Ο γύρος του κόσμου της Εργατικής Πρωτομαγιάς του 2000

49

Η μοναδική ίσως παγκόσμια αργία γιορτάστηκε τη Δευτέρα σε όλον τον πλανήτη, αλλού με λαμπρότητα, αλλού με βίαια επεισόδια και αλλού με το ιδεολογικό βάρος που υποτίθεται ότι της αρμόζει.

Η ημέρα της Πρωτομαγιάς, αφιερωμένη στο εργατικό κίνημα και τα δικαιώματα των απανταχού μη προνομιούχων, αποτέλεσε την αφορμή για δηλώσεις, ευχές, συγκρούσεις, διαμαρτυρίες, βομβιστικές επιθέσεις και συμβολισμούς από την Ευρώπη έως την Κίνα.

Ας επιχειρήσουμε ένα ταξίδι στον κόσμο της Εργατικής Πρωτομαγιάς του 2000.

Ιταλία: Πάπας εναντίον παγκοσμιοποίησης

Στα Τορ Βεργκάτα, προάστιο της Ρώμης, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ανεβασμένος σε μια τεράστια σκηνή, που είχε στηθεί για τις ανάγκες λαϊκής συναυλίας, διακήρυξε ότι η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας δεν θα πρέπει να αναταράξει τη θεμελιώδη προτεραιότητα που έχει η εργασία έναντι του κεφαλαίου. Δεν παρέλειψε, όμως, να κάνει ακόμα μια φορά έκκληση σχετικά με την απόσβεση του διεθνούς χρέους των φτωχών χωρών. Λίγο αργότερα, επί σκηνής ανέβηκαν ο Λου Ριντ, οι Γιουρίθμικς και ο Γιούσου ΝΝτουρ για να χαρίσουν τις νότες τους στους χιλιάδες διαδηλωτές. Ανάμεσα στους παρευρισκομένους ήταν ο νέος πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουλιάνο Αμάτο, ο οποίος δήλωσε ότι ήταν ανέκαθεν θαυμαστής του Πάπα, ηγέτες των ιταλικών συνδικάτων αλλά και πολλές προσωπικότητες του πολιτικού κόσμου.

Γερμανία: Νεοναζί εναντίον αναρχικών

Στη Γερμανία, το κλίμα ήταν διαφορετικό, καθώς αριστεροί διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία του Αμβούργου, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν 37 άτομα, ανάμεσά τους δώδεκα αστυνομικοί. Οι Αρχές βρίσκονταν όλη την ημέρα σε επιφυλακή, καθώς αναμένονταν βίαιες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Γερμανία, ειδικότερα στο Βερολίνο, εν όψει και της προγραμματισμένης διαδήλωσης νεοναζιστών στον ανατολικό τομέα της πόλης. Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι το ακροδεξιό-φιλοναζιστικό κόμμα NPD είχε λάβει άδεια για τη συγκέντρωση των οπαδών του, ενώ οι αριστερές οργανώσεις που επιδίωκαν τη βίαιη διάλυση των ναζιστών δεν έλαβαν αντίστοιχη άδεια. Συνολικά, 15.000 αστυνομικοί είχαν αναπτυχθεί σε όλη την πόλη που έμοιαζε με στρατοκρατούμενη ζώνη. Αργά το απόγευμα, ομάδες αναρχικών έκαναν την παρουσία τους στο Βερολίνο και τα πνεύματα εντάθηκαν.

Βρετανία: Επιστροφή στη φύση από αντικαπιταλιστές

Στο Λονδίνο, πολυάριθμες ομάδες αντικαπιταλιστών διαδηλωτών κατέλαβαν από νωρίς την πλατεία του Κοινοβουλίου ως αποκορύφωμα των τετραήμερων εκδηλώσεων για την πρωτομαγιά. Αίτημα των διαδηλωτών ήταν η επιστροφή των κατοίκων της πόλης στη φύση, αλλά οι διαθέσεις των αντικαπιταλιστών οικολόγων θεωρήθηκαν από την αστυνομία ως βίαιες, ενώ για το φόβο των Ιουδαίων οι Αρχές ακύρωσαν όλες τις άδειες των αστυνομικών οργάνων προκειμένου να διαφυλαχθεί η τάξη στην πόλη. Η βρετανική κυβέρνηση δεν ήθελε με τίποτε να επαναληφθούν οι περυσινές σκηνές βίας και συγκρούσεων στο κέντρο του Σίτι που είχαν καταλήξει σε ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές και τραυματισμούς.

Ρωσία: Νοσταλγοί του παρελθόντος

Στη Μόσχα, που άλλοτε βρισκόταν στην πρωτοπορία των εκδηλώσεων της εργατικής πρωτομαγιάς, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Κόκκινη Πλατεία, απέναντι από ένα Κρεμλίνο που φιλοξενούσε έναν πανίσχυρο ένοικο. Ωστόσο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν βρισκόταν εκεί, αλλά στο θέρετρο του Σότσι στη Μαύρη Θάλασσα όπου περνούσε ένα ήσυχο τριήμερο με την οικογένειά του. Τα πλήθη, κυρίως συνταξιούχοι και μη προνομιούχοι Μοσχοβίτες, παρέβλεψαν το δριμύ ψύχος και με κομουνιστικά συνθήματα καταδίκασαν τη νέα πολιτική κατάσταση στη Ρωσία.

Κίνα: Επτά ημέρες αργίας

Ούτε μία ούτε δύο ημέρες αργίας δεν αφιερώνονται για την εργατική πρωτομαγιά στη Λαϊκή Κίνα, τη μοναδική πλέον ισχυρή δύναμη υπέρμαχο του σοσιαλιστικού δόγματος. Μία ολόκληρη εβδομάδα εορτασμών αφιέρωσαν οι Αρχές του Πεκίνου για την επέτειο, αλλά τα κίνητρα της κυβέρνησης δεν είναι τόσο ιδεολογικά όσο οικονομικά. Στόχος είναι να τονωθεί η αγορά στους τομείς των εσωτερικών ταξιδιών και της ψυχαγωγίας. Με αυτή την επιπλέον εβδομάδα αργίας -οι Κινέζοι εργαζόμενοι απολαμβάνουν μία εβδομάδα αργίας για την κινεζική πρωτοχρονιά και μερικές ακόμα ημέρες μέσα στο χρόνο για διάφορες μικρές εορτές- οι Αρχές ελπίζουν ότι το 24% των κατοίκων της πρωτεύουσας θα εγκαταλείψουν την πόλη για τις διακοπές τους, θα τονώσουν την αγορά και θα αυξήσουν την κατανάλωση. Πώς αλλάζουν οι καιροί…

Κούβα: Στο δρόμο που χάραξε ο… Ελιάν

Εκατοντάδες χιλιάδες Κουβανοί βγήκαν στους δρόμους των πόλεων και των χωριών της χώρας για να γιορτάσουν -όπως επέβαλε το σοσιαλιστικό τους καθήκον- την Εργατική Πρωτομαγιά. Είχε προηγηθεί έκκληση της κυβέρνησης προς τους κατοίκους με αιχμή τι άλλο; Το μικρό Ελιάν! Ολοι στις πλατείες έγραφε το πρωτοσέλιδο της επίσημης εφημερίδας του κουβανικού ΚΚ Gramma. Στην Αβάνα, στην πλατεία της Επανάστασης, ο Φιντέλ Κάστρο εκφωνούσε μία ακόμα από τις πολύωρες ομιλίες του που αιχμαλωτίζουν τα πλήθη. Αυτή τη φορά, όμως, το ασυνήθιστο με τη φετινή πρωτομαγιά ήταν ότι οι λαϊκές συγκεντρώσεις αποτελούσαν το κρεσέντο μιας σειράς άλλων μικρότερων για την επιστροφή του εξάχρονου Ελιάν Γκονζάλες στην πατρίδα του από τις ΗΠΑ. Φέτος, η πορεία των διαδηλωτών δεν κύλησε μόνο στην πλατεία και τους γύρω δρόμους, όπως γίνεται συνήθως, αλλά έφτασε μέχρι έξω από τα γραφεία της αμερικανικής αποστολής στην Αβάνα.

Ιαπωνία: Προεκλογικός εορτασμός

Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι συμμετείχαν στις πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις στην Ιαπωνία, ζητώντας την επείγουσα λήψη μέτρων κατά της οικονομικής στασιμότητας και υπέρ της ανάκαμψης της οικονομίας. Οι ομιλίες των συνδικαλιστικών ηγεσιών εντάχθηκαν στο προεκλογικό κλίμα που επικρατεί ήδη στην Ιαπωνία, καθώς εκλογές είναι πιθανόν να διεξαχθούν στο τέλος Ιουνίου. Αυτό που είναι σημαντικό είναι να θέσουμε τέλος στην πολιτική του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος και να οργανώσουμε τη μεταβίβαση της εξουσίας δήλωσε ενώπιον των διαδηλωτών στο Τόκιο ο ηγέτης της Συνομοσπονδίας των ιαπωνικών συνδικάτων (Rengo).

Πολωνία: Παραδοσιακές συγκρούσεις στο Γκντανσκ

Την ημέρα της πρωτομαγιάς, η πολωνική αστυνομία επενέβη, προκειμένου να αποκαταστήσει την τάξη στο Γκντανσκ, όπου ομάδες σκίνχεντς επιτέθηκαν με αυγά γεμάτα κόκκινη μπογιά εναντίον αριστερών διαδηλωτών, όπως μετέδωσε ο ιδιωτικός ραδιοσταθμός Zet. Η αστυνομία συνέλαβε πολλά άτομα σε μια χώρα όπου οι συγκρούσεις μεταξύ αριστερών διαδηλωτών και αντικομουνιστών αποτελούν πλέον παράδοση στη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτομαγιάς στην Πολωνία, μετά τη δεκαετία του 80, όταν το τότε κομμουνιστικό καθεστώς είχε επιβάλει στη χώρα στρατιωτικό νόμο σε μία προσπάθεια να συντρίψει το ανεξάρτητο συνδικαλιστικό κίνημα της Αλληλεγγύης. Τα πάθη είναι από τότε ιδιαίτερα οξυμένα στο Γκντανσκ, όπου γεννήθηκε η Αλληλεγγύη το 1980, ξεπηδώντας μέσα από το εργατικό κίνημα διαμαρτυρίας στα ναυπηγεία του μεγάλου αυτού λιμανιού της Βαλτικής.

Τουρκία: Εκρήξεις και συλλήψεις στην Πόλη

Διαδοχικές εκρήξεις συγκλόνισαν τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης αργά το βράδυ της Κυριακής, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν θύματα, όπως μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Αnadolu. Οι πέντε εκρήξεις σημειώθηκαν λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, καθώς δύο αυτοσχέδιες βόμβες εξερράγησαν μπροστά σε δύο κτίρια του υπουργείου Οικονομικών και τρεις ακόμη μπροστά σε τράπεζες. Σημειώνεται ότι ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς στην Τουρκία σημαδεύεται κάθε χρόνο από βίαιες συγκρούσεις μεταξύ αστυνομικών και οπαδών της αριστεράς, που οργανώνουν διαδηλώσεις.

Σε πολλές πόλεις της χώρας, δεκάδες χιλιάδες άτομα συγκρότησαν μεγάλες διαδηλώσεις με συνθήματα που στρέφονταν κυρίως κατά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. ΔΝΤ: Αυτή η χώρα δεν είναι για πούλημα έγραφε ένα μεγάλο κόκκινο-κίτρινο πανό που κρατούσαν οι διαδηλωτές στην Κωνσταντινούπολη κάτω από την άγρυπνη παρακολούθηση ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων.

Οπως έγινε γνωστό, η αστυνομία συνέλαβε 13 αριστεριστές, οι οποίοι, κατά την αστυνομική πλευρά, είχαν σκοπό να δημιουργήσουν επεισόδια στη διάρκεια των εκδηλώσεων της Πρωτομαγιάς.

Οι μεγάλες διαδηλώσεις στην Κωνσταντινούπολη και την Αγκυρα πραγματοποιήθηκαν τελικά χωρίς να δημιουργηθούν επεισόδια. Ανάλογες διαδηλώσεις έγιναν και σε άλλες μεγάλες πόλεις της Τουρκίας, αλλά απαγορεύθηκαν στις νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας, όπου υπερτερεί ο κουρδικός πληθυσμός.

ΑΠΕ, ΜΠΕ, Reuters, Associated Press

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ