Διχασμένη εξακολουθεί να παρακολουθεί η κοινή γνώμη του Εκουαδόρ την υπόθεση της πετρελαϊκής εκμετάλλευσης του Εθνικού Δρυμού Γιασούνι, στη ζούγκλα του Αμαζονίου.

Οι μισοί κάτοικοι του Ισημερινού θεωρούν πως τα κοιτάσματα πετρελαίου που κρύβονται στο υπέδαφος του αποτελούν την μοναδική -ίσως και τελευταία- ελπίδα της χώρας να ορθοποδήσει ξανά οικονομικά, ενώ οι άλλοι μισοί θεωρούν πως ναι μεν το οικονομικό κέρδος θα είναι μεγάλο, αλλά εξίσου σημαντική θα είναι και η ζημιά που θα προκληθεί σε ανθρώπινο και περιβαλλοντικό επίπεδο στις περιοχές εξόρυξης.

Αλλά ας πάρουμε την υπόθεση από την αρχή. Στο Γιασούνι, μία από τις πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα περιοχές του πλανήτη με 2.700 διαφορετικά είδη φυτών και πάνω από 270 είδη αμφιβίων κι ερπετών, υπάρχουν πλούσια πετρελαϊκά κοιτάσματα, προκαλώντας το έντονο ενδιαφέρον πετρελαϊκών κολοσσών.

Η κυβέρνηση του Εκουαδόρ, σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), είχε ξεκινήσει απ’ το 2007 την Πρωτοβουλία Yasuni ITT (από τα αρχικά των περιοχών Ισπίνγκο, Ταμποκότσα, Τιπουτίνι μέσα στο πάρκο όπου βρίσκονται τα αποθέματα πετρελαίου), με σκοπό να αναβάλλει την εξόρυξη του πετρελαίου στην περιοχή, με αντάλλαγμα την οικονομική ενίσχυση εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας. Κι ο πρόεδρος τη χώρας, Ραφαέλ Κορέα δεσμεύτηκε να μην εξορύξει τα τουλάχιστον 900 εκατ. βαρέλια, τα οποία αποτελούν το 20% του συνόλου των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας, αν η διεθνής κοινότητα συγκέντρωνε 3 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα 13 χρόνια για την προστασία του πάρκου.

Ωστόσο, το σχέδιο που προέβλεπε πως το Εκουαδόρ θα θυσίαζε τα πιθανά έσοδα από το πετρέλαιο για χάρη της προστασίας της βιοποικιλότητας και του σεβασμού των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών, ναυάγησε τον Αύγουστο του 2013. Μέχρι το τέλος του 2011 είχαν συγκεντρωθεί μόλις 10 εκατομμύρια ευρώ από τη διεθνή κοινότητα, αναγκάζοντας τον Κορέα να «βγάλει την πρίζα» από την συμφωνία, ακυρώνοντας την.

Ταυτόχρονα, ο Κορέα ανακοίνωσε, με βαριά καρδιά όπως είπε, την έναρξη των εξορύξεων, κατηγορώντας παράλληλα τις υπόλοιπες κυβερνήσεις που δεν προμήθευσαν τα απαραίτητα κεφάλαια στο ταμείο της Πρωτοβουλίας. Μετά το «πράσινο» φως που άναψε για την πραγματοποίηση των εξορύξεων στην επίμαχη περιοχή, αναμένεται να εκλυθούν πάνω από 400 εκατ. μετρικών τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα σε μια περιοχή της ζούγκλας όπου βρίσκονται περισσότερα είδη δέντρων από ό,τι σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική! Και το μέλλον των τροπικών δασών του Εθνικού Δρυμού Γιασούνι είναι πλέον εξαιρετικά αβέβαιο.

Ο πρόεδρος της χώρας προσπάθησε, σε δηλώσεις του, να κρατήσει ικανοποιημένες όλες τις πλευρές. Όμως αποδεικνύεται πως δεν είναι και τόσο καλός ισορροπιστής, καθώς κατηγορείται από τους πολιτικούς του αντιπάλους, αλλά και οργανώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος πως «ξεπούλησε» την χώρα στο ξένο κεφάλαιο. Το, αποκλεισμένο από τις διεθνείς χρηματαγορές, Eκουαδόρ στράφηκε το 2008 προς την Κίνα μετά από μία στάση πληρωμών για χρέος 2.6 δισ. ευρώ.

Έτσι, πέρσι οι Κινέζοι απέκτησαν τον έλεγχο όλου του πετρελαϊκού τομέα της χώρας. Η Κίνα κάλυψε το 61% των κεφαλαιακών αναγκών του Ισημερινού για το 2013 δίνοντας στην χώρα 5 δισ. ευρώ  με αντάλλαγμα το 90% της πετρελαϊκής παραγωγής του.

Αποτέλεσμα; Όλο το πετρέλαιο που παράγει η χώρα οδηγείται με τάνκερ στην Κίνα με τους Κινέζους να πουλούν το πετρέλαιο σαν να ήταν δικό τους και έτσι να βγάζουν έξτρα κέρδος. «Ο Ισημερινός ορκίζεται σε έναν και μόνο θεό: το πετρέλαιο», αναφέρει το χαρακτηριστικό άρθρο του ιταλικού περιοδικού L’ Espresso, οι ρεπόρτερ του οποίου πραγματοποίησαν ένα οδοιπορικό στο Γιασούνι.

Οπότε τι μέλλει γενέσθαι τώρα για τους ιθαγενείς και το περιβάλλον του Γιασούνι;

Ο Κορέα πριν λίγους μήνες είχε υποσχεθεί πως αν οι ιθαγενείς μάζευαν 200.000 υπογραφές που αναλογούσαν στο 5% του εκλογικού σώματος της χώρας, τότε θα πραγματοποιούσε δημοψήφισμα για το μέλλον του δρυμού. Τον περασμένο Μάιο, η οργάνωση Yasunidos, που ήταν επιφορτισμένη με την συλλογή των υπογραφών, παρουσίασε στον πρόεδρο ένα κατάλογο με πάνω από τις 200.000 προαπαιτούμενες υπογραφές,  ωστόσο ο Κορέα δεν προχώρησε ποτέ στο δημοψήφισμα που είχε δεσμευτεί να διεξαγάγει.

Οι εταιρείες πετρελαίου καταπατούν το περιβάλλον εδώ και δεκαετίες και συχνά με καταστροφικές συνέπειες και ο Ισημερινός σήμερα συνεχίζει να απαιτεί 17 εκατ. ευρώ αποζημίωση για ζημιές που προκάλεσε στο φυσικό του περιβάλλον η Chevron, θυγατρική εταιρεία της Texaco, σε εξορύξεις που πραγματοποίησε κατά τις δεκαετίες του 1970 και 1980.

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Τσάβαλος


Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ