Η ομάδα του Χρήστου Ζερεφού, προέδρου του Αστεροσκοπείου, αναλύει τα χρώματα στους πίνακες για να μελετήσου την ψύξη της ατμόσφαιρας από μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις, όπως αυτή του ηφαιστείου Κρακατόα στην Ινδονησία το 1883.

Καθώς το υλικό που εκτινάχθηκε διέχεε το ηλιακό φως στην ατμόσφαιρα για αρκετά χρόνια μετά την έκρηξη, οι αναφορές της εποχής περιγράφουν εντυπωσιακά, κατακόκκινα ηλιοβασιλέματα σε όλο τον κόσμο.

Μελετώντας τα χρώματα της δύσης πριν και μετά την έκρηξη, οι ερευνητές μπορούν να υπολογίσουν πόσο ηφαιστειακό υλικό αιωρείτο στην ατμόσφαιρα μετά την έκρηξη.

«Είναι η πρώτη απόπειρα να αναλύσουμε αυτά τα παλιά έργα τέχνης με επιστημονικό τρόπο, και μας δείχνει τις φυσικές μεταβολές του κλίματος στο παρελθόν» δήλωσε ο Δρ Ζερεφός στη βρετανική εφημερίδα Guardian, που δημοσίευσε άρθρο για την έρευνα.

Οι ερευνητές εξέτασαν πίνακες 181 καλλιτεχνών -ανάμεσά τους ο Ρούμπενς, ο Ρέμπραντ και ο Τέρνερ- χρησιμοποιώντας υπολογιστές για να μετρήσουν τις σχετικές ποσότητες κόκκινου και πράσινου χρώματος κατά μήκος του ορίζοντα.

Διαπίστωσαν ότι οι πίνακες με την υψηλότερη αναλογία κόκκινου/πράσινο έτειναν να έχουν ζωγραφιστεί τα τρία χρόνια που ακολούθησαν την κάθε έκρηξη.

Ειδικά ο Τέρνερ έζησε την κατάλληλη εποχή για να ζωγραφίσει ηλιοβασιλέματα πριν και μετά τρεις μεγάλες εκρήξεις: της Ταμπόρα στην Ινδονησία το 1815, του Μπαμπουγιάν στις Φιλιππίνες το 1831 και του Κοσιγκουίνα στη Νικαράγουα το 1835.

Ιδιαίτερα έντονα στους πίνακες ήταν τα ίχνη του ηφαιστείου Ταμπόρα, του οποίου η έκρηξη εκτίναξε τόσο πολύ υλικό στην ατμόσφαιρα ώστε ευθυνόταν για το ιστορικό «έτος χωρίς καλοκαίρι».

Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματά τους στην επιθεώρηση Atmospheric Chemistry and Physics, οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι μεταβολές στους χρωματισμούς των ζωγραφικών έργων συνδέονται με τα ηφαιστειακά φαινόμενα και δεν οφείλονται σε αλλοίωση των χρωμάτων στην πορεία του χρόνου.

Η ομάδα του Δρ Ζερεφού βρίσκεται τώρα σε επικοινωνία με τη διάσημη γκαλερί Tate του Λονδίνου, προκειμένου να αναζητήσει τα ίχνη της σύγχρονης ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε 40 πίνακες του 20ού αιώνα.

Newsroom ΔΟΛ