65

Επιστήμονες από τη Βρετανία διαπίστωσαν ότι η τελομεράση, μία πρωτεΐνη με την οποία είχε συνδεθεί η ελπίδα της δημιουργίας ανθρώπινου ιστού στο εργαστήριο που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις μεταμοσχεύσεις, ενδέχεται να μετατρέπει υγιή κύτταρα σε καρκινικά.

Η τελομεράση ήλθε στο επιστημονικό προσκήνιο το 1998, όταν οι βιολόγοι διαπίστωσαν ότι η γονιδιακή έκφραση της πρωτεΐνης αυτής σε προετοιμασμένα ανθρώπινα κύτταρα μπορούσε να επιμηκύνει σημαντικά το χρόνο ζωής αυτών των κυττάρων.


Σε συνδυασμό με άλλες ανακαλύψεις από τον τομέα του κλωνοποίησης και της έρευνας των βλαστοκυττάρων, η τελομεράση θεωρήθηκε σημαντικό όπλο στον αγώνα ενάντια σε πολλές εκφυλιστικές ασθένειες.


Ο καθηγητής Ντέιβιντ Μπιτς από το University College London απέδειξε, όμως, πρόσφατα ότι η γονιδιακή έκφραση της τελομεράσης μπορεί να οδηγήσει στη δραστηριοποίηση ενός ογκογονιδίου που κάνει τα κύτταρα καρκινικά, όπως μετέδωσε το BBC την Πέμπτη.


Η λειτουργία της τελομεράσης



Η λειτουργία της τελομεράσης μέσα στο κύτταρο κανονικά συνίσταται στο να διατηρεί την ακεραιότητα των τελομερών. Τα τελομερή είναι ουσίες στις άκρες των χρωμοσωμάτων που τις σκεπάζουν σαν καλύμματα.


Κάθε φορά όμως που ένα κύτταρο διαιρείται, τα τελομερή γίνονται κοντύτερα. Οταν τα τελομερή χάσουν μεγάλο μέρος του μήκους τους, τα κύτταρα στα οποία ανήκουν δεν μπορούν πλέον να διαιρεθούν και πεθαίνουν. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτός ο μηχανισμός, που ουσιαστικά οδηγεί στη γήρανση του οργανισμού, παίζει και θετικό ρόλο, επειδή αποτρέπει κατεστραμμένα και άρρωστα κύτταρα από το να αναπαραχθούν και να προκαλέσουν προβλήματα στον οργανισμό.


Οι επιστήμονες, όμως, ανακάλυψαν ότι μπορούν να διατηρήσουν το μήκος των τελομερών, με αποτέλεσμα να παρατείνουν τη ζωή των κυττάρων με τη μέθοδο που προαναφέρθηκε, δηλαδή με τη γονιδιακή έκφραση της τελομεράσης σε ειδικά προετοιμασμένα κύτταρα στο εργαστήριο.


Tι προκαλεί καρκίνο


Ευθύς εξαρχής, είχε διατυπωθεί από πολλούς βιολόγους η άποψη ότι αυτή η μέθοδος θα μπορούσε να μετατρέψει τα κύτταρα σε καρκινικά, αλλά οι φόβοι αυτοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί έως τώρα.


Ωστόσο, ο καθηγητής Μπιτς και οι συνεργάτες του κατάφεραν να δείξουν ότι ένα πολύ γνωστό χαρακτηριστικό γνώρισμα του καρκίνου, το ογκογονίδιο με το όνομα c-myc, είναι παρών σε μεγάλες ποσότητες στα κύτταρα που είχαν υποστεί επεξεργασία με τελομεράση.


Οι βιολόγοι συγκεκριμένα βρήκαν ότι ανθρώπινα μαστικά επιθηλιακά κύτταρα, επεξεργασμένα με τελομεράση, είχαν αυξημένη την ποσότητα του ογκογονιδίου c-myc κατά δύο ή τρεις φορές.


Η ποσότητα αυτή είναι ανάλογη με αυτήν που έχει παρατηρηθεί σε κύτταρα από καρκίνο του μαστού. Μολονότι η παρουσία μεγάλης ποσότητας του ογκογονιδίου c-myc δεν σημαίνει αυτόματα καρκίνο, μπορεί να θεωρηθεί ένας βασικός παράγοντας στο μετασχηματισμό των κυττάρων σε καρκινικά.


Κατά τον Μπιτς, η έρευνά του έδειξε ότι δεν ισχύει η άποψη σύμφωνα με την οποία είναι δυνατόν με τη χρήση της τελομεράσης να καταστήσει κανείς κάποια κύτταρα στο εργαστήριο αθάνατα, χωρίς μάλιστα να υπάρχουν κανενός είδους παρενέργειες.


Τα ευρήματα της ερευνητικής ομάδας του καθηγητή Μπιτς δημοσιεύθηκαν στο διεθνούς φήμης επιστημονικό περιοδικό Nature.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ