Κυριακή 26 Μαϊου 2024
weather-icon 21o
Τζόαν Μπαέζ - Η κακοποίηση από τον πατέρα της, ο εθισμός στα 16

Τζόαν Μπαέζ – Η κακοποίηση από τον πατέρα της, ο εθισμός στα 16

«Ήταν καταστροφικό να το μοιραστώ, αλλά τώρα είμαι σε ειρήνη». Η Τζόαν Μπαέζ, σε ένα νέο ντοκιμαντέρ, αποκαλύπτει κάτι που δεν ήξερε κανείς για τη ζωή της.

Η σπουδαία τραγουδίστρια αποκαλύπτει σε ένα ντοκιμαντέρ ότι κακοποιήθηκε από τον πατέρα της, ότι ξεκίνησε θεραπεία όταν ήταν 16 ετών και ότι ήταν εθισμένη στα αγχολυτικά. «Είμαι πάνω από 80 ετών και ήθελα να αφήσω κάτι αληθινό», λέει στην EL PAÍS

Η Τζόαν Μπαέζ ισχυρίζεται ότι κακοποιήθηκε από τον πατέρα της όταν ήταν παιδί. Η τραγουδίστρια αποκαλείτο «ηλίθια Μεξικανή» στο σχολείο κι άρχισε να πηγαίνει σε ψυχοθεραπεία όταν ήταν 16 ετών. Ήταν εξαρτημένη από αγχολυτικά για οκτώ χρόνια, τρομοκρατήθηκε από τη σχέση της με τον Μπομπ Ντίλαν, ενώ η σχέση της με την αδελφή της, Μίμι, επίσης τραγουδίστρια, βασιζόταν στη δύναμη και τη ζήλια.

Η Τζόαν Μπαέζ είχε μια γυναίκα σύντροφο για δύο χρόνια, υπέφερε από Διαταραχή Διασχιστικής Ταυτότητας, νευρώσεις και κρίσεις πανικού για δεκαετίες.

Γιατί τώρα;

Η 83χρονη σήμερα Τζόαν Μπαέζ χαμογελά όταν την ρωτούν γιατί αποφάσισε να μοιραστεί με τον κόσμο όλες αυτές τις πληροφορίες που ίσως δεν γνώριζαν ούτε οι πιο κοντινοί της άνθρωποι. «Ξέρετε, είμαι πάνω από 80 ετών και ήθελα να αφήσω κάτι αληθινό. Έδωσα τα κλειδιά της ιδιωτικής μου ζωής στην Karen [O’Connor, σκηνοθέτη] και δεν υπήρχε επιστροφή. Αν ήθελα απεγνωσμένα να αλλάξω κάτι, είχα ήδη πάρει την απόφαση και δεν μπορούσα να γυρίσω πίσω», λέει στην EL PAÍS μέσω βιντεοκλήσης από το σπίτι της στο Λος Άντζελες.

Η τραγουδίστρια μιλάει για το ντοκιμαντέρ Joan Baez: I Am a Noise, ένα ζωντανό ταξίδι στη ζωή της, στο οποίο η τραγουδίστρια μοιράζεται τα πάντα, ταξιδεύοντας στα βάθη της ψυχής της.

Μιλάει από το σαλόνι του σπιτιού της, όπου υπάρχουν πίνακες και τζάκι. Φοράει γυαλιά, έχει κοντά λευκά μαλλιά και μια γαλήνια όψη. Υπάρχουν στιγμές στις οποίες ξεσπά σε γέλια και άλλες στις οποίες αρχίζει να τραγουδά στα ισπανικά, αν και δεν μιλάει τη γλώσσα. Είναι σαφές ότι το να μοιραστεί τα βαθύτερα μυστικά της έχει σηκώσει ένα βάρος από τους ώμους της.

«Όταν τελείωσε το ντοκιμαντέρ το είδα περίπου 10 φορές και δεν ένιωσα τίποτα. Τότε συνειδητοποίησα ότι το παρακολούθησα προστατεύοντας τον εαυτό μου, επειδή υπάρχει πάρα πολύ θλίψη και εξομολόγηση. Έτσι, μια μέρα, χαλάρωσα, μαγείρεψα ποπ κορν και κάθισα να το παρακολουθήσω. Ήταν συγκλονιστικό, αλλά τώρα έχω ηρεμήσει».

Δείτε το τρέιλερ του Ι Am Noise 

Ο έρωτας με τον Ντίλαν

Εκτός από τις ωμές εξομολογήσεις, το ντοκιμαντέρ δίνει μια πανοραμική εικόνα της γιγαντιαίας πολιτιστικής φιγούρας της Μπαέζ, με μια καριέρα που καλύπτει έξι δεκαετίες και την έκανε τη μεγάλη κυρία της κοινωνικής λαϊκής και ηγετική μορφή της αντικουλτούρας της δεκαετίας του 1960. Ήταν η πρώτη που έδωσε στον Μπομπ Ντίλαν μια ευκαιρία. Αν δεν είχε εντοπίσει το ταλέντο του τραγουδιστή του Blowin’ In The Wind, είναι πολύ πιθανό ότι ο Ντίλαν θα χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να γίνει μεγάλος.

«Ήμουν στο Gerde’s Folk City στη Νέα Υόρκη. Ξαφνικά, εμφανίστηκε στη σκηνή αυτό το κουρελιασμένο παιδί και άρχισε να ξεστομίζει τους στίχους του. Ήμουν τρομοκρατημένη. Το ταλέντο του με μέθυσε σαν ναρκωτικό. Τον πήγαινα σε συναυλίες, τον προσκαλούσα και ο κόσμος τον γιουχάριζε. Έλεγα, «Σας παρακαλώ, ακούστε τον. Δεν άργησαν να αλλάξουν γνώμη», λέει.

Ο Ντίλαν και η Μπαέζ αποτέλεσαν ένα εκστατικά ελκυστικό δίδυμο. «Χρειαζόταν μια μητέρα, κάποιον να τον κάνει μπάνιο και να του τραγουδάει τραγούδια. Και εγώ χρειαζόμουν να φροντίζω κάποιον», λέει η ίδια. Η σχέση τους τελείωσε όταν ο Ντίλαν, καβάλα στην επιτυχία, έφτασε στο Λονδίνο το 1965 και εκείνη αποφάσισε να τον ακολουθήσει. «Νομίζω ότι αυτό που συνέβη στον Μπόμπι όταν έγινε διάσημος ήταν ότι άλλαξε σελίδα και απομακρύνθηκε από όλους. Ήταν μια πολύ ξαφνική αλλαγή», λέει στο ντοκιμαντέρ. «Τόσα πολλά ναρκωτικά και τόση αρρενωπότητα δεν μου ταίριαζαν. Εκείνοι βρίσκονταν σε άλλη διάσταση, εγώ ήμουν ο λαϊκός συγγενείς που τους συνόδευε. Δεν είχα καμία θέση εκεί. Ήταν φρικτό».

Το ντοκιμαντέρ δείχνει εικόνες της σε διαδηλώσεις στο πλευρό του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, σε διαμαρτυρίες κατά του πολέμου του Βιετνάμ, να οδηγεί μαύρα παιδιά από το χέρι στο σχολείο, ενώ μέλη της Κου Κλουξ Κλαν τα εκφοβίζουν…

H Τζόαν Μπαέζ τώρα / Photo: Public Domain

Η Τζόαν Μπαέζ τότε / Photo: YouTube

Η Μπαέζ έγινε διάσημη εν μία νυκτί

Το 1959, σε ηλικία 18 ετών, εμφανίστηκε στο Newport Folk Festival. Τότε ήταν που όλα άλλαξαν. «Για οποιονδήποτε λόγο, είχα τη σωστή φωνή την κατάλληλη στιγμή. Και αυτό με εκτόξευσε στη στρατόσφαιρα», λέει η ίδια. Πολύ νωρίτερα, ο πατέρας της, ο Άλμπερτ Μπαέζ (ένας σημαντικός Μεξικανός φυσικός που ανακάλυψε το μικροσκόπιο ακτίνων Χ), είχε εμφυσήσει στη Τζόαν και τις δύο αδελφές της μια ισχυρή κοινωνική συνείδηση. «Ο πατέρας μου μας πήγαινε σε πολλά μέρη για να δούμε ότι είμαστε όλοι ίσοι. Μας έκανε να σκεφτούμε το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών». Η Ιρλανδή μητέρα της ήταν ανυποχώρητη ειρηνιστής. Αυτός ήταν ο σπόρος του κοινωνικού ακτιβισμού της Μπαέζ. Η πενταμελής οικογένειά της ήταν Κουάκεροι.

Ήδη πολύ δημοφιλής, η Μπαέζ συμμετείχε σε όλες τις κοινωνικές διαμαρτυρίες. Το ντοκιμαντέρ δείχνει εικόνες της σε διαδηλώσεις στο πλευρό του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, σε διαμαρτυρίες κατά του πολέμου του Βιετνάμ, να οδηγεί μαύρα παιδιά από το χέρι στο σχολείο, ενώ μέλη της Κου Κλουξ Κλαν τα εκφοβίζουν… Υπάρχουν επίσης συγκινητικές στιγμές, όπως όταν διαχωρισμένες, φτωχές μαύρες μητέρες αγκαλιάζουν μια νεαρή Μπαέζ επειδή επέδειξε τόσο θάρρος για την υπεράσπισή τους.

Εν τω μεταξύ, η τραγουδίστρια πάλευε με ψυχολογικά προβλήματα. Όταν μια έφηβη Τζόαν πήγε να δει τον πρώτο ψυχολόγο, οι γονείς της προειδοποιήθηκαν: «Η κόρη σας κουβαλάει πολλά συναισθηματικά προβλήματα, αισθήματα ανεπάρκειας, σύνδρομο κατωτερότητας. Τα συμπτώματα θα μπορούσαν να οφείλονται σε ψυχολογική και συναισθηματική διαταραχή».

Η Μπαέζ εξομολογείται σήμερα ότι έχει συμφιλιωθεί με τον Ντίλαν «πνευματικά», αφού δεν είχαν επαφή για δεκαετίες

Με τον Μπομπ Ντίλαν στις 08/28/1963 / Photo: Wikimedia Commons

Μια εποχή που έβραζε

«Ήμασταν όλοι πολύ τρελοί για να μιλήσουμε για την ψυχική υγεία», σκέφτεται σήμερα η καλλιτέχνις. «Ήταν η δεκαετία του 1960 και συνέβαινε ένας τρελός συνδυασμός πραγμάτων: Το Βιετνάμ, η επιστράτευση, ο αγώνας για τα πολιτικά δικαιώματα… Το καλό είναι ότι αν ήσουν μουσικός ήσουν απασχολημένος όλη μέρα.

Δεν είχες χρόνο για άλλα πράγματα». Στο I Am a Noise, η Μπαέζ μιλάει για την «αιώνια ποινή» της: «Ήξερα ότι αφού περνούσα καλά, θα κατέρρεα. Και ούτω καθεξής σε έναν ατέρμονο βρόχο». Αν και η κατάστασή της έχει βελτιωθεί, λέει ότι εξακολουθεί να την επηρεάζει.

Η φιλόξενη και δυνατή φωνή της Μπαέζ αποτέλεσε το soundtrack των πορειών και των διαδηλώσεων της δεκαετίας του 1960 για τα πολιτικά δικαιώματα. Αυτό το soundtrack περιελάμβανε παραδοσιακά τραγούδια όπως τα We Shall Overcome, Oh, Freedom και All My Trials, καθώς και διασκευές τραγουδιών του Dylan, όπως τα A Hard Rain’s A-Gonna Fall, When the Ship Comes In και Blowin’ In The Wind.

Ο Άλμπερτ, ο πατέρας της, υπερασπίστηκε τον εαυτό του: «Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις ψυχιάτρων που βοηθούν τους ασθενείς τους να θυμίζουν πράγματα που δεν συνέβησαν. Ονομάζεται σύνδρομο ψευδούς μνήμης»

Η Μπαέζ αναγνωρίζει ότι ο ακτιβισμός έγινε εθισμός

Ένιωθε άσχημα όταν δεν είχε κανένα σκοπό να υπερασπιστεί. Και τότε τελείωσε ο πόλεμος του Βιετνάμ. Απαλλαγμένη από αυτό το βάρος, κυκλοφόρησε ένα μη πολιτικό άλμπουμ το 1975, το οποίο θεωρείται η καλύτερη δουλειά της, το Diamonds and Rust. Το ομώνυμο κομμάτι προσφέρει μια ποιητική, άλλοτε σκληρή, άλλοτε ρομαντική ανάλυση της σχέσης της με τον Ντίλαν.

Η Μπαέζ εξομολογείται σήμερα ότι έχει συμφιλιωθεί με τον Ντίλαν «πνευματικά», αφού δεν είχαν επαφή για δεκαετίες. «Δεν είμαι αναστατωμένη. Είχα την καλύτερη δυνατή σχέση μαζί του. Μας έδωσε πολλά με τα τραγούδια του. Όταν ένιωσα ότι τα κακά είχαν λιώσει, του έγραψα ένα γράμμα. Του είπα: «Σε ευχαριστώ για τη δεκαετία του 1960, τι τραγούδια έγραψες. Σε ευχαριστώ για τη σχέση μας. Το μόνο πράγμα που νιώθω τώρα είναι ευγνωμοσύνη», λέει η ίδια. Ακόμα περιμένει μια απάντηση. Είναι τέσσερις μήνες μεγαλύτερη από εκείνον.

Όταν η καλλιτέχνις λέει ότι έδωσε στον σκηνοθέτη του ντοκιμαντέρ τα κλειδιά της ιδιωτικής της ζωής, αυτό μπορεί να ερμηνευτεί κυριολεκτικά. Σε ένα δωμάτιο του σπιτιού της, η Μπαέζ διατηρεί εκατοντάδες αναμνηστικά, μεταξύ των οποίων κασέτες με ηχογραφήσεις φωνής από τις συνεδρίες θεραπείας ολόκληρης της οικογένειας.

Όταν ξύπνησαν οι αναμνήσεις

Σε ηλικία 50 ετών, η τραγουδίστρια υποβλήθηκε σε συνεδρία ύπνωσης για να σώσει τις αναμνήσεις της. Το έκανε εν μέρει λόγω της αδελφής της Μίμι, η οποία της αποκάλυψε ότι είχε κακοποιηθεί από τον πατέρα τους.

Το 1991, η Μπαέζ έγραψε μια καυστική επιστολή στους γονείς της, την οποία αποκαλύπτει στο ντοκιμαντέρ: «Αγαπητή μαμά και μπαμπά. Ήρθε η ώρα να σας πω την αλήθεια, την οποία αρνιόμουν να σας πω μέχρι τώρα…». Στη συνέχεια κατηγορεί τον πατέρα της ότι την κακοποίησε.

Ο Άλμπερτ, ο πατέρας της, υπερασπίστηκε τον εαυτό του: «Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις ψυχιάτρων που βοηθούν τους ασθενείς τους να θυμίζουν πράγματα που δεν συνέβησαν. Ονομάζεται σύνδρομο ψευδούς μνήμης». Στο ντοκιμαντέρ, η Μπαέζ απαντά: «Ποτέ δεν είσαι απόλυτα σίγουρος, αλλά αυτή είναι η διαδικασία ανάρρωσης. Δεν μπορείς να ξέρεις τι ακριβώς συνέβη. Έχω όμως μισό εγκέφαλο και ξέρω ότι ορισμένα πράγματα συνέβησαν πραγματικά, άλλα μόνο κατά το ήμισυ και άλλα είναι εικασίες. Αλλά ακόμη και αν το 20% ήταν πραγματικό, ήταν αρκετό για να προκαλέσει τον όλεθρο που προκάλεσε. Απλά δεν έχω αποδείξεις».

Δείτε το βίντεο 

Η δύναμη της συγχώρεσης

Σήμερα η καλλιτέχνιδα επέλεξε ένα πρόσωπο που προβάλλει καλοσύνη, έχει συγχωρήσει τον πατέρα της. «Ήταν δύσκολο και μου πήρε χρόνο, αλλά ναι, τον συγχώρεσα. Θυμάμαι να τον πηγαίνω βόλτα σε αναπηρικό καροτσάκι όταν ήταν πάνω από 90 ετών [πέθανε το 2007 σε ηλικία 94 ετών]. Δεν μου αρέσουν τα μιούζικαλ, αλλά εκείνος τα αγαπούσε, οπότε θυμήθηκα ένα τραγούδι, σηκώθηκα στην καρέκλα μου και του το τραγούδησα. Είπα: «Αυτό είναι το καλύτερο που μπορώ να κάνω αυτή τη στιγμή».

»Έχω ένα κορνιζαρισμένο γράμμα του που μου έγραψε εκείνη την εποχή, όταν ήταν πολύ γέρος. Λέει: «Μου φτιάχνει τη διάθεση όταν σε βλέπω». Δεν έλεγε αυτά τα ωραία πράγματα όταν ήταν νέος, αλλά όταν μεγάλωσε τα έλεγε». Από την πενταμελή οικογενειακή φωτογραφία (οι γονείς και οι τρεις κόρες) έχει απομείνει μόνο εκείνη.

Απαντά με χιούμορ όταν την ρωτούν πώς κατάφερε να τερματίσει τον οκταετή εθισμό της στα αγχολυτικά: «Λοιπόν, στην πραγματικότητα ο υπεύθυνος που με έκανε να το κόψω ήταν ο πρόεδρος Κάρτερ. Απαγόρευσε αυτά τα υπέροχα χάπια και δεν μπορούσα να τα βρω πια πουθενά, οπότε τα εγκατέλειψα».

Αυτός ο ηλίθιος, ο Τραμπ

Η Μπαέζ, που αγωνίστηκε τόσο σκληρά ενάντια στην αδικία, παρακολουθεί σήμερα με θλίψη την επικίνδυνη παρέκκλιση του κόσμου : «Νομίζω ότι κανείς δεν θα μπορούσε να γράψει ένα καλύτερο σενάριο για την άνοδο του νέου φασισμού. Δεν μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε ότι αυτός ο ηλίθιος Τραμπ, που υποστηρίζεται από οπαδούς που πρέπει να είναι ακόμη πιο ηλίθιοι από αυτόν, θα ερχόταν στην εξουσία.

»Εγώ το ονομάζω κακή χιονοστιβάδα και προσπαθώ να την αποφύγω βρίσκοντας τη θέση μου. Ένα από τα κύρια πράγματα για μένα είναι να είμαι σε ειρήνη εκεί που ζω. Αναφέρομαι στο θέμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Κοιτάζω έξω από το παράθυρο και βλέπω και ακούω τα πουλιά. Τα δύο τρίτα των πουλιών έχουν εξαφανιστεί. Αν το αφήσω αυτό να μου ραγίσει την καρδιά, παραλύω και δεν μπορώ να συνεχίσω. Έτσι, βγαίνω στο χωράφι, κάθομαι και προσπαθώ να ακούσω ένα μόνο πουλί. Δεν περιμένω ολόκληρη τη χορωδία. Είναι μόνο ένα, αλλά πολύ όμορφο».

Η Μπαέζ πραγματοποίησε την τελευταία της μεγάλη περιοδεία το 2019, στην Ισπανία, τελειώνοντας με μια απολαυστική συναυλία όπου τη συνόδευε στα κρουστά ο μοναχογιός της, Γκάμπριελ Χάρις, 54 ετών, ο οποίος γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου της με τον ακτιβιστή Ντέιβιντ Χάρις, ο οποίος πέθανε το 2023. «Δεν μου λείπουν οι περιοδείες. Έχω κάνει πολλά και είναι εξαντλητικό. Από τότε έχω ανέβει στη σκηνή μόνο για να παίξω ένα ή δύο τραγούδια. Αυτό είναι αρκετό».

Σηκώνεται νωρίς, στρώνει το κρεβάτι της, γυμνάζεται (φαίνεται πολύ γυμνασμένη), διαλογίζεται, τρώει φρέσκα αυγά για πρωινό από τις δικές της κότες και ασχολείται με ένα βιβλίο ποίησης που θα εκδώσει σύντομα. Και χορεύει. Της αρέσει να περπατάει μόνη της στην εξοχή με τον σκύλο της. Ακούει τους Gipsy Kings στα ακουστικά της και χορεύει. Μέχρι που εμφανίζεται το μοναδικό τραγουδοπούλι.

*Με στοιχεία από elpais.com

Sports in

Στο μυαλό του Βλαντιμίρ Πούτιν: Τι κρύβεται πίσω από το αίτημα του για ειρήνη στην Ουκρανία

Δύο είναι οι λόγοι που η Μόσχα άρχισε και πάλι να μιλά για ειρήνη

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ ΜΜΕ Α.Ε.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΦΑΕ ΠΕΙΡΑΙΑ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Κυριακή 26 Μαϊου 2024