Η Lotte Betts-Dean, οι δυσκολίες στην Ελλάδα και το μέλλον: Ο Δημήτρης Σουκαράς μεγάλωσε μέσα στη μουσική

Ο Δημήτρης Σουκαράς, ένα από τα πιο φωτεινά και ανήσυχα νέα πρόσωπα της σύγχρονης κλασικής κιθάρας, συναντά τη διεθνώς αναγνωρισμένη mezzo – soprano Lotte Betts-Dean σε μία συνεργασία που αναδεικνύει την ουσία της μουσικής συνομιλίας. Το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου, στην Αγγλικανική Εκκλησία Αγίου Παύλου, οι δύο καλλιτέχνες θα παρουσιάσουν ζωντανά το άλμπουμ τους Everything You’ve Ever Lived, που κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες από την Delphian Records και έχει ήδη αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές.

Από τον Ravel και τον Britten έως τον Burt Bacharach, τη Sinéad O’Connor και την Caroline Polacheck, ο δίσκος ξεδιπλώνει ένα απροσδόκητο αλλά οργανικό μουσικό ταξίδι. Μετακινείται αβίαστα ανάμεσα σε κλασικές, folk και pop αναφορές, επαναπροσδιορίζοντας το ρεπερτόριο μέσα από εκφραστική λιτότητα, ουσιαστική μουσικότητα και μια τρυφερότητα που διαπερνά κάθε επιλογή. Με αφορμή αυτή την ξεχωριστή live παρουσίαση, ο Δημήτρης Σουκαράς μιλά για τη δημιουργική διαδικασία, τις προκλήσεις της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τις συνεργασίες που τον σημάδεψαν, αλλά και για τα μεγάλα καλλιτεχνικά του σχέδια για το 2026.

Ο δίσκος σας με την Lotte Betts Dean κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες. Αν και έχετε συνυπάρξει στην ηχογράφηση ενός μόνο κομματιού και τα τελευταία 5 χρόνια έχετε κάνει πολλές συναυλίες μαζί, πως ήταν η συνεργασία σας στο στούντιο;

Αν και με τη Lotte έχουμε ήδη μοιραστεί πολλές συναυλίες τα τελευταία πέντε χρόνια και έχουμε συνυπάρξει για ένα μονάχα κομμάτι στον πρώτο μου δίσκο το Roots, το να μπούμε στο στούντιο για έναν δικό μας αποκλειστικά δίσκο ήταν μια εντελώς διαφορετική εμπειρία.

Στις ζωντανές εμφανίσεις υπάρχει η μαγεία της στιγμής, στο στούντιο, όμως, υπάρχει ο χώρος να παρατηρήσεις και την παραμικρή λεπτομέρεια, την ανάσα, το χρώμα, το βάρος μιας λέξης, την προφορά κάθε λέξης, τη σκιά μιας φράσης στην κιθάρα, κάθε ηχόχρωμα…

Με τη Lotte γενικά στη συνεργασία μας έχουμε μια αβίαστη, σχεδόν φυσική ροή. Ήταν μια διαδικασία γεμάτη εμπιστοσύνη, χαρά και πολύ δημιουργικότητα από τις πρόβες μέχρι το στούντιο. Γράψαμε 21 tracks – 60 λεπτά μουσικής, σε μόλις 10 ώρες ηχογράφησης.

Αισθάνθηκα ότι χτίσαμε έναν κοινό κόσμο, με την ίδια αγάπη για τη λεπτομέρεια και την ειλικρίνεια.

Έχετε επιλέξει διάφορα και διαφορετικά μεταξύ τους τραγούδια στο δίσκο. Πως καταλήξατε σε αυτά; Υπάρχουν κάποια που μετανιώσατε που δεν βάλατε;

Ξεκινήσαμε με μια τεράστια playlist από τραγούδια που συνδέονταν με μνήμες, με προσωπικά μας βιώματα, με κοινές ευαισθησίες. Δεν μας ενδιέφερε το είδος… Στη συνέχεια τα φιλτράραμε κυρίως με άξονα ποια από αυτά έχουν νόημα  να μεταφερθούν στην κιθάρα, και ποια συνδέονται μεταξύ τους σαν κεφάλαια ενός ονείρου.

Υπάρχουν τραγούδια που αγαπάμε και τελικά δεν μπήκαν, όχι ακριβώς επειδή “δεν χωρούσαν”, αλλά γιατί ο δίσκος άρχισε να σχηματίζει μια δική του λογική. Δεν νιώθω ότι μετανιώσαμε για κάτι απλώς κάποια τραγούδια περιμένουν ίσως ένα επόμενο κεφάλαιο.

Το άλμπουμ σας έχει πάρει κολακευτικά σχόλια από το διεθνή τύπο. Ποιο είναι το σχόλιο εκείνο που σας συγκίνησε πολύ και χαρακτηρίζει απόλυτα τη δουλειά σας; Είτε από κάποιον κριτικό, είτε από κάποιον ακροατή;

Νομίζω κάθε άνθρωπος, όταν παρουσιάζει μια νέα δουλειά, ελπίζει ότι κάποιο μέρος του κόσμου θα σταθεί με προσοχή να παρατηρήσει και θα ενδιαφερθεί βαθιά, γι’ αυτό που του παρουσιάζεται. Το ίδιο ισχύει και για εμάς. Είμαστε ευγνώμονες και χαρούμενοι που ο δίσκος μας βρήκε μια σημαντική αποδοχή στο διεθνή τύπο με πραγματικά ενθαρρυντικά σχόλια. Ομολογώ όμως πως εκείνα που μας συγκίνησαν περισσότερο ήταν τα πιο άμεσα, τα πιο προσωπικά.

Πριν περίπου έναν μήνα, έστειλε μήνυμα ένας τραγουδιστής, φίλος της Lotte. Ο τρόπος με τον οποίο περιέγραψε το πώς άκουσε τον δίσκο, τι ένιωσε, πού τον “πέτυχε”, ήταν κάτι που με άγγιξε βαθιά. Ένιωσα ότι κατάλαβε τον δίσκο όπως τον φανταστήκαμε. Επίσης, ένας πολύ κοντινός μου φίλος μού έγραψε ότι από τη στιγμή που κυκλοφόρησε το “Sodade”, το άκουγε σε επανάληψη για ώρες. Το ίδιο συνέβη και με τον αδερφό μου, που μου είπε ότι δεν μπορεί να σταματήσει να ακούει τα τραγούδια του Falla και ότι η μουσική τον ταξιδεύει κάθε φορά.

Τι άλλο περιλαμβάνει το κοινό σας πρόγραμμα με τη Lotte; Θα υπάρξει δισκογραφική συνέχεια μεταξύ σας;

Ο δίσκος είναι μονάχα ένα μέρος προγράμματος μας. Συχνά σε συναυλίες παρουσιάζουμε το project μας “Time Stands Still” σε μουσική του John Dowland και του Nick Drake, ενώ σύντομα σκεφτόμαστε να αρχίσουμε να αναθέτουμε να γραφτεί. ειδικά για εμάς, νέα μουσική από νέους συνθέτες. Επίσης, και οι δύο αγαπάμε τον Schubert και αρχίζουμε ολοένα και περισσότερο να συμπεριλαμβάνουμε τραγούδια του στα ρεσιτάλ μας.

Απ’ ότι καταλαβαίνουμε η ενασχόλησή σου με την κιθάρα ήταν μονόδρομος αφού ήταν έρωτας από την πρώτη νότα. Η κιθάρα είναι ένα όργανο που δεν «αγαπιέται» από την κλασική μουσική σε σχέση με άλλα όργανα. Πως αποφάσισες να ακολουθήσεις το δρόμο της κλασικής μουσικής; Φλέρταρες ποτέ με κάποιο άλλο είδος;

Μεγάλωσα μέσα σε έναν μουσικό κόσμο πολύ ευρύ, που η κιθάρα ήταν πάντα παρούσα. Ροκ, μέταλ, λαϊκή μουσική, ρεμπέτικο, φλαμένκο. Όλα αυτά ήταν και είναι μέρος των ακουσμάτων των γονιών μου και κατά συνέπεια ήταν ακούσματα της καθημερινότητάς μου.

H ενασχόληση μου αποκλειστικά με την κλασική κιθάρα ξεκίνησε στο ωδείο αλλά πιο σοβαρά και αποφασιστικά στο πανεπιστήμιο. Ήρθε πολύ φυσικά, ως το μέσο που μπορούσα να ανακαλύψω πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει η έκφραση και η τεχνική μου στο όργανο. Δεν εγκατέλειψα ποτέ τα υπόλοιπα είδη και αυτό είναι κάτι που προσπαθώ να μεταφέρω στη δουλειά μου.

Αν και αρκετά νέος, έχεις καταφέρει να συνεργαστείς με σημαντικά και μεγάλα ονόματα του χώρου. Ποια θεωρείς ότι ήταν η πιο συγκινητική και σημαντική συνεργασία για εσένα;

Κατά τη διάρκεια του διδακτορικού μου ετοίμασα δύο δίσκους, “Roots” και “Antithesis”, και έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να συνεργαστώ με μερικούς από τους ανθρώπους που ως παιδί δεν θα το πίστευα ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα (Sergio Assad, Brouwer, Τσαλαχουρης, Κλαμπάνης). Το να ξεκινήσω να ηχογραφώ νέα μουσική και να συνεργαστώ με συνθέτες διεθνώς αναγνωρισμένους μου έδωσε γνώσεις και πολύ μεγάλη εμπειρία στην προσέγγιση της σύγχρονης μουσικής.

Έχεις ως βάση το Λονδίνο. Θα ήθελες να επιστρέψεις μόνιμα στην Ελλάδα; Ποιες είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζεις ως νεότερος δημιουργός και κλασικός μουσικός τόσο στο εξωτερικό, όσο και στην Ελλάδα;

Η βάση μου είναι το Λονδίνο, αλλά η Ελλάδα είναι πάντα το σπίτι μου. Δεν αποκλείω μια μόνιμη επιστροφή στο μέλλον, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Οι δυσκολίες στην Ελλάδα σχετίζονται με την έλλειψη υποδομών και σταθερής στήριξης της κλασικής μουσικής. Όμως, όπως και στο εξωτερικό, υπάρχουν κοινότητες ανθρώπων που αγαπούν τη μουσική πραγματικά και στηρίζουν νέες πρωτοβουλίες.

Αν είχες τη δυνατότητα να αλλάξεις κάποια πράγματα στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του πολιτισμού και πιο ειδικά της μουσικής, τι θα ήταν αυτό;

Πρώτον, θα ήθελα να ξεκαθαρίσει οριστικά το θέμα με την αναγνώριση των πτυχίων των ωδείων και να δημιουργηθεί ένα σταθερό, δίκαιο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο. Δεν είναι δυνατόν να επικρατεί ακόμη αυτή η σύγχυση γύρω από τα επαγγελματικά δικαιώματα των μουσικών.

Δεύτερον, χρειάζεται ένα μεγάλο «ξεκαθάρισμα» στο κομμάτι της μουσικής εκπαίδευσης. Η αλήθεια είναι πως στην Ελλάδα, πολλές φορές ο καθένας δηλώνει ό,τι θέλει ότι είναι, και έτσι πολλά ταλαντούχα παιδιά βρίσκονται στα χέρια ανθρώπων που δεν έχουν ούτε τη γνώση ούτε την εμπειρία να τα καθοδηγήσουν σωστά.

Τρίτον, θα ήθελα να δούμε περισσότερες κλειστές αίθουσες συναυλιών με σωστή ακουστική και επαγγελματικές υποδομές. Χώρους που να μπορούν να υποστηρίξουν απόλυτα τη μουσική μικρών και μεγάλων μουσικών σχημάτων.

Και τέλος, μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις σε φεστιβάλ, κυρίως στην επαρχία, ώστε να δίνεται η δυνατότητα για περισσότερες συναυλίες  αφιερωμένες αποκλειστικά σε νέους μουσικούς αλλά και δυνατότητα σεμιναρίων και άλλων εκπαιδευτικών δράσεων.

Ποια άλμπουμ άκουσες περισσότερο και ξεχώρισες μέσα στο 2025;

Έχω λιώσει το “DeBÍ TiRAR MáS FOToS” του Bad Bunny, τις 6 σουίτες για τσέλο σε μεταγραφή για λαούτο του Nigel North, το “Illusions” του Ibrahim Maalouf, και τον δίσκο με το δεύτερο κοντσέρτο για πιάνο του Shostakovich του Alexander Menlikov, με διεύθυνση του Κουρετζή.

Ποια είναι τα σχέδια σου για το 2026; Και τι θα ήθελες να ευχηθείς σε εσένα αλλά και σε όλο τον κόσμο;

Θα κάνουμε την πρεμιέρα και την ηχογράφηση του Concerto της Κορίνθου του Leo Brouwer μαζί με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, ένα έργο που έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα καθώς μου το έχει αφιερώσει ο Brouwer και ανυπομονώ να το παρουσιάσω. Παράλληλα, θα ακολουθήσουν νέες περιοδείες στο εξωτερικό, με προγράμματα που εξελίσσονται διαρκώς και με νέες συνεργασίες που ήδη προετοιμάζονται.

Επιπλέον, ετοιμάζουμε με τη Lotte έναν νέο δίσκο, με μουσική του Drake και του Dowland. Επίσης, θα ηχογραφήσουμε τον πρώτο μας δίσκο με τον φίλο μου, Ιταλό bandoneonίστα Giancarlo Palena, με μουσική του Piazzolla, Ginastera καθώς και δύο νέα έργα αφιερωμένα σε εμάς από τον Stephen Goss και τον Σπύρο Εξάρα.

Παράλληλα έχω τη μεγάλη χαρά να μελετάω ένα νέο κοντσέρτο αφιερωμένο σε εμένα από τον Μιχάλη Μπρούζο, με τίτλο “Obsession” το οποίο θα παρουσιάσουμε μέσα στο 2026.

Εύχομαι ειρήνη, υγεία και τύχη σε όλους μας. Να βρίσκουμε χώρο για εσωτερική ηρεμία, να βρίσκουμε δύναμη για ξεσηκωμό και για ανατροπή καταστάσεων που μας πνίγουν, χρόνο να ακούμε ή να κάνουμε μουσική, χρόνο για ατελείωτες συζητήσεις με φίλους, πολλά ταξίδια και τέλος θάρρος να δούμε αληθινά μέσα μας και να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας.

Προπώληση εισιτηρίων στο inTickets.