Η Ελλάδα αποχαιρετά το (τέως πλέον) εθνικό της νόμισμα

25

Σήμερα Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου λήγει το δίμηνο διπλής κυκλοφορίας ευρώ και δραχμής και από αύριο το μοναδικό νόμισμα που θα κυκλοφορεί θα είναι το ευρώ. Έτσι μπαίνει τέλος σε μια ιστορία 2.700 χρόνων και η ελληνική ιστορία γυρνά σελίδα με πολλή νοσταλγία.

Με την ευκαιρία της μετάβασης αυτής, το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργανώνουν εκδήλωση στο Ζάππειο στη διάρκεια της οποίας θα βραβευτούν οι μαθητές που διακρίθηκαν σε διαγωνισμό έκθεσης με θέμα το ευρώ. Τα βραβεία θα απονείμουν, η Επίτροπος Αννα Διαμαντοπούλου, ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκος Γκελούσης.

Από την Παρασκευή, 1η Μαρτίου 2002, όσοι διαθέτουν δραχμές σε χαρτονομίσματα ή κέρματα θα μπορούν να τις ανταλλάξουν με ευρώ μόνο σε συγκεκριμένα σημεία. Ειδικότερα:

– Τα χαρτονομίσματα δραχμών στην Τράπεζα της Ελλάδος για δέκα έτη (έως την 1η Μαρτίου 2012)
– Τα κέρματα δραχμών στην Τράπεζα της Ελλάδος και στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες (ΔΟΥ) για δύο έτη (έως την 1η Μαρτίου 2004).

Με αφορμή την απόσυρση της δραχμής, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Χρήστος Θεοδώρου κατέστησε σαφές ότι από την Παρασκευή απαγορεύεται η αναγραφή διπλών τιμών. Την Πέμπτη εξάλλου μαζί με την απόσυρση της δραχμής τελειώνουν και οι εκπτώσεις και ο υφυπουργός Ανάπτυξης δήλωσε ότι δεν θα δοθεί καμμία παράταση.

Μια ιστορία από τα βάθη της αρχαιότητας

H δραχμή έχει μια ιστορία άνω των 2.700 ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας πολλές φορές υποτιμήθηκε, πάμπολλες διολίσθησε, ενώ μόνο μία ανατιμήθηκε. Η δραχμή είναι το νόμισμα το οποίο επέβαλε στην αρχαία Eλλάδα ο Φείδων και με το οποίο αντικατέστησε τον οβολό. H ισοτιμία καθορίστηκε σε μία δραχμή ανά έξι οβολούς. Ο Φείδων τον 7ο αιώνα π.X. ανέβηκε στο ναό της Ήρας και κατέθεσε δέσμη οβολών, θέλοντας έτσι να δώσει έμφαση στην αντικατάσταση του νομίσματος αυτού.

Το νέο αυτό νόμισμα το ονόμασε δραχμή και η λέξη προέρχεται από το «δράττω», που σημαίνει μπορώ να πράξω ή όσα μπορεί να περιλάβει το χέρι μας. Kαι επειδή τότε χωρούσαν στην παλάμη οι έξι οβολοί, οι οποίοι αντικαταστάθηκαν από το νέο νόμισμα, αυτό πήρε την ονομασία δραχμή. H βασική αυτή νομισματική μονάδα (το 1/100 της μνας) κατασκευαζόταν από αργυρό και αργότερα, έως το τέλος του B Παγκόσμιου Πολέμου από κράμα χαλκού και νικελίου.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το 550-540 π.Χ. αρχίζει και η μαζική παραγωγή της δραχμής στο νομισματοκοπείο των Αθηνών και στην πλειονότητά τους είναι αργυρά δίδραχμα, ενώ αργότερα εμφανίζονται και τετράδραχμα. Κατόπιν (510-500 π.Χ.) οι προαναφερόμενοι τύποι της δραχμής εγκαταλείπονται και στο προσκήνιο εμφανίζονται τα τετράδραχμα με την κεφαλή της Αθηνάς στις πρόσθιες όψεις και τη Γλαύκα στις οπίσθιες.

Στη νεότερη Eλλάδα, η δραχμή εισήχθη από τον Όθωνα στις 8 Οκτωβρίου 1833 αντικαθιστώντας τον Φοίνικα του Καποδίστρια και διαιρέθηκε σε 100 λεπτά. Aπό το 1868, οπότε η Eλλάδα προσχώρησε στη νομισματική ένωση των «λατινικών χωρών», πήρε ως βάση το χρυσό φράγκο και κόπηκαν χρυσά νομίσματα των 5, 10, 20, 50 και 100 χρυσών δραχμών.

Σύμφωνα με την Ελευθεροτυπία, μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο η ισοτιμία της καθορίστηκε με το τότε ισχυρό νόμισμα, τη λίρα. H ισοτιμία της καθορίστηκε στις 375 δρχ. (ανά λίρα), αλλά η διολίσθηση την έφτασε στις 550 δρχ. Στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο η δραχμή, όπως ήταν φυσικό, υπέστη «καθίζηση» και χρειάζονταν πακέτα ολόκληρα χαρτονομισμάτων που αντιστοιχούσαν σε δισεκατομμύρια και τρισεκατομμύρια.

Στις 9 Νοεμβρίου 1944 ο τότε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου εξέδωσε «νέο υγιές χαρτονόμισμα» με ισοτιμία 1 λίρα=600 δρχ. Στα χαρτονομίσματα είχαμε, το 1945, ισοτιμία 1 χάρτινη λίρα ίση με 2.000 δρχ., αλλά τα γεγονότα που ακολούθησαν την έφεραν το 1946 στις 20.000 δρχ. Ο μετέπειτα «ιστορικός σταθμός» για τη δραχμή ήταν το 1953 με τη «μεγάλη υποτίμηση» και, βέβαια, ο τελευταίος με την ένταξή της στο ευρώ.

Το 1998 η δραχμή εισάγεται στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ-1) με περιθώρια διακύμανσης (+/-15%). Στις 31/12/1998 η δραχμή εντάσσεται και στο συναλλαγματικό μηχανισμό ΜΣΙ-2 με ισοτιμία 353 δραχμές και στις 5 Ιουνίου 2002 το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας της ΕΕ (ECOFIN) εγκρίνει την είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη από την 1/1/2002 και καθορίζει την ισοτιμία της στις 340,750 δρχ. (ένα ευρώ=340,750 δρχ.).

Τα νομίσματα των υπολοίπων χωρών της ευρωζώνης

Από την κυκλοφορία έχουν ήδη αποσυρθεί τρία άλλα εθνικά νομίσματα των χωρών της ζώνης του ευρώ: Το γαλλικό φράγκο, το ολλανδικό φιορίνι και η ιρλανδική λίρα.

Το γαλλικό φράγκο πρωτοκυκλοφόρησε το 1360 από το βασιλιά Ιωάννη το Β, τον επονομαζόμενο Καλό, για να εορταστεί η απελευθέρωσή του από τους Αγγλους, οι οποίοι τον είχαν αιχμαλωτίσει κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο, ζητώντας λύτρα για να τον αφήσουν ελεύθερο. Καθιερώθηκε οριστικά ως εθνικό νόμισμα μετά τη γαλλική επανάσταση, το 1799.

Το ολλανδικό φιορίνι κατάγεται από το χρυσό φιορίνι της Φλωρεντίας του 13ου αιώνα, το οποίο υιοθέτησαν οι Ολλανδοί έμποροι. Τα πρώτα αργυρά φιορίνια κυκλοφόρησαν το 1543 από τον Κάρολο τον Ε. Το σύγχρονο φιορίνι κυκλοφόρησε το 1816 μετά την πτώση της αυτοκρατορίας του Ναπολέοντα.

Η ιρλανδική λιρα αντικατέστησε τη στερλίνα το 1928, έξι χρόνια μετά την ανεξαρτησία της χώρας. Είναι το μοναδικό νόμισμα της ευρωζώνης με αξία μεγαλύτερη του ενός ευρώ.

Τα εθνικά νομίσματα που αποσύρονται από την Παρασκευή είναι τα εξής:

Το γερμανικό μάρκο με τη μορφή που είχε κατά την απόσυρσή του, κυκλοφόρησε το 1948 στη Δυτική Γερμανία. Όμως η ιστορία του είναι πιο παλιά: το χρυσό μάρκο υιοθετήθηκε ως εθνικό νόμισμα της νεοϊδρυθείσας Γερμανικής Αυτοκρατορίας, το 1873.

Το μάρκο της Φιλανδίας κυκλοφόρησε το 1862, σε αντικατάσταση των ρωσικών και σουηδικών νομισμάτων που κυκλοφορούσαν στη χώρα πριν την μερική αυτονομία της από τη Ρωσία και έγινε και τυπικά ανεξάρτητο από το ρούβλι με την ανεξαρτησία της Φιλανδίας το 1917.

Το αυστριακό σελίνι πρωτοεμφανίζεται στην ιστορία της Ευρώπης το 13ο αιώνα, όταν άρχισε να χρησιμοποιείται ως νόμισμα σε διάφορα γερμανόφωνα και αγγλοσαξονικά κρατίδια. Στην Αυστρία υιοθετήθηκε το 1924, σε αντικατάσταση της κορώνας, η οποία έχασε την αξία της με τη διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας.

Το βελγικό φράγκο κυκλοφόρησε το 1832, δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία του Βελγίου.Το φράγκο του Λουξεμβούργου πρωτοεμφανίζεται κατά τη γαλλική επανάσταση. Καταργήθηκε το 1842 και επανήλθε το 1848, σε αντικατάσταση του ολλανδικού φιορινιού.

Η ιταλική λιρέτα λέγεται ότι προέρχεται από τα αργυρά νομίσματα με βάση τη λίβρα, τα οποία έκοψε ο Καρλομάγνος. Μετά την ενοποίηση της Ιταλίας το 1860, η λιρέτα καθιερώθηκε σε αντικατάσταση των νομισμάτων των ιταλικών κρατιδίων.

Το εσκούδο της Πορτογαλίας ήταν αρχικά ισπανικό νόμισμα και κόπηκε πρώτη φορά στην Πορτογαλία το 1523. Αντικαταστάθηκε από το ριάλι αλλά επανήλθε με το τέλος της πορτογαλικής μοναρχίας το 1910.

Η ισπανική πεσέτα ήταν υποδιαίρεση του πέσο και δημιουργήθηκε για τη συμμετοχή της Ισπανίας στη λατινική νομισματική ένωση του 1865, η οποία ματαιώθηκε λόγω της μεταβολής της τιμής του χρυσού.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ