Αμερικανοί ερευνητές παρακολούθησαν μυστικά τις μετακινήσεις 100.000 ατόμων, μέσω των κινητών τους τηλεφώνων, και επιβεβαίωσαν ότι οι άνθρωποι είναι πλάσματα της συνήθειας: οι περισσότεροι περνούν σχεδόν όλη τη ζωή τους σε μια ακτίνα 10 χλμ από το σπίτι.

Το συμπέρασμα της μελέτης μπορεί να φαίνεται αυτονόητο, στην πραγματικότητα όμως το θέμα είναι πολύ δύσκολο να μελετηθεί επιστημονικά.

Τα στοιχεία που δίνει για πρώτη φορά η έρευνα αναμένεται να βοηθήσουν για παράδειγμα τους επιδημιολόγους, ώστε να μπορούν να προβλέπουν μοτίβα στη μετάδοση ασθενειών, αλλά και τους συγκοινωνιολόγους στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού και το σχεδιασμό μεταφορικών δικτύων.

Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, παρουσιάζει όμως ενδιαφέρον και όσον αφορά την ανθρώπινη ψυχολογία. «Παρόλο που θεωρούμε τους εαυτούς μας αυθόρμητους και απρόβλεπτους [...] στην πραγματικότητα ακολουθούμε σχέδια, και για τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων η απόσταση είναι μικρή]» σχολίασε ο Αλμπερτ-Λάζλο Μπαραμπάσι, μέλος της ερευνητικής ομάδας στο Πανεπιστήμιο Northwestern στο Σικάγο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τις μετακινήσεις 100.000 ατόμων για διάστημα έξι μηνών εξετάζοντας τα δεδομένα χρήσης κινητών τηλεφώνων που τους προμήθευσε μια ευρωπαϊκή εταιρεία κινητής. Οι καταγραφές έδειχναν με ποιους σταθμούς βάσης (κεραίες) επικοινωνούσαν οι χρήστες όταν τηλεφωνούσαν ή έστελναν μηνύματα.

Η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας και η χώρα στην οποία πραγματοποιήθηκε το πείραμα δεν αποκαλύπτονται για λόγους προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Αν και ο Δρ Μπαραμπάσι διαβεβαιώνει ότι τα ονόματα και οι αριθμοί των χρηστών ήταν άγνωστα στην ερευνητική ομάδα, μεταμφιεσμένα σε πολυψήφιους αλφαριθμητικές περιγραφές, ορισμένοι ανεξάρτητοι ειδικοί κατηγορούν την ομάδα ότι δεν σεβάστηκε το προσωπικό απόρρητο των χρηστών.

Ο Ρομπ Κένι, εκπρόσωπος της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών, δήλωσε ότι αυτού του είδους η παρακολούθηση, για την οποία δεν έχουν δώσει ρητή συγκατάθεση οι χρήστες, θα ήταν παράνομη στις ΗΠΑ.

Ο Δρ Μπαραμπάσι υποστηρίζει ότι δεν χρειαζόταν να πάρει άδεια από κάποια επιτροπή ηθικής επειδή η έρευνα αφορά τον τομέα της φυσικής και όχι της βιολογίας. Ωστόσο ο Αρθουρ Κάπλαν, γνωστός ειδικός σε θέματα βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, θεωρεί ότι πρόκειται για παραβίαση του προσωπικού απόρρητου.

«Το κινητό μου τηλέφωνο δεν είναι δημόσιο. Το κινητό μου τηλέφωνο είναι προσωπικό. Η παρακολούθησή του, και επομένως η παρακολούθηση του κατόχου του, είναι ενεργή παραβίαση της ιδιωτικής ζωής» είπε.

Παρόλα αυτά, τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα: Στους έξι μήνες της παρακολούθησης, το 83% των χρηστών παρέμεινε σε μια ακτίνα 37 χλμ από τα σπίτια τους, ενώ περίπου το 50% πολύ σπάνια απομακρύνεται περισσότερο από 10 χλμ.

Μόνο το 3% απομακρυνόταν σχετικά συχνά πάνω από 320 χλμ και μόνο το 1% ταξιδεύει συχνά περισσότερο από 1.000 χλμ.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press