησκευτικά ιδρύματα και κοινότητες εξακολουθεί να είναι περιοριστικό».

ΑΚόμη υπογραμμίζεται ότι η «ΕΕ ανησυχεί ιδιαίτερα όσον αφορά το θέμα των ιδιοκτησιών ιδρυμάτων και αναμένει από την Τουρκία να παρατείνει επειγόντως την ισχύουσα προθεσμία υποβολής αιτήσεων για την καταγραφή των ιδιοκτησιών σε μητρώα και γενικότερα να επιλύσει το ζήτημα κατά τρόπο που να συνάδει με την πρακτική της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ