Μυθολογία, ιστορία και η χαρακτηριστική ονομασία Άμπελος για τον έναν από τους δύο ορεινούς όγκους της Σάμου: όλα αναφέρονται σε έναν από τους ομορφότερους αμπελώνες του κόσμου, αυτόν της Σάμου.

Το κρασί που παράγεται σε αυτόν τον τόπο, το φημισμένο σαμιώτικο κρασί, είναι σήμερα γνωστό στα πέρατα της υφηλίου, έχοντας ταυτίσει απόλυτα την ονομασία του με τη γεωγραφική του προέλευση, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους πλέον εκλεκτούς διεθνείς αμπελώνες.

Το σαμιώτικο κρασί κάνει την εμφάνισή του ήδη στην πρώιμη αρχαιότητα, όπου η ιστορική μνήμη, η παράδοση και η μυθολογία συνθέτουν ένα αδιάσπαστο σύνολο. Ο μύθος αναφέρει ότι ο πρώτος που δίδαξε την καλλιέργεια της αμπέλου στους κατοίκους της Σάμου ήταν ο ήρωας της Αργοναυτικής  Εκστρατείας Αγκαίος. Πληροφορίες για τα κρασιά της Σάμου συναντάμε στον Ιπποκράτη, τον Γαληνό και τον Θεόφραστο, ενώ το πλοίο της Κυρήνειας μετέφερε κρασιά από τη Σάμο σε διάφορα λιμάνια.

Η έκταση των καλλιεργούμενων αμπελώνων της Σάμου είναι περίπου 14.000 στρέμματα. Το 98% και πλέον των αμπελώνων αυτών αφορούν την καλλιέργεια του άσπρου μοσχάτου Σάμου (ένα μικρόρωγο σταφύλι, γνωστό ως μοσχούδι), το οποίο θεωρείται ο πιο ευγενής κλώνος της μεγάλης οικογένειας των μοσχάτων. Από αυτό παράγονται τα εξαιρετικής ποιότητας γλυκά κρασιά με ονομασία προέλευσης «Σάμος». Το υπόλοιπο των καλλιεργούμενων εκτάσεων μοιράζονται οινοποιήσιμες ερυθρές ποικιλίες, το ρητινό, το φωκιανό και ο αυγουστιάτης.

Οι αμπελώνες είναι εγκατεστημένοι κυρίως στις πλαγιές των βουνών στο κεντρικό και το βόρειο τμήμα του νησιού, σε ύψος που φθάνει τα 900 μέτρα, σε παραδοσιακές αναβαθμίδες (πεζούλες ξερολιθιάς), που συγκρατούν και αποστραγγίζουν το πολύτιμο χώμα, δημιουργώντας επάλληλες «ταράτσες», στενές λουρίδες γης, όπου συχνά δε χωρά πάρα μόνο μία σειρά από κλήματα.

Η μέση ηλικία των αμπελώνων της Σάμου είναι 30 χρόνια, ενώ υπάρχουν και αμπελώνες ηλικίας μεγαλύτερης των 100 ετών.

Το εξαιρετικό υπέδαφος (χαλικώδες, σχιστολιθικό και με μεγάλη ικανότητα αποστράγγισης), σε συνδυασμό με το ευνοϊκό για την αμπελοκαλλιέργεια μικροκλίμα (αξιοσημείωτη ηλιοφάνεια που συνδυάζεται με μάλλον χαμηλές θερμοκρασίες, λόγω του μεγάλου, σε ορισμένα σημεία, υψομέτρου), δίνει τη δυνατότητα στα σταφύλια να ωριμάζουν σταδιακά και με τον πιο φυσικό τρόπο, όπως απαιτείται για όλα τα γλυκά κρασιά ευγενικής καταγωγής.

Ο ΕΟΣ Σάμου, ένας από τους παλαιότερους συνεταιρισμούς της Ελλάδας (ιδρύθηκε το 1934), συγκεντρώνει, οινοποιεί και εμπορεύεται κατ’ αποκλειστικότητα το σύνολο σχεδόν της παραγωγής των αμπελουργών της Σάμου.

Το σαμιώτικο κρασί με τα εκλεκτά αρώματα και την αξεπέραστη γεύση, ένας από τους καλύτερους πρεσβευτές της ελληνικής οινοποιίας στη διεθνή οιναγορά, εξάγεται σήμερα σε πολλές χώρες του εξωτερικού. Έχει τιμηθεί κατ’ επανάληψιν σε διεθνείς διαγωνισμούς και εκθέσεις, έχει δε υμνηθεί από τη λαϊκή  μούσα, αλλά και από μεγάλους ποιητές, όπως ο λόρδος Βύρων.

Στην κεντρική είσοδο του οινοποιείου του ΕΟΣ Σάμου στο Μαλαγάρι λειτουργεί το Mουσείο Σαμιακού Oίνου, το οποίο εγκαινιάστηκε το 2005 και φιλοξενεί σπουδαία εκθέματα αναφορικά με την οινική ιστορία του νησιού.

Το Μουσείο Σαμιακού Οίνου στεγάζεται σε  ένα πέτρινο κτίριο του 19ου αιώνα, το οποίο λειτουργούσε πριν από την ίδρυση του Συνεταιρισμού ως  οιναποθήκη και αργότερα ως βαρελοποιείο.

Γράψτε το σχόλιο σας