Ισόβια για τον έναν εκ των δύο Λίβυων κατηγορουμένων στην υπόθεση Λόκερμπι

31

Ένοχος κρίθηκε την Τετάρτη ο ένας εκ των δύο Λίβυων, οι οποίοι κατηγορούνταν για την ανατίναξη αεροσκάφους της Pan Am το 1988. Τότε 270 άτομα έχασαν τη ζωή τους -οι 259 επιβαίνοντες και 11 άνθρωποι στο έδαφος, όπου έπεσαν τα συντρίμμια του Boeing 747. Ο Αμπντέλ Μπασέτ αλί Μοχάμεντ αλ Μεγκράχι καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, ποινή την οποία θα εκτίσει σε φυλακή της Γλασκόβης στη Σκοτία. Ο έτερος των κατηγορουμένων, Αλ Αμίν Χαλίφα Φιμάχ, απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες και είναι ελεύθερος να επιστρέψει στη Λιβύη.

Δόθηκε έτσι ένα τέλος στην πολύκροτη δίκη, η οποία -χωρίς τις διακοπές που έγιναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα- διήρκεσε 84 ημέρες. Ωστόσο, οι συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας του Λόκερμπι, ορισμένοι εκ των οποίων παρευρέθηκαν στη δίκη, δηλώνουν ότι δεν είναι ικανοποιημένοι από την ετυμηγορία του δικαστηρίου. Σύμφωνα με αυτούς, μόνο ορισμένα από τα πολυάριθμα ερωτήματα που προκάλεσε το τραγικό συμβάν εδώ και 12 χρόνια έχουν απαντηθεί. Το κυριότερο ερώτημα -ποιος κρύβεται πίσω από την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση- θεωρούν ότι έμεινε αναπάντητο.

Όπως μεταδίδει το BBC, οι συγγενείς των Αμερικανών που επέβαιναν στη μοιραία πτήση δήλωσαν ότι προτίθενται να καταθέσουν αγωγή κατά της κυβέρνησης της Λιβύης. «Έχουν περάσει 12 ολόκληρα χρόνια και τουλάχιστον έχουμε τον έναν από αυτούς τιμωρημένο. Ωστόσο, οπωσδήποτε υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι παραμένουν ατιμώρητοι» δήλωσε η Αμερικανίδα Ρόζμαρι Γουλφ, πρόεδρος της οργάνωσης Justice for Pan Am 103. Η ετυμηγορία των δικαστών υποδεικνύει ένοχο τον ίδιο τον Καντάφι, υποστηρίζει.

Η οργή των συγγενών φαίνεται ότι δεν κατευνάστηκε από την καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου για τον ένα εκ των δύο Λίβυων κατηγορουμένων. «Ελπίζω ότι ο κ. Μπους θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη Λιβύη ως κράτος – παρία. Οι κυρώσεις δεν πρέπει να αρθούν ποτέ. Το κράτος αυτό στηρίζει φανερά την τρομοκρατία» δηλώνει στο CNN ο Μπερτ Αμερμαν, που έχασε τον αδελφό του στη μοιραία πτήση.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της ετυμηγορίας των δικαστών που έκρινε ένοχο τον αλ – Μεγκράχι, ο Τζιμ Σουάιρ, εκπρόσωπος των οικογενειών των θυμάτων, κατέρρευσε και χρειάστηκε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο. Η κόρη του Σουάιρ ήταν μεταξύ των θυμάτων της μοιραίας πτήσης της Pan Am.

Οι δικαστές αποσύρθηκαν και επανήλθαν στην αίθουσα του δικαστηρίου στις 15:00 ώρα Ελλάδος, προκειμένου να ανακοινώσουν την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, που επιβλήθηκε τελικά στο 48χρονο αλ – Μεγκράχι. Πάντως, όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση της Λιβύης, οι συνήγοροι του Μεγκράχι προτίθενται να εφεσιβάλουν την απόφαση.

H κυβέρνηση της Λιβύης βέβαια αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε ανάμειξη στην υπόθεση Λόκερμπι. «Η Λιβύη δεν έχει καμία σχέση με αυτή την τραγωδία» διαβεβαίωσε ο απεσταλμένος της αραβικής χώρας στον ΟΗΕ, Αμπουζέντ Ντόρντα.

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν τώρα ότι μετά την ετυμηγορία και το τέλος της πολύκροτης αυτής υπόθεσης θα βελτιωθούν σημαντικά οι σχέσεις της Λιβύης με τη διεθνή κοινότητα, καθώς είναι ορατή πλέον η προοπτική άρσης των κυρώσεων που έχουν επιβάλει τα Ηνωμένα Έθνη στην Τρίπολη. Πάντως, το Φόρεϊν Όφις επανέλαβε την πάγια άποψη ότι η Λιβύη «πρέπει να συμμορφωθεί με όλες τις υποχρεώσεις της ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας».

Δώδεκα χρόνια έρευνας και έντονου πολιτικού παρασκηνίου

Το απόγευμα της 21ης Δεκεμβρίου 1988, το αεροσκάφος τύπου Boeing 747 της Pan Am που εκτελούσε την πτήση 103 από το Λονδίνο στη Νέα Υόρκη εξερράγη πάνω από την πόλη Λόκερμπι της Σκοτίας, προκαλώντας το θάνατο και των 259 επιβαινόντων, αλλά και 11 ατόμων που βρίσκονταν στο έδαφος. Οι υποψίες των αμερικανικών και βρετανικών Αρχών στρέφονται σε δύο Λιβύους -τον Αμπντέλ Μπασέτ αλ Μεγκράχι και τον Αλ-Αμίν Χαλίφα Φάχιμα- οι οποίοι μάλιστα φέρονται μέλη των μυστικών υπηρεσιών της Λιβύης.

ΗΠΑ και Βρετανία ζητούν την έκδοση των δύο Λιβύων, αλλά η Τρίπολη αρνείται από την αρχή κάθε ανάμειξη στην υπόθεση Λόκερμπι και φυσικά δεν εκδίδει τους υπόπτους. Η πρόταση του πρεσβευτή της Λιβύης στον ΟΗΕ το 1992 να παραδοθούν οι δύο Λίβυοι στον Αραβικό Σύνδεσμο απορρίπτεται από τη Δύση. Στις 31 Μαρτίου του ίδιου έτους, το ψήφισμα υπ αριθμόν 748 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ζητά από τη Λιβύη την παράδοση των υπόπτων έως τις 15 Απριλίου. Σε διαφορετική περίπτωση ορίζει την επιβολή κυρώσεων κατά της Τρίπολης -εμπάργκο πτήσεων, απαγόρευση στις εισαγωγές όπλων και περιορισμένη διπλωματική παρουσία της χώρας στο εξωτερικό.

Πράγματι, στις 15 Απριλίου 1992 τίθεται σε εφαρμογή το εμπάργκο του ΟΗΕ εναντίον της Λιβύης. Δύο εβδομάδες αργότερα, ο ηγέτης της χώρας, Μουαμάρ Καντάφι, δηλώνει ότι η Τρίπολη δεν πρόκειται να παραδώσει τους υπόπτους, αλλά αυτοί μπορούν να παραδοθούν στη Δύση, εάν το επιθυμούν. Το 1993, με το ψήφισμα 883 του Συμβουλίου Ασφαλείας ενισχύονται οι κυρώσεις, ενώ ένα χρόνο αργότερα το FBI προσφέρει αμοιβή τεσσάρων εκατ. δολαρίων (1,5 δισ. δραχμές) σε όποιον παράσχει πληροφορίες που μπορεί να οδηγήσουν στη σύλληψη των δύο Λιβύων.

Το 1997, η Λιβύη υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις έχουν ήδη στοιχίσει στη χώρα πάνω από 23,5 δισ. δολάρια (8,7 τρισ. δραχμές). Εν τω μεταξύ, Ουάσινγκτον και Λονδίνο απορρίπτουν το αίτημα των ηγετών αρκετών αφρικανικών κρατών και της Ρωσίας για διεξαγωγή της δίκης σε «ουδέτερο έδαφος», δηλαδή εκτός της Σκοτίας ή των ΗΠΑ.

Ο δικηγόρος των δύο υπόπτων ανακοινώνει το 1998 ότι συμφώνησε με τους εκπροσώπους των οικογενειών των θυμάτων να διεξαχθεί η δίκη στην Ολλανδία με βάση τη σκοτσέζικη νομοθεσία. Ύστερα από διαβουλεύσεις, αίρονται οι επιφυλάξεις Αμερικανών και Βρετανών και τον Απρίλιο του 1999 ο Καντάφι παραδίδει τους δύο Λιβύους στο δικαστήριο.

Η δίκη αρχίζει τελικά στις 3 Μαΐου του 2000 και η αυλαία στην υπόθεση Λόκερμπι πέφτει 84 ημέρες αργότερα, με την ετυμηγορία του δικαστηρίου που έκρινε τελικά ένοχο τον έναν εκ των δύο κατηγορουμένων.

Τελευταία ενημέρωση: 15:10

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ