Τι κοινό μπορεί να είχαν ο Ιούλιος Καίσαρας, ο Ντοστογιέφσκι, ο Βαν Γκογκ και ο Φλομπέρ; Η απάντηση είναι ότι, κατά πάσα πιθανότητα, όλοι έπασχαν από επιληψία. Στις μέρες μας, πολλοί άνθρωποι από όλες τις κοινωνικές βαθμίδες υποφέρουν από αυτή και προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη κάποια «σκοτεινά σημεία» σχετικά με τη νόσο. O φόβος ενδεχόμενου στιγματισμού ή προκατάληψης έχει πράγματι ως αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να κρύβουν ότι πάσχουν από επιληψία από φίλους, εργοδότες και, μερικές φορές, ακόμη και από μέλη της ίδιας τους της οικογένειας.

Χωρίς αμφιβολία, η επιληψία έχει μια καθόλου ζηλευτή θέση στο μυαλό των ανθρώπων, πιθανότατα εξαιτίας της εικόνας που έχουν στο μυαλό τους για τις επιληπτικές κρίσεις: σπασμοί, πτώση στο έδαφος, αφροί στο στόμα και σπασμωδικές κινήσεις των άκρων. Καλό θα είναι να διασαφηνίσουμε από την αρχή ότι αυτές οι εικόνες, αν και εντυπωσιακές, δεν είναι πια τόσο κοινές. Μια κρίση μπορεί να έχει απλά τη μορφή ζάλης ή απώλειας των αισθήσεων.

Πόσο συνηθισμένη είναι η επιληψία;
Η επιληψία είναι ευρέως διαδεδομένη. Περίπου 25.000 άνθρωποι ετησίως εκδηλώνουν επιληψία στο Ηνωμένο Βασίλειο και η πλειονότητα αυτών είναι είτε παιδιά είτε ηλικιωμένοι (η επιληψία αρχίζει σπανίως μεταξύ των ηλικιών 20-50).

Η επιληψία πλήττει σχεδόν εξίσου άνδρες και γυναίκες, αν και συγκεκριμένες μορφές της είναι περισσότερο συχνές στο ένα ή στο άλλο φύλο. Επηρεάζει επίσης όλες τις κοινωνικές τάξεις και όλες τις φυλές.

Πως προκύπτουν οι κρίσεις;
Oι κρίσεις, ή παροξυσμοί, έχουν πολλές μορφές. Πυροδοτούνται από την ελλατωματική λειτουργία κάποιων περιοχών του εγκεφάλου και τα συμπτώματά τους ποικίλλουν ανάλογα.

Η κρίση μπορεί να προσομοιαστεί με μία «ηλεκτρική καταιγίδα», η οποία μπορεί να περιορίζεται σε ένα τμήμα του εγκεφάλου, να εξαπλώνεται σε άλλα ή να εμπλέκει ολόκληρο τον εγκέφαλο. Αυτές που ξεκινούν σε μια εγκεφαλική περιοχή είναι γνωστές ως «μερικές κρίσεις» και εκείνες που εμπλέκουν ταυτόχρονα και τα δύο ημισφαίρια ονομάζονται «γενικευμένες». Αυτό που βιώνει το άτομο και αυτό που βλέπουν οι άλλοι εξαρτώνται από το σημείο του εγκεφάλου στο οποίο ξεκινά η κρίση, από το πόσο γρήγορα και σε ποια έκταση εξαπλώνεται.

Σχεδόν όλες οι κρίσεις είναι αιφνίδιες, διαρκούν λίγο και είναι αυτο-περιοριζόμενες. Σε πολλές περιπτώσεις η κρίση είναι τέτοια που το άτομο απλά χάνει τις αισθήσεις του και εκλαμβάνονται από τους παρισταμένους ως «λιποθυμία». Άλλοτε η κρίση εκδηλώνεται με τη μορφή απλών κινήσεων ή αίσθησης ζάλης που έχει ο ασθενής. Οι σπασμοί, αν και αποτελούν το πιο γνωστό σύμπτωμα, δεν είναι τόσο συχνοί όσο νομίζει το κοινό.

Τι είναι η επιληψία;
Επιληψία ορίζεται ως η νόσος εκείνη κατά την οποία το άτομο που πάσχει από αυτή είναι ευπαθές σε επαναλαμβανόμενες επιληπτικές κρίσεις.

Πρόληψη – Θεραπεία της επιληψίας
Πολλά μπορούν να γίνουν για την πρόληψη, ώστε ένα άτομο να μη βλάψει τον εαυτό του στη διάρκεια μιας επιληπτικής κρίσης, ακολουθώντας μερικές απλές μεθόδους. Η τακτική λήψη της φαρμακευτικής θεραπείας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος που μπορεί να οδηγήσει στον επαρκή έλεγχο μέχρι και τη εξαφάνιση των κρίσεων. Η αποφυγή των αιτίων που πυροδοτούν τις κρίσεις είναι εξίσου απαραίτητη.

Αποφεύγοντας τις αιτίες
Σε πολλούς ασθενείς, η αποφυγή ορισμένων παραγόντων θα περιορίσει τη συχνότητα των κρίσεων, ενώ σε λίγους θα επιτευχθεί η πρόληψή τους συνολικά. Πολύ σπάνια, οι άνθρωποι παθαίνουν κρίσεις ακούγοντας ορισμένα μουσικά κομμάτια, διαβάζοντας, κάνοντας καυτά ντους, βλέποντας ορισμένα πρότυπα κ.λπ., τις επονομαζόμενες δηλαδή «αντανακλαστικές επιληψίες». Παρ’ όλα αυτά, στις περισσότερες από αυτές τις κρίσεις ποτέ δεν παρατηρείται συγκεκριμένος εκλυτικός παράγοντας.

Υπάρχουν όμως τέσσερα πράγματα που μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τις κρίσεις σε πολλούς ασθενείς: η υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ, η έλλειψη ύπνου, η συναισθηματκή φόρτιση και ο πυρετός. Τέλος, μόνο το 5% των πασχόντων είναι ευαίσθητοι σε φώτα που αναβοσβήνουν – αυτή η κατάσταση ονομάζεται φωτοευαισθησία.

Σε αυτούς η αποφυγή θέασης σκηνών με γρήγορη εναλλαγή στην τηλεόραση ή το σινεμά όπως και η χρήση γυαλιών ηλίου μπορεί να είναι ό,τι χρειάζονται για την πρόληψη των κρίσεων.

Τι να κάνετε στη διάρκεια μιας κρίσης με σπασμούς
Υπάρχουν μερικά απλά μέτρα που θα πρέπει να εφαρμόσετε αν είστε παρών σε μια κρίση. Το πιο σημαντικό είναι να μείνετε ήρεμοι και να αφήσετε την κρίση να κάνει τον κύκλο της.

· Στη διάρκεια μιας κρίσης με σπασμούς, ο ασθενής θα πρέπει να είναι ξαπλωμένος στο έδαφος μακριά από αντικείμενα που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμό. Το κεφάλι του θα πρέπει να ακουμπήσει πάνω σε μαξιλάρι και ο ασθενής δεν θα πρέπει με κανένα τρόπο να συγκρατείται. Μην προσπαθήσετε να τοποθετήσετε οποιοδήποτε αντικείμενο στο στόμα του ασθενούς, γιατί ο ασθενής μπορεί να δαγκώσει το χέρι του ατόμου που σπεύδει να βοηθήσει καθώς επίσης και το αντικείμενο, προκαλώντας βλάβη στα δόντια και στο στόμα του.

· Έπειτα από την κρίση σπασμών, ο ασθενής θα πρέπει να γυρίσει στην αριστερή πλευρά, στη θέση ανάνηψης, και κάποιος θα πρέπει να παραμείνει μαζί του έως ότου ανανήψει πλήρως.

· Μερικές φορές, η σύγχυση μπορεί να μοιάζει με επιθετικότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ασθενής δεν θα πρέπει να συγκρατείται, αλλά με τρόπο να απομακρύνεται από τον κίνδυνο. Σε αυτή τη φάση, οτιδήποτε φράσσει τις αναπνευστικές του οδούς θα πρέπει να αφαιρεθεί.

· Αν η κρίση σπασμών διαρκεί περισσότερο από πέντε λεπτά ή αν ο ασθενής έχει επαναλαμβανόμενους σπασμούς χωρίς να έχει ανακτηθεί η συνείδηση, τότε καλέστε ασθενοφόρο.

Oι κοινωνικές επιπλοκές
Δυστυχώς, η κοινωνία ακόμη και σήμερα ασκεί μεγάλες πιέσεις στους πάσχοντες από επιληψία, αν και σε μερικές περιπτώσεις – όπως στην οδήγηση – αυτές δικαιολογούνται.

Oδήγηση: Oι επιληπτικές κρίσεις την ώρα της οδήγησης συνεχίζουν να αποτελούν αιτίες τροχαίων ατυχημάτων που είναι δυνατόν να προληφθούν. Στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί υποχρέωση και ευθύνη κάθε ανθρώπου που έχει κάποια πάθηση, η οποία μπορεί να του προκαλέσει προβλήματα στην οδήγηση, να ενημερώσει την Αρχή Έκδοσης Άδειας Oδηγού και Oχήματος. Όποιος δεν ενημερώσει την αρμόδια υπηρεσία και συνεχίσει να οδηγεί, διαπράττει ποινικό αδίκημα.

Oι κανονισμοί που αφορούν τις άδειες οδήγησης βαρέων οχημάτων και εκείνων που μεταφέρουν επιβάτες είναι πολύ αυστηρότεροι και αν κάποιος έχει συνεχιζόμενη επιρρέπεια για επιληπτικές κρίσεις, δεν μπορεί να διατηρεί άδειες τέτοιου τύπου. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο δεν πρέπει να έχει πάθει κρίση ή να έχει πάρει αντιεπιληπτικό φάρμακο τα προηγούμενα 10 χρόνια, ενώ δεν πρέπει να υπάρχουν ιατρικές ενδείξεις ότι συνεχίζει να υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης κρίσεων.

Απασχόληση :Λίγα είναι τα επαγγέλματα από τα οποία αποκλείονται διά νόμου οι πάσχοντες από επιληψία. Πρόκειται για εκείνα του πιλότου, του οδηγού ασθενοφόρου, του οδηγού ταξί, του οδηγού τρένου, καθώς και οποιουδήποτε εργάζεται στο εμπορικό ναυτικό, στις ένοπλες δυνάμεις, στην πυροσβεστική ή στην αστυνομία.

Υπάρχουν ακόμη ορισμένα επαγγέλματα τα οποία εγκυμονούν κινδύνους αν εμφανισθεί μια κρίση και άρα δεν συνιστώνται (για παράδειγμα, εργασία σε σκαλωσιά). Καλό θα ήταν να πρυτανεύσει η κοινή λογική, προτού σκεφθεί κάποιος μια τέτοια εργασία.

Oι ασθενείς είναι υποχρεωμένοι να αναφέρουν στον εργοδότη ότι πάσχουν από επιληψία, αν το γεγονός αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητά τους να αποδώσουν στην εργασία τους ή να έχει συνέπειες στην προσωπική τους ασφάλεια κατά την εκτέλεση της εργασίας. Υπό τέτοιες συνθήκες η απόκρυψη της πάθησης μπορεί να αποτελέσει αιτία απόλυσης.

Αν υπάρχει κίνδυνος εκδήλωσης κρίσης κατά την ώρα της δουλειάς, είναι ίσως καλύτερο να έχετε ενημερώσει σχετικά κάποιον συνάδελφο, παρά να κρατήσετε μυστική την πάθησή σας και να του εξηγήσετε τι να κάνει, αν συμβεί.

Καθημερινή Ζωή : Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της επιληψίας είναι η περιοδική εκδήλωση. Αν κάποιος παθαίνει μία κρίση την εβδομάδα (κάτι που θα εθεωρείτο ως πλημμελώς ελεγχόμενη επιληψία), μένουν άλλες 313 ημέρες τον χρόνο να τις ζήσει χωρίς κρίσεις. Είναι σημαντικό λοιπόν να μην αφήσει κανείς την επιληψία να εξουσιάζει τη ζωή του. Η υπερπροστατευτικότητα, οι υπερβολικοί περιορισμοί και η χαμηλή απόδοση είναι οι δευτερεύουσες, συχνότατες αναπηρίες της επιληψίας, οι οποίες μπορούν να αποφευχθούν. Oι κύριοι κίνδυνοι της επιληψίας πηγάζουν από το απροσδόκητο που την διακρίνει και πρέπει να λαμβάνονται ορισμένα μέτρα προφύλαξης.

Συνετό θα ήταν να αποφεύγονται ορισμένες καταστάσεις υψηλού κινδύνου, όπως η ορειβασία, οι υποβρύχιες καταδύσεις και ο αιωροπτερισμός (αν και είναι δυνατό να κάνει κάποιος ορειβασία αν η εκδρομή είναι καλά οργανωμένη).

Στις περισσότερες από τις υπόλοιπες περιστάσεις, οι αρνητικές επιπτώσεις που υφίσταται ο πάσχων σε κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο από τους περιορισμούς στη ζωή του πιθανόν να ξεπερνούν τους κινδύνους. Η κολύμβηση είναι απολύτως εφικτή, αλλά θα ήταν προτιμότερη παρέα με κάποιον που γνωρίζει για την κατάσταση και το τι πρέπει να κάνει αν συμβεί μια κρίση. Επίσης, θα πρέπει να ενημερωθεί ο επιβλέπων της πισίνας. Η ποδηλασία και η ιππασία είναι εξίσου απολύτως εφικτές, αλλά και πάλι πρέπει να δοθεί προσοχή στους πιθανούς κινδύνους. Και τα δύο αυτά αθλήματα πρέπει να γίνονται είτε μαζί με κάποιον που γνωρίζει για την επιληψία ή σε οργανωμένη ομάδα, ενώ το κράνος είναι υποχρεωτικό.

Oι δραστηριότητες στο σπίτι περικλείουν λίγους κινδύνους. Η λήψη κάποιων μέτρων μπορεί να τους μειώσει. Τα ντους προτιμώνται από τα μπάνια και αν κάνει κανείς μπάνιο η στάθμη του νερού πρέπει να είναι χαμηλή και κάποιος να γνωρίζει ότι ο πάσχων βρίσκεται στην μπανιέρα. Επιπλέον, η πόρτα του μπάνιου δεν πρέπει να κλειδώνεται. O φούρνος μικροκυμάτων προτιμάται από την ηλεκτρική κουζίνα και πρέπει να αποφεύγονται τα τηγάνια με το καυτό λάδι. Συνιστάται να υπάρχουν προφυλακτικά καλύμματα για το τζάκι, τα καλοριφέρ και τις ηλεκτρικές κουζίνες. Τέλος, διατίθενται συναγερμοί που ενεργοποιούνται σε περίπτωση που – για παράδειγμα – ο ασθενής πέσει. Είναι χρήσιμοι για όσους παθαίνουν συχνά κρίσεις και ζουν μόνοι στο σπίτι.

Oι συχνές πτώσεις σε όσους δεν ελέγχουν επαρκώς την επιληψία τους μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμούς στο κεφάλι και στο πρόσωπο. Αν αυτές οι πτώσεις γίνουν συχνές, μπορεί να προκληθεί κάποια βλάβη στον εγκέφαλο και ουλές στο πρόσωπο. Σε αυτούς τους ανθρώπους (που αποτελούν τη μειονότητα μεταξύ των πασχόντων από επιληψία) συνιστάται να φορούν προστατευτικό κράνος.

Εν κατακλείδι, η επιληψία είναι μια νόσος με την οποία ο ασθενής και ο κοινωνικός του περίγυρος πρέπει να μάθουν να ζουν αρμονικά. Οι σύγχρονες θεραπείες έχουν βελτιώσει αρκετά τον έλεγχο των κρίσεων και η συνεχιζόμενη έρευνα υπόσχεται ακόμη καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον. Η υιοθέτηση απλών μέτρων μπορεί να καταστήσει ασφαλή τη διαβίωση των πασχόντων και να τους εξασφαλίσει ένα αρκετά υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής.

health.in.gr

Γράψτε το σχόλιό σας