Προς μια συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Πώς αντιδρούν Ισραήλ και τα γεράκια στην Ουάσιγκτον

Είναι πολύ πιθανό, προσεχώς, να βγει λευκός καπνός από τις διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ, με όλες τις πλευρές να δείχνουν λίγο-πολύ ικανοποιημένες. Εκτός από μία: Το Ισραήλ. Αξιωματούχοι του και παράγοντές του στις ΗΠΑ δείχνουν πανικόβλητοι, κάνοντας λόγο ακόμα και για «συνθηκολόγηση».

Σύμφωνα με της έως τώρα πληροφορίες, η πρόοδος που σημειώνεται στις συνομιλίες φαίνεται πράγματι σημαντική, ώστε να τερματιστεί σε επόμενο στάδιο οριστικά ο πόλεμος.

Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για παράταση εκεχειρίας 60 ημερών, στη διάρκεια της οποίας θα παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ. Ταυτόχρονα θα διεξάγονται διαπραγματεύσεις με στόχο τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Το προσχέδιο περιλαμβάνει επίσης τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, με την Ουάσιγκτον να προχωρά σε αναστολή κυρώσεων για το ιρανικό πετρέλαιο στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Τόσο το Πακιστάν που είναι ο κύριος μεσολαβητής, όσο και η Τουρκία που συμμετέχει μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και την Αίγυπτο στις προσπάθειες των διαπραγματεύσεων, εξέφρασαν την αισιοδοξία τους για την υπογραφή μίας αρχικής συμφωνίας.

Ο μεγάλος ηττημένος όμως είναι το Ισραήλ, καθώς όπως φαίνεται το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν καθώς και οι πληρεξούσιες οργανώσεις του (Χεζμπολάχ, Χούθι κτλ) μένουν εκτός συμφωνίας. Πρόκειται για δύο ζητήματα που οι Ισραηλινοί τα θεωρούν εξαιρετικά απειλητικά.

«Αυτά τα δύο θέματα ήταν και το σημείο τριβής μεταξύ του Νετανιάχου και της κυβέρνησης Ομπάμα τότε [δηλαδή τη συμφωνία JCPOA του 2015], επειδή ο Νετανιάχου έλεγε συνεχώς ότι η συμφωνία  ήταν τόσο κακή, επειδή δεν εμπόδιζε το Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους κατά του Ισραήλ και να χρησιμοποιεί τη Χαμάς ή τους Χούθι στην Υεμένη για να πλήττουν το Ισραήλ, κάτι που είδαμε να συμβαίνει» σχολίασε σε εκπομπή η Ταλ Σνάιντερ, ισραηλινή δημοσιογράφος των

«Άρα σε αυτό το μέτωπο υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια στο Ισραήλ» λέει.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι: «Καμία συμφωνία δεν είναι καλή»

Ανώτατοι αξιωματούχοι της άμυνας του Ισραήλ έχουν προειδοποιήσει εδώ και μέρες τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, πως οποιαδήποτε συμφωνία υπογραφεί με το Ιράν θα βλάψει τα συμφέροντα του Ισραήλ. Σύμφωνα με αυτούς τους αξιωματούχους, «το Ιράν είναι μια πληγωμένη και επικίνδυνη τίγρη» και η διοχέτευση δισεκατομμυρίων δολαρίων στα ταμεία του, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, θα χρησιμοποιηθεί για νέο εξοπλισμό και επανεξοπλισμό, αναφέρει το ισραηλινό Channel 13. Υπογραμμίζουν ότι το Ισραήλ δεν πρέπει να παρασυρθεί σε διαδοχικούς γύρους πολέμου με το Ιράν, αλλά οφείλει να εργαστεί για την ανατροπή του καθεστώτος.

«Αν επιτευχθεί τελική συμφωνία αυτό θα συνιστά καταστροφική στρατηγική ήττα για το Τελ Αβίβ» σημειώνει ο αντιπρόεδρος της δεξαμενής σκέψης Quincy Institute for Responsible Statecraft, Τρίτα Πάρσι. Σύμφωνα με πληροφορίες της Ταλ Σνάιντερ, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Νετανιάχου, Τζέικομπ Νάγκελ είπε ότι η συμφωνία αποτελεί πλήρη συνθηκολόγηση και ήττα.

Το σημαντικότερο για τον Πάρσι είναι ότι η άρση των κυρώσεων «θα απελευθερώσει την ιρανική οικονομία από δεκαετίες ασφυκτικών περιορισμών και θα μετατοπίσει σταδιακά την περιφερειακή ισορροπία ισχύος μακριά από το Ισραήλ και το όραμά του για ένα “Μεγάλο Ισραήλ”. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, το Ισραήλ σχεδόν σίγουρα θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι του -παρασκηνιακά- για να σαμποτάρει τη συμφωνία πριν αυτή καταστεί μη αναστρέψιμη».

Αμερικανικά «γεράκια»: Καταστροφική ήττα Ισραήλ

Στις ΗΠΑ, ισχυροί σύμμαχοι του Ισραήλ δεν κρύβουν τον πανικό τους.

«Αν επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό της ιρανικής σύγκρουσης επειδή θεωρείται ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορούν να προστατευθούν από την ιρανική τρομοκρατία και ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να καταστρέψει σημαντικές πετρελαϊκές υποδομές του Κόλπου, τότε το Ιράν θα θεωρηθεί κυρίαρχη δύναμη που απαιτεί διπλωματική λύση», έγραψε στην πλατφόρμα X ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, ένθερμος υποστηρικτής του πολέμου κατά του Ιράν.

«Αυτός ο συνδυασμός -το Ιράν να θεωρείται ότι έχει τη δυνατότητα να τρομοκρατεί τα Στενά επ’ αόριστον και να προκαλεί τεράστιες ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές του Κόλπου- αποτελεί σημαντική μετατόπιση της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή και με τον καιρό θα γίνει εφιάλτης για το Ισραήλ», πρόσθεσε κάτι με το οποίο συμφώνησε και ο Ρεπουλικανός γερουσιαστής Τομ Κότον, πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας.

Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας Ρότζερ Γουίκερ, προειδοποίησε ότι «η φημολογούμενη εκεχειρία 60 ημερών -με την πεποίθηση ότι το Ιράν θα διαπραγματευτεί ποτέ με καλή πίστη- θα ήταν καταστροφή». Αναφερόμενος στον πόλεμο με το Ιράν προσέθεσε «Όλα όσα πέτυχε η Επιχείρηση Epic Fury θα πήγαιναν χαμένα!».

«Φαντάσου να τα έχεις πετύχει όλα αυτά στο πεδίο της μάχης [καταστροφή μέρους πυραυλικού συστήματος, πυρηνικού προγράμματος, εξόντωση πολιτικής ηγεσίας κτλ ], μόνο και μόνο για να τα παραδώσεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» σχολίασε ο Διευθύνων Σύμβουλος του φιλοϊσραηλινού «Ιδρύματος για την Άμυνα των Δημοκρατιών», Μαρκ Ντούμποβιτς. «Ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να εμφανίζεται ως νικητής, όχι ως ο πρόεδρος που δημιούργησε τη μεγαλύτερη μόχλευση που υπήρξε ποτέ απέναντι στο Ιράν και μετά την αντάλλαξε με μια συμφωνία ακόμη χειρότερη από εκείνη του Ομπάμα».

Ο Τραμπ κρατάει τον «Μπίμπι»;

Έτσι, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έρχεται ήδη σε εξαιρετικά δύσκολη θέση στο εσωτερικό, καθώς οι δύο πόλεμοι που εξαπέλυσε στο Ιράν (Ιουν.2025 και Φεβρουάριος-Απρίλιος 2026) δεν έφεραν αποτέλεσμα με τη συμφωνία να λειτουργεί ως επιστέγασμα ήττας. «Αναρωτιέμαι αν θα βγάλει λόγο στο Κογκρέσο» σχολίασε ειρωνικά, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μπεν Σαπίρο, δείχνοντας ότι δεν μένουν στον Νετανιάχου πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει.

Πάντως, ο Πάρσι εκτιμά ότι ανώτεροι Ισραηλινοί πολιτικοί, ίσως επιλέξουν να μην συγκρουστούν άμεσα με τον Τραμπ, αφήνοντας τους συμμάχους τους στην Ουάσιγκτον να δώσουν τη δημόσια μάχη για λογαριασμό τους.

«Οι εκλογές στο Ισραήλ πλησιάζουν και ο Τραμπ παραμένει εξαιρετικά δημοφιλής μεταξύ των Ισραηλινών ψηφοφόρων, ενώ ο Νετανιάχου μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να μετατρέψει τη δημοτικότητα του πολέμου με το Ιράν σε καθοριστικό εκλογικό πλεονέκτημα. Μια άμεση δημόσια σύγκρουση με τον Τραμπ για τη συμφωνία θα μπορούσε συνεπώς να αποδειχθεί πολιτικά επικίνδυνη για τον Νετανιάχου. Ο Τραμπ, αν προκληθεί, θα μπορούσε να του προκαλέσει σημαντική ζημιά απλώς υπονοώντας στήριξη σε κάποιον από τους πολιτικούς αντιπάλους του Νετανιάχου».

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι απολαμβάνει «99% ποσοστό αποδοχής» στο Ισραήλ και ότι θα μπορούσε ακόμη και ο ίδιος να θέσει υποψηφιότητα για πρωθυπουργός εκεί. «Επιφανειακά, έμοιαζε με ακόμη ένα δείγμα χαρακτηριστικής τραμπικής μεγαλοστομίας» λέει ο Πάρσι, όμως «μπορεί κάλλιστα να αποτέλεσε μια ξεκάθαρη προειδοποίηση προς τον Νετανιάχου και το ισραηλινό πολιτικό κατεστημένο ότι ο Τραμπ μπορεί να τους βλάψει πολύ περισσότερο απ’ όσο μπορούν εκείνοι να βλάψουν τον ίδιο».

Πάντως η Σνάιντερ κρατάει μικρό καλάθι προς το παρόν: «Πρέπει να πούμε ότι δεν πρόκειται για οριστική συμφωνία μέχρι να κλείσει και να υπογραφεί. Έχουμε βρεθεί πολλές φορές σε αυτή την κατάσταση στο παρελθόν και, ξέρετε, τα πράγματα μπορεί να καταρρεύσουν και να μη συμβούν τελικά».