“Τελικά βλάπτει ή όχι;”. Σίγουρα το συγκεκριμένο ερώτημα αποτελεί κοινή απορία όλων όσοι έχουν ακούσει τον όρο “ινδική κάνναβη” ή κοινώς χασίς. Πολλά έχουν γραφτεί και ακόμη περισσότερα ακουστεί για το συγκεκριμένο φυτό, η φαρμακολογική δράση του οποίου αναμφισβήτητα έχει αποτελέσει, σε πολλές περιπτώσεις, πολύτιμο βοηθό της ιατρικής επιστήμης.

Ωστόσο, η ανορθόδοξη χρήση του ως “ήπιου” ναρκωτικού από διάφορες ομάδες ατόμων και οι διιστάμενες απόψεις ειδικών και μη, έχουν προκαλέσει σύγχυση στο ευρύ κοινό. Η πιο κοινή σχετίζεται με το αν η ουσία προκαλεί ή όχι εξάρτηση καθώς και με το αν οδηγεί στην εκδήλωση οργανικών ή ψυχικών διαταραχών. Στις παρακάτω γραμμές θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, με κύρια έμφαση στις ψυχολογικές επιδράσεις της κάνναβης.

“Tαυτότητα” και σωματικές επιδράσεις

Οι ιδιότητες του φυτού της ινδικής κάνναβης είναι γνωστές στον άνθρωπο από πολύ παλιά. Περιέχει ουσίες, που είναι γνωστές ως κανναβινοειδή ή κανναβινόλες καθώς και την ουσία Δ-trans-Τετραϋδροκανναβινόλη (THC), η οποία και θεωρείται κατά κύριο λόγο υπεύθυνη για την εκδήλωση των επιδράσεών του στην ψυχική σφαίρα.

Όταν χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς έχει κατασταλτική επίδραση και έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προσφέρει πολύτιμη βοήθεια στους πάσχοντες από επιληψία. Επίσης, το κάπνισμα ινδικής κάνναβης προξενεί ελαφρά αναλγησία, αρκεί το άτομο να έχει την προσοχή του στραμμένη αλλού και όχι στο επώδυνο ερέθισμα.

Ωστόσο, η μακροχρόνια λήψη της ουσίας μέσω του καπνίσματος έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί πλήθος οργανικών διαταραχών. Συγκεκριμένα:

– Σε μεγάλες δόσεις προκαλεί ελαφρά υποθερμία.

– Έχει ορεξιογόνο επίδραση, που συνδέεται με την υπερκατανάλωση διαφόρων γλυκών και ιδίως σιροπιών.

– Σε μικρές δόσεις προκαλεί ταχυκαρδία και ελαφρά αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ενώ τα ακριβώς αντίθετα συμπτώματα προκαλούνται όταν η ουσία καταναλώνεται σε μεγάλες δόσεις.

– Οι χρόνιοι χρήστες παρουσιάζουν υπεραιμικούς επιπεφυκότες (ερυθρή χρώση του “‘άσπρου” των ματιών).

– Συχνά εμφανίζονται συμπτώματα όπως πονόλαιμος, βρογχίτιδα ή εμφύσημα λόγω του ερεθισμού των βλεννογόνων των αεροφόρων οδών.

– Σε λίγες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί μείωση της σιελόρροιας στο πεπτικό σύστημα, που οδηγεί στην εγκατάσταση ξηροστομίας.

– Προκαλεί γενικότερη μυοχάλαση και ατονία, έως και βλεφαρόπτωση.

– Λιγότερο συχνά οδηγεί σε αυξημένη διούρηση και συχνουρία.

– Στο πλαίσιο της σεξουαλικής σφαίρας επιτείνει μεν την αίσθηση του οργασμού, δίχως ωστόσο να αυξάνει τη σεξουαλική ικανότητα. Επίσης, οι τακτικοί καπνιστές της ουσίας εμφανίζουν μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων καθώς και γυναικομαστία, η οποία αποδίδεται σε κάποια οιστρογονική δράση των κανναβινοειδών.

Οι ψυχολογικές επιδράσεις

Οι σημαντικότερες ίσως επιπτώσεις από το κάπνισμα ινδικής κάνναβης είναι εκείνες που προκύπτουν σε ψυχολογικό επίπεδο. Αυτές, βεβαίως, εξαρτώνται, εκτός από τη δόση και την οδό χορήγησης, και από την προσωπικότητα του ατόμου, τις προσδοκίες που τρέφει για την επίδραση της ουσίας, καθώς και για τις γενικότερες περιβαλλοντολογικές συνθήκες μέσα στις οποίες γίνεται η χρήση.

Η κυριότερη επίδραση είναι ένα γενικότερο συναίσθημα ευφορίας. Αυτό είναι περισσότερο έντονο στους έμπειρους καπνιστές, καθώς οι πρωτόπειροι εμφανίζουν μείωση των ψυχικών και σωματικών ικανοτήτων τους.

Με την κατάλληλη συντροφιά, ο χρήστης της ουσίας εκδηλώνει έντονη φλυαρία, αυξημένο αίσθημα επικοινωνίας και συντροφικότητας καθώς και χαρακτηριστική ιλαρότητα. Σε μεγαλύτερες δόσεις (άνω των 100 mg) προκαλούνται διαταραχές στην αντίληψη. Ο καπνιστής της ουσίας βιώνει το αίσθημα ότι ο χρόνος επιβραδύνεται ή έχει σχεδόν σταματήσει. Η εν λόγω εμπειρία περιγράφεται σαν ευχάριστη, απτή και γλαφυρή.

Επίσης, τα χρώματα και τα περιγράμματα γίνονται σαφέστερα, ενώ όταν πρόκειται για μουσική ή ομιλία, ο καπνιστής ινδικής κάνναβης έχει την αίσθηση ότι η πιστότητα του ήχου και η “διάστασή” του μέσα στο χώρο αυξάνονται. Κατά αντίστοιχο τρόπο επιτείνονται οι αισθήσεις της όσφρησης, της αφής και της γεύσης.

Όταν οι δόσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες, η στρέβλωση της αντίληψης γίνεται τόσο ισχυρή, ώστε φθάνει στα όρια των παραισθήσεων, ενώ μετά το ευφορικό και παραισθησιογόνο αποτέλεσμα παρουσιάζεται κατά κανόνα ληθαργικότητα και βαθύς ύπνος, παρόμοιος με αυτόν που προκύπτει από τα κατασταλτικά φάρμακα.

Αίσθημα πανικού

Όπως προαναφέρθηκε, ο ρόλος της προσωπικότητας και οι άνθρωποι που περιβάλλουν το χρήστη ινδικής κάνναβης είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες όσον αφορά την επίδρασή της στο άτομο αυτό. Έχει παρατηρηθεί ότι τα άτομα που δοκίμασαν για πρώτη φορά την εν λόγω ουσία παρουσιάζουν έντονη δυσφορία και αίσθημα πανικού, ιδιαίτερα όταν το άγχος προϋπάρχει για τον οποιονδήποτε λόγο.

Βεβαίως, τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται όταν απουσιάζει το αίσθημα της συντροφικότητας και της παρέας. Σε γενικές γραμμές η εμφάνιση των πιο πάνω συμπτωμάτων ποικίλει ανάλογα με τις προσδοκίες που έχει ο χρήστης από το τσιγάρο που πρόκειται να καπνίσει.

Περί τοξικότητας

Οι επιδράσεις της ινδικής κάνναβης στον ψυχισμό του χρήστη της είναι περισσότερο έντονες σε περίπτωση οξείας δηλητηρίασης, ένα φαινόμενο που είναι σχετικά σπάνιο, ωστόσο όχι απίθανο, καθώς δύναται να πλήξει περισσότερο τους χρόνιους χρήστες της ουσίας.

Στην περίπτωση αυτή τα συμπτώματα αφορούν έντονες διαταραχές της συμπεριφοράς, με υπερδιέγερση και στοιχεία τοξικής ψύχωσης. Ο χρήστης – ιδίως ο άπειρος – καταλαμβάνεται από πανικό, παράνοια, ανησυχία, βίαιες αντιδράσεις και επιθετικότητα. Τα παραπάνω συμπτώματα είναι ακόμη πιο έντονα όταν ο καπνιστής χασίς έχει σχετική προδιάθεση και πολύ συχνά συνοδεύονται από ψευδαισθήσεις, υπερβολική ανησυχία και μανιοκαταθλιπτικές εκδηλώσεις.

Επιπλέον, ο μακροχρόνιος χρήστης ινδικής κάνναβης ενδέχεται να εμφανίσει και μια σειρά από άλλα συμπτώματα, όπως την απάθεια, τις παιδαριώδεις εκλογικεύσεις, την καθήλωση στο παρόν μέσα σε ένα πλαίσιο φαντασιώσεων αλλά και την αδυναμία προγραμματισμού για το μέλλον με τρόπο δημιουργικό και ρεαλιστικό.

Τελικά προκαλεί εξάρτηση;

Η μακροχρόνια χρήση κανναβινοειδών δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί σωματική εξάρτηση, όπως συμβαίνει με τα οπιούχα, τα βαρβιτουρικά και το αλκοόλ. Συνεπώς η διακοπή χρήσης του δεν συνοδεύεται από το επονομαζόμενο ως “σύνδρομο στέρησης”.

Ωστόσο, έχουν αναφερθεί ορισμένα ήπια στερητικά συμπτώματα ψυχολογικού χαρακτήρα, όπως άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές στον ύπνο, εφιδρώσεις, μυϊκή αδυναμία και ελαφρά τρεμούλα.
Βεβαίως, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται ότι η ψυχολογική εξάρτηση επηρεάζεται σε έντονο βαθμό από τη δομή της προσωπικότητας και τον κοινωνικό περίγυρο του χρήστη, καθώς η κάνναβη καπνίζεται συνήθως σε ομάδες, στις οποίες αναπτύσσεται τελετουργική ή συντροφική συμπεριφορά.

Αντί επιλόγου

Οι επιπτώσεις της χρήσης ινδικής κάνναβης στην ψυχολογική σφαίρα του ατόμου που τη λαμβάνει έχουν αποτελέσει, ίσως σκόπιμα, αντικείμενο τριβής μεταξύ όχι μόνο μεταξύ των μελών της επιστημονικής κοινότητας αλλά και των φαρμακευτικών εταιριών.

Πολύ πρόσφατα, η είδηση ότι τα φάρμακα με βάση την αμφιλεγόμενη ουσία ενδέχεται να προκαλέσουν ακόμη και σχιζοφρένεια, προκάλεσε έντονο προβληματισμό στους ερευνητές.
Το σίγουρο είναι ότι οι οργανικές και κυρίως οι ψυχολογικές επιδράσεις της δεν θα πρέπει να υποτιμώνται, καθώς εξαρτώνται άμεσα από τον τύπο της προσωπικότητας, τα βιώματα και τις καθημερινές συνήθειες του ατόμου. Και με δεδομένο ότι ουδείς γνωρίζει επαρκώς τον εαυτό του και την επιρρέπεια που μπορεί να έχει σε πλήθος νόσων, καλό θα είναι να αποφεύγει τη λήψη κανναβινοειδών.

Άλλωστε, είναι γνωστό ότι τα συναισθήματα που μπορεί να προκαλέσει το κάπνισμα ενός τσιγάρου χασίς είναι δυνατόν να παραχθούν ως αποτέλεσμα άλλων μη επιβλαβών δραστηριοτήτων όπως η άθληση, η σεξουαλική επαφή ή ακόμη και η ανάγνωση ενός καλού βιβλίου. Η λήψη οποιωνδήποτε άλλων ουσιών, δίχως αυτό να κρίνεται σκόπιμο από κάποιο θεράποντα ιατρό, είναι μάλλον επιβλαβής.

health.in.gr

Ειδήσεις Σήμερα: