Ο μήνας Νοέμβριος είναι από τους σημαντικότερους για την αγγλική κουλτούρα για δύο λόγους: την Eπέτειο της αποτυχημένης απόπειρας ανατίναξης του Κοινοβουλίου που γιορτάζεται με εκθαμβωτικό τρόπο στις 5 του μήνα (Remember, remember the fifth of November, the gunpowder treason and plot, I know of no reason, why the gunpowder treason, should ever be forgot) και την Επέτειο της λήξης του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Και ο καταλληλότερος άνθρωπος για να μάς ενημερώσει είναι η Σοφία, μόνιμος κάτοικος Λονδίνου, η οποία μάς έχει κατά καιρούς «δανείσει» ορισμένα από τα υπέροχα κείμενά της από τις Κόκκινες Νύχτες.

Αρχικώς, λοιπόν, μάς γράφει για τη νύχτα των πυροτεχνημάτων, για την οποία μπορείτε να πάρετε μια γεύση και από τα βιντεάκια της:

«Μπουρλότοοοοοοοοο!

» (…) Στις 5 Νοεμβρίου, έχουμε τη μεγαλύτερη γιορτή του φθινοπώρου, που είναι γνωστή ως Guy Fawkes Night (προφ. Γκάι Φωκς). Τη μέρα αυτή γιορτάζουμε την αποτροπή της απόπειρας που έγινε το 1605 από μια ομάδα 13 Άγγλων Καθολικών, να σκοτώσουν τον Προτεστάντη βασιλιά Ιάκωβο Α (King James I) ανατινάσοντας το κοινοβούλιο. Οι συνομώτες, συμπεριλαμβανόμενου του Guy Fawkes, μάζεψαν 36 βαρέλια μπαρούτι και τα τοποθέτησαν στο υπόγειο των κτηρίων του Κοινοβουλίου. Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, λέγεται ότι κάποιοι από αυτούς άρχισαν να έχουν αμφιβολίες για την ορθότητα του εγχειρήματος, επειδή μαζί με τους «κακούς» Προτεστάντες θα σκοτώνονταν και πολλοί που μάχονταν υπέρ των δικαιωμάτων των Καθολικών. Έτσι, λέγεται ότι κάποιος από τους συνομώτες έστειλε ανώνυμο γράμμα για να προειδοποιήσει έναν από τους Λόρδους, που ήταν φίλος του, να μην πάει στο Κοινοβούλιο τη μέρα αυτή. Το υποτιθέμενο αυτό γράμμα έφτασε στα χέρια του βασιλιά που κινητοποίησε τον στρατό. Οι στρατιώτες, ψάχνοντας το κτήριο (είτε λόγω του γράμματος είτε στα πλαίσια των καθιερωμένων ερευνών τους), βρήκαν τον Guy Fawkes, στον οποίο είχε ανατεθεί η φύλαξη των βαρελιών, να κρύβεται στο κελάρι, τον συνέλαβαν και μέσω αυτού (και μετά πολλών βασανιστηρίων) ανακάλυψαν τους υπόλοιπους 12, τους συνέλαβαν και τους εκτέλεσαν.

» Το βράδυ εκείνο, οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους και άναψαν φωτιές (bonfires) για να γιορτάσουν το γεγονός (ή ίσως για να ζεσταθούν όσο ήταν έξω από τα σπίτια τους συζητώντας τα νέα). Από τότε η μέρα αυτή γιορτάζεται με φωτιές και πυροτεχνήματα, και λέγεται Bonfire Night ή Fireworks Night. Mε τα χρόνια, άρχισαν να καίνε στις φωτιές ομοιώματα του Guy Fawkes ή και του Πάπα. Συνηθίζεται τα παιδιά να φτιάχνουν ομοιώματα σε σχεδόν φυσικό μέγεθος, με μια μάσκα για πρόσωπο, τα οποία τοποθετούν στις γωνίες των δρόμων και στέκονται γύρω τους ζητώντας χρήματα από τους περαστικούς για να αγοράσουν βεγγαλικά, με τη φράση «penny for the guy». Τα ομοιώματα τα καίνε σε μεγάλες φωτιές ανήμερα της 5ης Νοεμβρίου. Όλη την εβδομάδα πριν από το Bonfire Night πέφτουν συνέχεια κροτίδες και πυροτεχνήματα, ενώ το Σάββατο αμέσως πριν ή μετά (σήμερα δηλαδή), γίνονται μεγάλες επιδείξεις πυροτεχνημάτων σε πάρκα.

» Άλλες παραδόσεις της μέρας αυτής περιλαμβάνουν παρελάσεις με πυρσούς και μπάρμπεκιου στα οποία μαγειρεύουν πατάτες ψητές και λουκάνικα. Στην βόρεια Αγγλία τρώνε ένα κέικ που λέγεται Parkin cake και φτιάχνεται με πλιγούρι βρώμης (Quaker) και πιπερρόριζα (ginger). Στη νοτιοδυτική Αγγλία, οργανώνονται επίσης καρναβάλια (αλλά για αυτά θα σας πω σε χωριστό ποστ).

» Από το 1605 και μέχρι σήμερα, ο βασιλιάς ή η βασίλισσα της Αγγλίας πηγαίνει στο Κοινοβούλιο μόνο μια φορά το χρόνο, για να κυρήξει την έναρξη των εργασιών (State Opening of Parliament). Σύμφωνα με την παράδοση, οι βασιλικοί φρουροί ερευνούν τα κελάρια του κτηρίου πριν από την άφιξη του βασιλιά ή της βασίλισσας, για να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει ίχνος μπαρουτιού.

» Η ιστορία του Guy Fawkes έχει περάσει με διάφορους τρόπους σε μοντέρνα συγγραφικά και καλλιτεχνικά έργα, παραδείγματος χάριν:

» Στα βιβλία του Harry Potter, o αναφλεγόμενος φοίνικας του Albus Dumbledore λέγεται Fawkes.

» Στο βιβλίο V for Vendetta (το οποίο αργότερα έγινε ταινία) ο πρωταγωνιστής V φοράει μάσκα που απεικονίζει το πρόσωπο του Guy Fawkes».

* Την αυθεντική ανάρτηση της Σοφίας μπορείτε να τη βρείτε εδώ 

* Μπορείτε όμως να δείτε περισσότερες φωτογραφίες και βίντεο από τις γιορταστικές εκδηλώσεις σε ακόμα δύο αναρτήσεις της Σοφίας: Μπουμ μπουμ μπουμ και Πολύ μπουμ μπουμ σας λέω!

* Στη συνέχεια, η Σοφία γράφει για την Ημέρα της Μνήμης:

«Η μέρα της παπαρούνας

» (…) Στις 11 Νοεμβρίου, είναι η επέτειος της λήξης του Πρώτου Παγκόσμιου Πόλεμου το 1918. Λέγεται Μέρα της Μνήμης (Remembrance Day) επειδή τιμάμε όσους στρατιώτες και πολίτες θυσιάστηκαν για την πατρίδα τους στους δύο Παγκόσμιους Πόλεμους, και γιορτάζεται σε πολλές άλλες χώρες (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Καναδά, Νότια Αφρική, Μάλτα, Γαλλία κ.λπ.) από το 1919 και μετά.


ΑΠΕ

» Το σύμβολο της ημέρας είναι η παπαρούνα (poppy) γιατί παπαρούνες φύτρωσαν στα πεδία της μάχης στη Φλαμανδία μετά το τέλος του 1ου Παγκόσμιου Πόλεμου. Ο συμβολισμός προέρχεται από ένα πολύ όμορφο ποίημα του Καναδού John McCrae, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε στο τέλος της ανάρτησης. Μία εβδομάδα πριν τις 11 Νοεμβρίου, όποιος ενδιαφέρεται να συμμετέχει μπορεί να αγοράσει με ένα συμβολικό ποσό μια χάρτινη παπαρούνα από πανόδιους πωλητές. Την παπαρούνα αυτή την φοράμε καρφιτσωμένη σε σακάκια, καπέλα και τσάντες. Τα χρήματα που μαζεύονται πάνε σε γέρους στρατιώτες, απόμαχους των δύο πόλεμων.

» Το 11 είναι συμβολικό νούμερο, γιατί στις 11 Νοεμβρίου 1918 στις 5 το πρωί υπογράφτηκε η εκεχειρία στο Compiegne της βόρειας Γαλλίας, και έξι ώρες αργότερα, στις 11 το πρωί, σταμάτησαν οι εχθροπραξίες. Έτσι σήμερα, 11η μέρα του 11ου μήνα του χρόνου, στις 11 το πρωί, τηρούμε συμβολική σιγή 2 λεπτών σε όλη τη χώρα, ενώ γίνονται ειδικές λειτουργίες στις εκκλησίες, καταθέσεις στεφάνων και διάφορες τελετές σαν αυτές που κάνουμε και στην Ελλάδα την 28η Οκτωβρίου και την 25η Μαρτίου, χωρίς όμως τις μεγάλες παρελάσεις, τις σχολικές γιορτές, τους βαρύγδουπους λόγους από τους αρχηγούς των κομμάτων κ.λπ. (…) Όταν πέφτει μέσα στην εβδομάδα, η σιγή γίνεται ανήμερα, ενώ οι υπόλοιποι εορτασμοί την δεύτερη Κυριακή του μήνα.»

* Το αυθεντικό κείμενο της Σοφίας μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.

Πυξίδα © Πέννυ Μπροτζάκη e-mail:[email protected]

Copyright © Πέννυ Μπροτζάκη