Σάββατο 22 Ιουνίου 2024
weather-icon 21o
Οι γυναίκες της Μέσης Ανατολής

Οι γυναίκες της Μέσης Ανατολής

Η έκθεση «Louder Than Hearts», την οποία επιμελήθηκε η φωτογράφος Rania Matar, απεικονίζει τη ζωή των Παλαιστινίων, σαουδαραβικούς γάμους, τα επακόλουθα του εμφυλίου πολέμου στο Λίβανο και πολλά άλλα.

Οι δέκα Αράβισσες και Ιρανές φωτογράφοι που παρουσιάζουν τα έργα τους στην έκθεση «Louder Than Hearts» στην γκαλερί του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής δεν είναι απλώς όλες γυναίκες, αλλά και τα πρόσωπά που πρωταγωνιστούν στα έργα τους, είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου γυναικεία.

Η έμφαση στο γυναικείο στοιχείο ταιριάζει γάντι με την πρώτη έκθεση που επιμελείται η Rania Matar, μια φωτογράφος γνωστή για τα αποχρωματισμένα και οικεία πορτρέτα γυναικών και κοριτσιών στη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

How shall we greet the sun | Thana Faroq

«Αυτοπροσωπογραφίες του νεότερου εαυτού μου»

Η Matar, που εδρεύει στη Βοστώνη και έχει λάβει υποτροφία Guggenheim, η οποία έχει παρουσιάσει τα έργα της σε πολλά μουσεία, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Μουσείου Γυναικών στις Τέχνες της Ουάσινγκτον, κλήθηκε επίσης να συμπεριλάβει τη δική της δουλειά στην έκθεση.

Ξεκινά με έξι φωτογραφίες από τη σειρά της «Where Do I Go? 50 Years Later» που αφορά τον εμφύλιο πόλεμο του Λιβάνου, ο οποίος ξεκίνησε το 1975. Η Matar -η οποία γεννήθηκε στο Λίβανο από Παλαιστίνιους γονείς και μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηλικία είκοσι ετών, κατά τη διάρκεια του πολέμου- φωτογράφισε νεαρές γυναίκες που εγκατέλειψαν τη χώρα τα τελευταία χρόνια εν μέσω της οικονομικής της κρίσης και των συνεπειών της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020.

Farah (2020) | 50 Years Later | Rania Matar

«Τις βλέπω σχεδόν ως αυτοπροσωπογραφίες του νεότερου εαυτού μου», δήλωσε η Matar σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Washington Post. «Ξέρω ακριβώς πώς αισθάνονται, τι έχουν να αντιμετωπίσουν – να αφήσουν όλα όσα γνώρισαν».

Νηφάλιες πραγματικότητες

Στον διπλανό τοίχο, μια εγκατάσταση πέντε φωτογραφιών και σύντομων φράσεων της Thana Faroq, από τη σειρά της «How Shall We Greet the Sun», συντιστά αντιπαράθεση με τα ζωηρά έργα της Matar.

Οι γυναίκες προσφύγισσες στην Ολλανδία – στα έργα της καλλιτέχνιδας με καταγωγή από την Υεμένη και έδρα τη Χάγη – είναι φωτογραφημένες σε καφέ και γκρίζα χρώματα που θυμίζουν χειμώνα. Είναι σαν να έχει λευκανθεί το χρώμα της προηγούμενης ζωής των προσφύγων, τονίζοντας την απώλεια που συνεπάγεται η ξενιτιά.

How shall we greet the sun | Thana Faroq

Η Matar, η οποία άρχισε να προετοιμάζει την έκθεση το φθινόπωρο, αναδεικνύει Παλαιστίνιους καλλιτέχνες ή πρόσωπα σε διάφορες συλλογές, με σκόπιμη έμφαση στις ελπιδοφόρες στιγμές της ζωής των Παλαιστινίων.

Ιδιαίτερα δυνατές είναι οι πέντε φωτογραφίες της Tanya Habjouqa, μιας γεννημένης στην Ιορδανία φωτογράφου που ζει στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και της οποίας το δημοσιογραφικό έργο έχει δημοσιευτεί από την Washington Post.

Σε μια εικόνα από το 2013, μια ομάδα περίπου 10 νεαρών γυναικών πραγματοποιεί σχολική εκδρομή με ένα μικρό μηχανοκίνητο σκάφος στα ανοικτά των ακτών της Γάζας, γελώντας και χαμογελώντας με τον βαρκάρη, καθώς μια παλαιστινιακή σημαία κυματίζει στον αέρα. Πίσω από την ανέμελη ατμόσφαιρα κρύβονται νηφάλιες πραγματικότητες: Η βόλτα με το σκάφος είναι μια μοναδική και εξαιρετικά σπάνια ευκαιρία για τους μαθητές να φύγουν από τον θύλακα.

Υπό κουρδική ηγεσία

Η συλλογή της Safaa Khatib «The Braids Rebellion» του 2018 αφηγείται την πραγματική ιστορία ανήλικων Παλαιστίνιων κρατουμένων σε ισραηλινή φυλακή που έκοψαν τα μαλλιά τους και το 2017 τα μετέφεραν λαθραία για να τα δωρίσουν σε καρκινοπαθείς ως πράξη σωματικής αντίστασης.

Η Khatib, Παλαιστίνια καλλιτέχνιδα από το χωριό Kafr Kanna της Γαλιλαίας στο Ισραήλ, φωτογράφισε τις πλεξούδες καθεμιάς από τις ανώνυμες γυναίκες, δεμένες με ροζ κορδέλες, σε μαύρο φόντο.

The Braids Rebellion | Safaa Khatib

Ένας κωδικός QR παραπέμπει σε ηχητικά μηνύματα σε αραβική γλώσσα που τους έστειλαν τα μέλη των οικογενειών των κρατουμένων μέσω ραδιοφωνικής εκπομπής (με αγγλικό κείμενο).

Σχεδόν όλα τα έργα είναι κάποιου είδους πορτρέτα, αν και ορισμένα, όπως οι πλεξούδες, είναι περισσότερο συμβολικά. Απεικονίζοντας τις υπό κουρδική ηγεσία Μονάδες Προστασίας Γυναικών (YPJ) στη βόρεια Συρία, οι οποίες βοήθησαν στην εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους, η Ιρανή καλλιτέχνης Newsha Tavakolian υπογραμμίζει τις θυσίες τους: Μια 17χρονη μαχήτρια που σκοτώθηκε στη μάχη για το Κομπάνι αντιπροσωπεύεται από ένα πολύχρωμο μαντήλι που απλώνεται στο πάτωμα – το μοναδικό προσωπικό αντικείμενο που επιστράφηκε στην οικογένειά της μετά το θάνατό της.

Καρφίτσες και βελόνες

Οι γυναίκες στις φωτογραφίες της φαίνονται ήρεμες και γαλήνιες, ακόμη και ανυπότακτες, παρά την αναταραχή και τη διαφθορά γύρω τους. Η Matar συνεργάστηκε με τα υποκείμενά της, απαθανατίζοντας το καθένα σε ένα σημείο του Λιβάνου με το οποίο είχαν προσωπική σχέση, σε πορτρέτα που είναι σκηνοθετημένα χωρίς να φαίνονται επιτηδευμένα.

Μία κάθεται στο γεμάτο λουλούδια κουφάρι του αυτοκινήτου της, το οποίο κάηκε κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων- μια άλλη εμφανίζεται με τα μάτια κλειστά, απολαμβάνοντας τον ήλιο, καθώς κάθεται σε μια κόκκινη πολυθρόνα περιτριγυρισμένη από σπασμένα γυαλιά σε μια ημιτελή βεράντα κτιρίου, με την ανόθευτη θέα της Μεσογείου πίσω της.

Δύο πολύ διαφορετικές λήψεις γυναικών από τα γόνατα και κάτω μεταφέρουν συγκλονιστικά διαφορετικές διαθέσεις.

Η σαουδαραβικής καταγωγής Αμερικανίδα φωτογράφος Tasneem Alsultan – η οποία, όπως και η Habjouqa, έχει επίσης δημοσιεύσει στην εφημερίδα The Post – αποτυπώνει τον ενθουσιασμό μιας νύφης καθώς σηκώνει το ογκώδες νυφικό της για να αποκαλύψει τους αστραγάλους της που είναι ζωγραφισμένοι με χέννα.

Αντίθετα, η Heba Khalifa από την Αίγυπτο προσφέρει ίσως την πιο ανησυχητική εικόνα της έκθεσης: Το έργο «Κάκτος» δείχνει τα κάτω πόδια μιας γυναίκας καλυμμένα με καρφίτσες και βελόνες, αναδεικνύοντας τους κοινωνικούς περιορισμούς που τίθενται στις γυναίκες.

«Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία»

Πολλά από τα πρόσωπα της έκθεσης φαίνεται να έχουν επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα παρουσιαστούν.

Τα πορτρέτα της Shiva Khademi με έξι νεαρές γυναίκες στο Ιράν, οι οποίες ποζάρουν χωρίς χιτζάμπ, με τα μαλλιά τους βαμμένα σε διάφορα χρώματα, συνδυάζονται με αποσπάσματα σχετικά με την επιλογή της εμφάνισής τους.

Αν και μοιάζουν σαν να έχουν τραβηχτεί κατά τη διάρκεια του κινήματος διαμαρτυρίας «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» που ξεκίνησε στα τέλη του 2022, στην πραγματικότητα όλες χρονολογούνται το 2019.

50 Years Later | Rania Matar

Για τον Matar, η έμφαση κυρίως στις θετικές στιγμές ήταν σκόπιμη. «Αισθάνομαι ότι πολύ συχνά όταν μιλούμε για την περιοχή, όλα αφορούν τον πόλεμο, την απελπισία και τις καταστροφές, και αυτό συμβαίνει όταν εμφανίζεται στις ειδήσεις», δήλωσε.

«Οπότε για μένα να κάνω κάτι όμορφο, για τις γυναίκες, για την ανθρωπότητα, … ένιωσα ότι δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη στιγμή».

*Με πληροφορίες από Washington Post | Vanessa H. Larson

Sports in

Ελλάδα – Πολωνία 78-73: Θετικό δείγμα ενόψει Προολυμπιακού (vid)

Η Ελλάδα παρουσίασε ένα καλό πρόσωπο (πλην του πρώτου δεκαλέπτου) στο πρώτο της φιλικό και επιβλήθηκε με 78-73 της Πολωνίας στο ΣΕΦ.

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ ΜΜΕ Α.Ε.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΦΑΕ ΠΕΙΡΑΙΑ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Σάββατο 22 Ιουνίου 2024