1. Παρελθοντικοί χρόνοι

Παρατατικός

Ο παρατατικός φανερώνει κατά κύριο λόγο πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα γινόταν στο παρελθόν εξακολουθητικά ή κατ’ επανάληψιν: «Όλη την εβδομάδα απουσίαζε αδικαιολόγητα από την εργασία του», «Μιλούσα στην αδελφή μου, όταν άκουσα το κουδούνι», «Κάθε βράδυ η παρέα συγκεντρωνόταν στο σπίτι μου».

Εξάλλου, ο παρατατικός χρησιμοποιείται με πρόταξη τού θα, προκειμένου να δηλωθεί κάτι που δεν πραγματοποιείται σε οποιαδήποτε από τις τρεις χρονικές βαθμίδες (παρελθόν, παρόν ή μέλλον): «Είχα την εντύπωση πως ο φίλος σου θα έφευγε χθες».

Αόριστος

Ο αόριστος φανερώνει κατά κύριο λόγο πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα έγινε και ολοκληρώθηκε στο παρελθόν: «Έζησε πολλά χρόνια στην Αμερική», «Ο λόγος του μάγεψε το ακροατήριό του».

Ο αόριστος χρησιμοποιείται και:

  • Σε εκφράσεις που έχουν καθολική ισχύ ή γενικό κύρος, όπως οι παροιμίες και τα γνωμικά (ο λεγόμενος γνωμικός αόριστος): «Είδε ο τρελός τον μεθυσμένο και φοβήθηκε».
  • Σε εκφράσεις που αναφέρονται με απόλυτη βεβαιότητα σε κάτι το οποίο θα γίνει στο μέλλον, και μάλιστα γρήγορα: «Κάλεσέ με εσύ κι εγώ έφθασα στη στιγμή».

Υπερσυντέλικος

Ο υπερσυντέλικος φανερώνει κατά κύριο λόγο πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα ήταν τελειωμένο στο παρελθόν πριν γίνει κάτι άλλο: «Ο Δημήτρης είχε ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό του, όταν δέχτηκε την πρόσκληση του αμερικανικού πανεπιστημίου», «Είχα βάψει το δωμάτιο, όταν μου τηλεφώνησε».

Ο υπερσυντέλικος χρησιμοποιείται και:

  • Σε εκφράσεις που αναφέρονται σε κάτι που έγινε στο απώτατο παρελθόν, χωρίς αυτό να συσχετίζεται από χρονικής απόψεως με κάτι άλλο (στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ο αόριστος): «Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος τού τότε γνωστού κόσμου».
  • Με πρόταξη τού θα, προκειμένου να δηλωθεί κάτι που δεν ολοκληρώθηκε, αν και θα ήταν δυνατόν να είχε ολοκληρωθεί στο παρελθόν: «Κάθε λογικός άνθρωπος θα είχε αναρωτηθεί γιατί άργησε η Μαρία, όχι όμως κι εσύ».

Ρήμα: οι χρόνοι και οι σημασίες τους, το ποιόν ενεργείας (Μέρος Α’)

Γράψτε το σχόλιό σας

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο