Το χρονικό μιας εικοσάχρονης τραγωδίας στη Μέση Ανατολή

51

Ενα από τα πιο δραματικά κεφάλαια στην ιστορία της Μέσης Ανατολής έκλεισε επισήμως σήμερα με τον ίδιο δραματικό τρόπο με τον οποίο είχε ξεκινήσει πριν από δύο δεκαετίες. Η ισραηλινή κατοχή του Λιβάνου, άμεση συνέπεια των γεγονότων που ακολούθησαν την ίδρυση του εβραϊκού κράτους το 1948 και τη μάχη για επιβίωσή του σε ένα ολοκληρωτικά εχθρικό περιβάλλον, κόστισε στο Ισραήλ 1.000 νεκρούς και εκατομμύρια δολάρια. Το news.in.gr παρουσιάζει τα γεγονότα που οδήγησαν στην κορύφωσή του αυτό το δράμα.

Οι πρώτες τριβές στις σχέσεις Ισραήλ και Λιβάνου σημειώθηκαν το 1965 όταν μία σειρά μεθοριακών επεισοδίων προκάλεσε τις επιδρομές της εξτρεμιστικής οργάνωσης Φατάχ στο έδαφος του Ισραήλ. Εκείνη τη χρονιά, το εβραϊκό κράτος απάντησε με αντίποινα εναντίον του λιβανέζικου χωριού Νουλ.

Τρία χρόνια αργότερα, Αραβες τρομοκράτες γάζωσαν με σφαίρες ένα ισραηλινό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο της Αθήνας και σε απάντηση Ισραηλινοί κομάντος εξαπέλυσαν δύο ημέρες αργότερα επίθεση εναντίον του αεροδρομίου της Βηρυτού, καταστρέφοντας ολοσχερώς 13 λιβανέζικα αεροσκάφη.

Το Σεπτέμβριο του 1972, η δολοφονία δύο Ισραηλινών αθλητών από Παλαιστίνιους αντάρτες κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων στο Μόναχο, οδήγησε σε μία σειρά ισραηλινών επιθέσεων από ξηρά και αέρα στο Λίβανο.

Το 1975 ξεκινά ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων στο Λίβανο και το 1978 τρομοκράτες της Φατάχ εξαπολύουν επίθεση εναντίον λεωφορείου στο Τελ Αβίβ, σκοτώνοντας περισσότερα από 35 άτομα. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 13 Μαρτίου 1978, ξεκινά η ανάπτυξη των ισραηλινών στρατευμάτων στο Νότιο Λίβανο.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών παρεμβαίνει τάχιστα στις 19 Μαρτίου, υιοθετώντας το Ψήφισμα 425, που απαιτούσε την άμεση αποχώρηση του Ισραήλ από το Νότιο Λίβανο.

Ενα χρόνο αργότερα, ιδρύεται από xριστιανούς Λιβανέζους ο φιλοϊσραηλινός Στρατός του Νοτίου Λιβάνου (SLA) και ανακηρύσσεται ο ανεξάρτητος ελεύθερος Λίβανος κοντά στα ισραηλινά σύνορα. Εκατοντάδες Λιβανέζοι συμμαχούν με το Ισραήλ και γίνονται μέλη του SLA.

Στις 6 Ιουνίου του 1982, τα στρατεύματα του εβραϊκού κράτους εισβάλλουν στο Νότιο Λίβανο με πρόσχημα την εξάρθρωση δικτύου Παλαιστίνιων ανταρτών. Οι βομβιστικές επιθέσεις που εξαπολύουν τα ισραηλινά στρατεύματα, κοστίζουν τη ζωή σε 14.000 Λιβανέζους και Παλαιστινίους πολίτες. Οι αντάρτες εγκαταλείπουν με κάθε τρόπο τη Βηρυτό.

Μία ημέρα μετά τη δολοφονία του νεοεκλεγέντα Λιβανέζου πρωθυπουργού Μπασίρ Τζεμαγιέλ στις 14 Σεπτεμβρίου 1982, ο στρατός του Ισραήλ εισβάλλει στη Βηρυτό. Χριστιανοί στρατιώτες σφαγιάζουν εκατοντάδες Παλαιστινίους στα στρατόπεδα προσφύγων Σάμπρα και Σατίλα της Βηρυτού, τα οποία φρουρούσαν Ισραηλινοί στρατιώτες. Η διεθνής κατακραυγή κορυφώνεται.

Εχοντας υποστεί σημαντικές απώλειες, το 1983, ο στρατός του Ισραήλ αναδιπλώνεται από τα νότια της Βηρυτού, μειώνοντας σταδιακά τον αριθμό των δυνάμεών του από 30.000 σε 10.000 άνδρες. Επειτα από πολύμηνες βίαιες συγκρούσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων για τον έλεγχο της εξτρεμιστικής οργάνωσης Φατάχ, υπογράφεται εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών, επιτρέποντας στον Γιάσερ Αραφάτ και 4.000 υποστηρικτές του να αποχωρήσουν από το βόρειο Λίβανο με προορισμό την Τυνησία, την Αλγερία και την Υεμένη.

Το 1990 λήγει ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των χριστιανών και των μουσουλμάνων στο Λίβανο και τρία χρόνια αργότερα το εβραϊκό κράτος εξαπολύει τη σφοδρότερη επίθεσή του εναντίον του βόρειου γείτονά του σε μία προσπάθεια να εξαρθρώσει τη Χεζμπολάχ και τους Παλαιστινίους αντάρτες. Ακολουθεί συμφωνία μεταξύ της οργάνωσης αυτής και του Ισραήλ που προβλέπει στον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον άμαχων πολιτών, ωστόσο η κατάπαυση του πυρός διαρκεί λίγο.

Τον Απρίλιο του 1996 το Ισραήλ πραγματοποιεί την επιχείρηση Σταφύλια της Οργής. Τα στρατεύματα του εβραϊκού κράτους εξαπολύουν σφοδρές επιθέσεις εναντίον θέσεων που θεωρείται ότι ανήκουν στην Χεζμπολάχ, στρέφοντας τα πυρά τους για πρώτη φορά εναντίον των βορείων προαστίων της Βηρυτού. Περισσότεροι από 400.000 Λιβανέζοι πολίτες τρέπονται σε φυγή προς το βορρά.

Δύο χρόνια αργότερα, η ισραηλινή κυβέρνηση αποφασίζει υπέρ της υιοθέτησης του Ψηφίσματος 425 των Ηνωμένων Εθνών, με την προϋπόθεση ο Λίβανος να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας για τα ισραηλινά στρατεύματα στα νότια της χώρας.

Τον Ιούνιο του 1999, ισραηλινές βόμβες καταστρέφουν τρεις σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες που οδηγούν στο Nότιο Λίβανο. Από τις επιθέσεις χάνουν τη ζωή τους δέκα άτομα.

Στις 27 Φεβρουαρίου του 2000, ενώ οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Συρίας, οδηγούνται σε αδιέξοδο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Μπαράκ δηλώνει ότι το Ισραήλ προτίθεται να αποσύρει τα στρατεύματά του από το Νότιο Λίβανο χωρίς να έχει προηγηθεί ειρηνευτική συμφωνία με τη Δαμασκό.

Δύο μήνες αργότερα, τον Απρίλιο, η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοινώνει επισήμως στα Ηνωμένα Εθνη ότι προτίθεται να εγκαταλείψει το Νότιο Λίβανο έως τις αρχές Ιουλίου.

Στις 23 Μαΐου 2000, ξεκινά αιφνιδιαστικά η αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τις κατεχόμενες ζώνες του Νοτίου Λιβάνου και μία ημέρα αργότερα, το πρωί της 24ης Μαΐου ολοκληρώνεται η στρατιωτική αποχώρηση, τερματίζοντας 22 χρόνια κατοχής του Νοτίου Λιβάνου από το Ισραήλ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,Reuters