O Βύρων Νικολαΐδης, ο άνθρωπος που κατέστησε «γερό χαρτί» την πιστοποίηση της Peoplecert στην αγορά εργασίας 140 χωρών, πρόκειται να αναλάβει από το 2015 και επί τέσσερα χρόνια την ηγεσία του μη κερδοσκοπικού Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Επιχειρηματιών Πληροφορικής. Μετά την εκλογή του στην κορυφαία θέση του CePIS, μας μιλάει για το πρόβλημα που βάλθηκαν να λύσουν οι ίδιοι οι επαγγελματίες, με την συνδρομή τους στην Μεγάλη Συμμαχία για την Ψηφιακή Απασχόληση. Ξεκινούν, από την επίπονη αυτογνωσία.

Ο CePIS απαρτίζεται από ενώσεις επαγγελματιών -και όχι επιχειρήσεων- πληροφορικής σε 32 χώρες. Ο πολυάσχολος Νικολαΐδης δεσμεύτηκε να αφιερώσει το 15% του χρόνου του για να αναδείξει το ρόλο της επιστήμης της πληροφορικής στην οικονομία, να τον διασφαλίσει και να αυξήσει την συμβολή του.

Στην πρώτη του συνάντηση με τους Έλληνες δημοσιογράφους, ο κος Νικολαΐδης επέλεξε να ξεκινήσει από το πρόβλημα: την απόσταση που χωρίζει τους επαγγελματίες της πληροφορικής από τις ανάγκες μίας ραγδαία αναπτυσσόμενης αγοράς, όπως είναι η πληροφορική.

Δεν υπάρχουν αρκετοί, νέοι, και επαρκώς ικανοί επαγγελματίες πληροφορικής

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: το νέο έτος θα βρει την Ευρώπη να αναζητά απεγνωσμένα 509.000 ικανούς ανθρώπους για να καλύψουν τις απαιτήσεις σε δεξιότητες της τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών. Όταν πριν από λίγα χρόνια πασχίζαμε να αποκτήσουμε βασικές γνώσεις χειρισμού εφαρμογών, σήμερα είναι φανερή η ανάγκη για κάτι περισσότερο -γνώσεις ανάπτυξης εφαρμογών, σχεδίασης δικτυακών τόπων, διαδικτυακών υπηρεσιών, υποστήριξης δικτύων και τόσες άλλες ειδικότητες. Το 2020, θα υπάρχουν 913.000 -καλά αμειβόμενες, θα μας διαβεβαιώσει ο κος Νικολαΐδης- θέσεις εργασίας που δεν θα μπορεί να καλύψει επαρκώς κανένας Ευρωπαίος.
Την ώρα που οι θέσεις εργασίας στην πληροφορική αυξάνονται ταχύτατα (εκτιμάται αύξηση της ζήτησης στην Ε.Ε. κατά 79,3% μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια), μειώνονται οι πτυχιούχοι πληροφορικής στην Ευρώπη (ανάλογες έρευνες και στις ΗΠΑ δείχνουν ανάλογα αποτελέσματα). Δεν «γεννιούνται» νέοι επαγγελματίες πληροφορικής.

Λέξη-κλειδί: προγραμματισμός


Σήμερα, μεταξύ αυτών που ήδη κατέχουν μια τέτοια θέση, μόνο ένας στους τέσσερις επαγγελματίες πληροφορικής (συγκεκριμένα, ακόμα λιγότεροι, 23%) διαθέτει τις κατάλληλες δεξιότητες για τη θέση που κατέχει, και, επιπλέον, μόλις ένας στους πέντε είναι κάτω των 30 ετών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην Ευρώπη, ο μέσος όρος ηλικίας των επαγγελματιών πληροφορικής είναι τα 42 έτη, οι νεότεροι επαγγελματίες εντοπίζονται στο Βέλγιο -είναι όμως κατά μέσο όρο 37 ετών- και οι μεγαλύτεροι στην Ολλανδία (50 ετών).

Χρειάζονται γυναίκες επαγγελματίες πληροφορικής

Έτσι, όχι μόνο οι σημερινοί επαγγελματίες πληροφορικής γερνούν και αντιμετωπίζουν πρόβλημα επάρκειας ικανοτήτων για να διατηρήσουν την θέση τους, επιπλέον, δεν υπάρχουν νέοι, επαρκώς εξοπλισμένοι, ώστε να καλύψουν τις αυξημένες θέσεις που δημιουργούνται. Για να καλυφθεί μάλιστα το κενό, όχι μόνο πρέπει να επιμορφωθούν οι υπάρχοντες επαγγελματίες και να αυξηθούν οι νέοι επαγγελματίες πληροφορικής αλλά και να εισέλθουν στο επάγγελμα και οι γυναίκες.
Στην Ελλάδα, αν και οι έρευνες δείχνουν ότι η προσφορά από την ζήτηση δεν διαφέρει παρά κατά 1.000 θέσεις εργασίας, το πρόβλημα εντοπίζεται στις ικανότητες. Σε ότι αφορά στις γυναίκες επαγγελματίες πληροφορικής, το ποσοστό περιορίζεται στο 10%.

Εγώ, που υπολείπομαι σε προσόντα;

Προς επίρρωση όλων αυτών, έρχεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ενώσεων Επαγγελματιών Πληροφορικής (CePIS, προφέρεται «σίπις») να διαθέσει ένα χρήσιμο εργαλείο.

  • Εάν είστε «επαγγελματίας πληροφορικής» (υπάρχουν αρκετοί ορισμοί, αλλά το (δωρεάν διαθέσιμο) εργαλείο που έχει αναπτύξει το CePIS αγκαλιάζει πολλές ειδικότητες), μπείτε στο http://profiletool.ecompetences.eu/.

Εκεί, καλείστε να αυτοπροσδιοριστείτε στις πέντε ενότητες του επαγγέλματος και να αξιολογήσετε τις γνώσεις σας στα επιμέρους σαφώς ορισμένα κριτήρια. Στο τέλος, θα μπορέσετε να τοποθετήσετε εαυτόν ανάμεσα στους άλλους επαγγελματίες της ειδικότητάς σας και να διακρίνετε σε ποιο βαθμό υπολείπεστε και που θα πρέπει να ενισχύσετε τις γνώσεις εάν θέλετε να βελτιώσετε την προοπτική της καριέρας σας.

Γιατί δεν θέλουν τα παιδιά να γίνουν «πληροφορικάριοι»;

Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει η ανάγκη για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, ώστε να αναγνωρίσει τι μπορεί να προσφέρει στην επαγγελματική εξέλιξη των νέων η επιλογή της πληροφορικής ως επάγγελμα.

Σε υψηλότερο επίπεδο, ο κλάδος ήδη συνεισφέρει το 6% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ και συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγικότητας κατά 50% -παραγωγικότητα που αυξάνεται χάρη στην χρήση της τεχνολογίας.

Όμως, οι «ψηφιακές δεξιότητες» δεν είναι σήμερα προτέρημα, είναι εκ των ων ουκ άνευ. Προτέρημα αποτελεί σήμερα η δυνατότητα ανάπτυξης εφαρμογών -σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, ξεκινώντας από την ανάλυση έργων πληροφορικής-, τα δίκτυα, οι διαδικτυακές υπηρεσίες, αφού σε μια δεκαετία, επεσήμανε ο κος Νικολαΐδης, αυτά θα θεωρούνται βασικά προσόντα, με την κατάσταση να χειροτερεύει όσο η πληροφορική αναδεικνύεται σε ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη διακρίνει και μάλιστα, στην περίπτωση της Ολλανδίας, έχει ήδη μετρήσει πόσο κοστίζει στην Ε.Ε. η έλλειψη τέτοιων δεξιοτήτων: 19,6 δισεκατομμύρια στην ολλανδική οικονομία, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Τβέντε.

Συμμαχήστε γιατί χανόμαστε

Το εργαλείο e-competence αποτελεί την συνεισφορά των ευρωπαίων επαγγελματιών στην λεγόμενη Μεγάλη Συμμαχία για την Ψηφιακή Απασχόληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφού ο Επαγγελματισμός και οι Δεξιότητες αποτελούν για τον CePIS τον πρώτο στρατηγικό άξονα στον οποίο θα κινηθεί και από το ρόλο του ο νέος Έλληνας πρόεδρος.

Ο δεύτερος άξονας στρατηγικής σημασίας για τους επαγγελματίες πληροφορικής στην Ευρώπη είναι η εκπαίδευση, μέσω του Δικτύου Ειδικού Ενδιαφέροντος. Το δίκτυο αυτό απευθύνεται στους φορείς της εκπαίδευσης σε κάθε χώρα ώστε να τους βοηθήσει να εντάξουν την πληροφορική στα σχολεία. Η έκθεσή του βρίσκεται ήδη στα γραφεία των υπουργών Παιδείας όλης της Ευρώπης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται ότι βρήκε ευήκοα ώτα: η επιστήμη των υπολογιστών (Computer Science), υπό την μορφή της εισαγωγής στην αλγοριθμική σκέψη και στην επίλυση προβλημάτων αποτελεί ήδη μάθημα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση από τον Σεπτέμβριο του 2014.

Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Schoolnet τρέχει διάφορα διαδικτυακά προγράμματα επιμόρφωσης των δασκάλων -με μεγάλη συμμετοχή και από την Ελλάδα- με πραγματικά υπέροχες δραστηριότητες, ακόμα και χωρίς την χρήση υπολογιστών, τάμπλετ ή smartphone.

Οι δάσκαλοι έχουν αγκαλιάσει πλήθος από εκπαιδευτικές δραστηριότητες και με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς καμία ανταμοιβή ή αναγνώριση των ικανοτήτων που έχουν αναπτύξει για την επαγγελματική τους ανέλιξη, διοργανώνουν σε δημόσια σχολεία την Ώρα του Κώδικα, συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού (8-14 Δεκεμβρίου), στο eu.code.org και άλλα εγχειρήματα, με πραγματικό πάθος.

Η Μπάρμπι δεν ξέρει να γράφει κώδικα. Εγώ δεν είμαι Μπάρμπι

Ο CePIS θεωρεί στρατηγικής επίσης σημασίας την είσοδο περισσότερων γυναικών στο επάγγελμα. Ήδη από το 2012 έχει συσταθεί «ομάδα κρούσης» (Women in ICT Task Force) που επιχειρεί να κάνει πιο ελκυστικό το επάγγελμα στις γυναίκες.

Έρευνα του CePIS έχει δείξει ότι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, μόλις το 15% των επαγγελματιών στον τομέα είναι γένους θηλυκού. Στην Ιρλανδία, στη χώρα όπου έχουν την βάση των δραστηριοτήτων τους στην Ευρώπη πολλοί κολοσσοί της βιομηχανίας, οι γυναίκες έχουν ήδη πειστεί αφού εκεί εντοπίζεται το υψηλότερο ποσοστό (22%). Στην Ιταλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, οι πιθανότητες εντοπισμού γυναίκας στην τεχνολογία είναι η ελάχιστη (10-11%).

«Πρασινίστε τις τεχνολογίες»

Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι ένας τομέας στον οποίο επίσης δίνεται βαρύνουσα σημασία στο CePIS. Επαγγελματίες από δέκα ενώσεις του Συμβουλίου επιχειρούν να αναδείξουν το θέμα και παραχωρούν στις επιχειρήσεις σαφείς συστάσεις για τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα των πράσινων, όπως ονομάζονται, τεχνολογιών πληροφορικής, ιδιαίτερα σημαντικές στην εποχή του cloud computing και των διαρκώς αυξανόμενων server. 

Το ευρωπαϊκό πορτφόλιο πατεντών και η ασφάλεια στην εποχή των αποκαλύψεων Σνόουντεν

Στην ατζέντα του νέου προέδρου του Συνδέσμου βρίσκονται και δύο ακόμα σημαντικά θέματα, τα νομικά θέματα και της ασφάλειας. Τα νομικά θέματα αφορούν την κατοχύρωση των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών εφαρμογών ή/και υλικού, ένα θέμα στο οποίο οι απόψεις ποικίλουν.

Η ειδική ομάδα που έχει συσταθεί στο CePIS ασχολείται όχι μόνο με αυτό αλλά και με το μεγάλο θέμα της εποχής των αποκαλύψεων Σνόουντεν, την ασφάλεια και το απόρρητο των δεδομένων. Ο κος Νικολαΐδης εμφανίστηκε ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος στο θέμα αυτό, διακρίνοντας τους κινδύνους από την υποκλοπή, για παράδειγμα, των στοιχείων της γεωγραφικής θέσης καθενός από εμάς που χωρίς δεύτερη σκέψη εμπιστευόμαστε σε ενδεχομένως ανεπαρκείς στον τομέα της ασφάλειας επαγγελματίες.

«Μπορούμε να γίνουμε πρωτοπόροι, κι ας είμαστε ουραγοί»

Ο Βύρων Νικολαΐδης εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί από ουραγός σε πρωτοπόρος. «Δεν χρειάζονται χρήματα για να το επιτύχουμε», θα μας πει, «άλλες χώρες, όπως η γειτονική Τουρκία, έχουν θέσει ανάλογους στόχους». «Η τεχνολογία θα μπορούσε να αποτελέσει στρατηγικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, δίπλα στον τουρισμό», τολμά να υποστηρίξει, αναφέροντας ως λαμπρά παραδείγματα άλλες χώρες, όπως το Ισραήλ ή εγχώρια παραδείγματα εταιρειών που επεκτάθηκαν διεθνώς, όπως η Intralot, ή η δική του Peoplecert.

Χωρίς να παραλείψει την ανάγκη να αυξηθεί το ποσοστό της επένδυσης σε Έρευνα και Ανάπτυξη από το 0,78% του ΑΕΠ σήμερα, ο κος Νικολαΐδης αναφέρθηκε με τα καλύτερα λόγια στην σημαντική δουλειά που κάνει ο ελληνικός σύνδεσμος επαγγελματιών, HePIS.

Οι… Χίπις στα σχολεία

Με την καίρια και αποτελεσματική συμβολή του HePIS, οι επαγγελματίες πληροφορικής θα επιχειρήσουν να δείξουν σε 30.000 μαθητές τι σημαίνει επαγγελματίας πληροφορικής και θα τους προκαλέσουν να το επιλέξουν, καταρρίπτοντας μύθους περί πολυπλοκότητας και στερεότυπα περί φύλου. Και τότε, ποιος ξέρει, μπορεί η εκπαίδευση στην Ελλάδα να αναμορφωθεί. Το tech.in.gr θα σας μεταφέρει ενημέρωση σχετικά με τις δράσεις που διοργανώνονται, ενώ σύντομα αναμένεται και καινοτόμος συμβολή των Ελλήνων επαγγελματιών στην εξοικείωση με τον προγραμματισμό, απευθυνόμενοι σε μικρά παιδιά αλλά και σε εκείνους που θα επιλέξουν το coding για μια ζωή.

Ανθή Παναγιωτάκη, @anthi

In.gr Τεχνολογία