53

Σε αλλαγές στις παγιωμένες μορφές πολιτικής και οικονομικές ισορροπίες μεταξύ περιφέρειας και κέντρου οδηγεί η διοικητική μεταρρύθμιση δήμων και κοινοτήτων -ο γνωστός Καποδίστριας-, η μετατροπή της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε αιρετή βαθμίδα και η θεσμοθέτηση των περιφερειών, σύμφωνα με έρευνα επιστημόνων που δημοσιεύει η εφημερίδα Καθημερινή της Κυριακής. Οι μεταρρυθμίσεις εμφανίζονται αποδεκτές σε θεσμικό επίπεδο, ωστόσο δεν φαίνεται να έχουν παγιωθεί ακόμα οι συνέπειές τους.

Όπως αναφέρει η έρευνα του ΙΣΤΑΜΕ, η βασική ανατροπή φαίνεται να σημειώνεται στις σχέσεις των τοπικών κοινωνιών με τους βουλευτές και τους τοπικούς αιρετούς άρχοντες -δημάρχους και νομάρχες- προς όφελος των δευτέρων.


Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι λόγω της πρακτικής της κομματικής πειθαρχίας και της αδυναμίας να διορίζουν -λόγω του νόμου Πεπονή- οι τοπικοί βουλευτές έχασαν σημαντικό μέρος της επιρροής τους στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες στρέφονται τώρα κυρίως προς τους δημάρχους. Ιδίως μετά τη μεταρρύθμιση του Καποδίστρια, οι δημοτικοί άρχοντες απέκτησαν περισσότερη δύναμη, ακόμα και από τους νομάρχες, οι οποίοι από το νόμο έχουν σχετικά περιορισμένες αρμοδιότητες, κυρίως εξαιτίας της ύπαρξης της τρίτης διοικητικής βαθμίδας -της περιφέρειας.


Σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση των μεταβολών στη διοικητική δομή της χώρας, οι διορισμένοι περιφερειάρχες αποτελούν το έτερο αντίπαλον δέος για τους βουλευτές, με αποτέλεσμα να θεωρείται ότι τελικά «θα οδηγηθούμε στον επαναπροσδιορισμό του κοινοβουλευτικού και κομματικού συστήματος, προσανατολίζοντάς το προς την περιφερειακή και τοπική δημοτική βάση».


Επιπλέον, σημειώνεται ότι «οι ανακατατάξεις αυτές μπορούν κάτω από ορισμένες συνθήκες να αποτελέσουν παράγοντα αναγέννησης και εκσυγχρονισμού του πολιτικού και διοικητικού συστήματος, προσανατολίζοντάς το στον ευρωπαϊκό θεσμικό πολιτισμό».


Ωστόσο, σχετικά με την οικονομική διαχείριση, γίνεται λόγος για «πλήθος ισχυρών ενδείξεων ανεξέλεγκτης διασπάθισης χρήματος, από ανικανότητα ή διαφθορά, εντυπωσιακή ακόμα και για τα μέχρι τώρα θλιβερά μέτρα του κρατικού μηχανισμού».


Επίσης, σε ό,τι αφορά τις σχέσεις περιφερειακής και τοπικής διοίκησης, η οικονομική εξάρτηση της δεύτερης από την πρώτη γίνεται εμφανής στο βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο των νέων δήμων -το Ειδικό Πρόγραμμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης- που λειτουργεί μέσω Περιφερειακών Επιτροπών Παρακολούθησης.


Στην έκθεση αναφέρεται ότι «η κεντρική εξουσία δεν θα αφήσει εύκολα την εξουσία από τα χέρια της», γεγονός που γίνεται εμφανές στον τρόπο χρηματοδότησης των δήμων και στην περιορισμένη -και ορισμένες φορές υπό αναίρεση- εκχώρηση αρμοδιοτήτων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ