Τα Ιστιοφόρα

•Τύποι ιστιοφόρων

Υπάρχουν διάφοροι τύποι κατάταταξης των ιστιοφόρων. Οι βασικότεροι είναι:- Ανάλογα με το μέγεθος, που υπολογίζεται σε μέτρα (ή πόδια, όπου 1 μέτρο=3 πόδια). Η πλειονότητα των ιστιοφόρων ανήκει στην κατηγορία 10-15μ. (30-45 πόδια). Είναι η πιο δημοφιλής κατηγορία, λόγω χαμηλού κόστους και πρακτικότητας. Ενας έμπειρος ιστιοπλόος είναι σε θέση να κυβερνήσει μόνος του ένα τέτοιο σκάφος αν χρειαστεί.

- Ανάλογα με τον αριθμό των καταρτιών. Οταν έχουν ένα κατάρτι λέγονται sloop και συνήθως σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα περισσότερα μικρότερα ιστιοφόρα. Τα ιστιοφόρα με δύο κατάρτια λέγονται ketch.

-Ανάλογα με το πόσες γάστρες έχουν. Τα περισσότερα ιστιοφόρα έχουν μόνο μία (monohull). Τα καταμαράν (με δύο γάστρες) και τα τριμαράν (με τρεις) ανήκουν στην κατηγορία multi hull. Το πλεονέκτημα των ιστιοφόρων αυτού του τύπου είναι η αρκετά μεγαλύτερη ταχύτητα από τα monohull. Επίσης, επειδή είναι πολύ φαρδύτερα, έχουν μεγαλύτερους και πιο άνετους χώρους διαβίωσης και μπορούν να προσεγγίζουν σε πιο ρηχά νερά, αφού δεν έχουν τη μεγάλη καρίνα των monohull. Στοιχίζουν όμως περισσότερο, τόσο σε αγορά όσο και σε έξοδα ελλιμενισμού, ενώ παράλληλα είναι περισσότερο δύσχρηστα και απαιτητικά.

-Ανάλογα με τη χρήση τους, διακρίνονται σε εκπαιδευτικά, αγωνιστικά, τουριστικά και αναψυχής.

• Περιγραφή ενός ιστιοφορικού σκάφους

Το κύτος (γάστρα) είναι το κυρίως σώμα του σκάφους με το χαρακτηριστικό σχήμα. Μπορεί να είναι κατασκευασμένο από ξύλο (παραδοσιακό), πολυεστέρα (πλαστικό) ή μέταλλο (αλουμίνιο, ατσάλι). Το σχήμα του είναι σχεδόν το ίδιο στα περισσότερα ιστιοφόρα, αφού πρέπει να υπακούει στους νόμους της Υδροδυναμικής. Το μέγεθος ποικίλλει από 6 μέτρα και πάνω. Βέβαια, όσο μεγαλύτερο είναι ένα ιστιοφόρο σε μήκος, αυξάνει και σε πλάτος, όγκο, βάρος, πολυπλοκότητα και αριθμό αναγκαίων χειριστών. Στα πλαϊνά του υπάρχουν παράθυρα από plexiglass που επιτρέπουν στο φως να μπαίνει στην καμπίνα. Στο κάτω μέρος της γάστρας και στο κέντρο της, υπάρχει η καρίνα. Είναι το μεγάλο πτερύγιο, που με το σχήμα και το βάρος του χαρίζει ευστάθεια και καλή πλεύση. Συνήθως είναι σταθερή, αλλά υπάρχει περίπτωση να ανασηκώνεται για να μπορεί το σκάφος να ταξιδεύει σε ρηχά νερά. Στο πίσω μέρος της γάστρας και κάτω από την επιφάνεια βρίσκεται το πηδάλιο και η προπέλα της μηχανής. Το πάνω μέρος της γάστρας είναι το κατάστρωμα (deck). Μπορεί να είναι καλυμμένο με ξύλο τικ, ή άλλα αντιολισθητικά υλικά. Περιτριγυρίζεται σε κάποιο ύψος από λεπτό συρματόσχοινο για λόγους ασφαλείας. Εκεί συναντάμε έναν αριθμό από παράθυρα που έχουν τη δυνατότητα να ανοίγουν (hatches) για φωτισμό και εξαερισμό. Στο μπροστινό μέρος υπάρχει ο κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος στον οποίο βρίσκεται η άγκυρα με την αλυσίδα της. Στο πίσω μέρος του σκάφους βρίσκεται ο θάλαμος διακυβέρνησης (cockpit), όπου υπάρχει το τιμόνι και άλλα όργανα πλοήγησης. Εκεί καταλήγουν και όλα τα σχοινιά του σκάφους που ελέγχουν τα πανιά. Από το θάλαμο διακυβέρνησης ο καπετάνιος έχει τον πλήρη έλεγχο του ιστιοφόρου. Επίσης, υπάρχουν καθίσματα για το πλήρωμα, κάτω από τα οποία βρίσκονται αποθηκευτικοί χώροι, ενώ είναι δυνατή η πρόσβαση προς το εσωτερικό του σκάφους, στην καμπίνα. Το εσωτερικό ενός ιστιοφόρου χωρίζεται στην καμπίνα και τις κουκέτες. Καμπίνα είναι ο κύριος εσωτερικός χώρος του σκάφους. Εκεί υπάρχουν κουζίνα και καναπέδες, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κρεβάτια, αλλά και ως πτυσσόμενα τραπέζια. Κουκέτες υπάρχουν μία μπροστά και μία ή δύο πίσω. Σε κάθε κουκέτα μπορούν να κοιμηθούν δύο ή περισσότερα άτομα. Ετσι, ένα μικρό ιστιοφόρο, 10-12 μέτρων έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει από έξι έως οκτώ άτομα. Υπάρχει επίσης σε ξεχωριστό χώρο η τουαλέτα. Στο κέντρο περίπου του καταστρώματος είναι το κατάρτι με τη μάτσα. Το κατάρτι στερεώνεται πάνω στο κατάστρωμα με αρκετά συρματόσχοινα, από διαφορετικά σημεία. Στο χώρο πλοήγησης κάθεται ο καπετάνιος που χρησιμοποιεί τους χάρτες και τα όργανα για να χαράξει πορεία. Δίπλα είναι ο πίνακας οργάνων με το VHF και τους διακόπτες για τα φώτα, τη μηχανή και άλλα όργανα. Πίσω από τη σκάλα που οδηγεί στο cockpit υπάρχει η μηχανή. Κάθε ιστιοφόρο είναι φτιαγμένο για να κινείται με τα πανιά του, αλλά για λόγους ασφαλείας διαθέτει στο εσωτερικό του και μηχανή. Οι μηχανές είναι τύπου ντίζελ (λειτουργούν με πετρέλαιο) και διαφέρουν σε ιπποδύναμη ανάλογα με το μέγεθος του σκάφους. Χρησιμοποιούνται για την ευκολότερη και ασφαλέστερη προσέγγιση στα λιμάνια, καθώς και σε περίπτωση ανάγκης (άσχημες καιρικές συνθήκες, άπνοια, ατύχημα κ.λπ.). Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα ιστιοφόρο δεν ταξιδεύει πιο γρήγορα όταν χρησιμοποιεί τη μηχανή.
Τα Dinghy.
Nτίνγκι λέμε το μικρό βοηθητικό σκαφάκι (συνήθως φουσκωτό, μπορεί όμως και από πολυεστέρα ή ακόμα και ξύλο) που πρέπει να έχουμε πάνω στο σκάφος. Το χρησιμοποιούμε για τις μεταφορές μας από και προς την ξηρά, γιατί πολλές φορές χρειάζεται να αγκυροβολήσουμε σε απόσταση, καθώς και για τη μεταφορά εφοδίων στο σκάφος. Συνήθως έχει εξωλέμβια μηχανή μικρής ιπποδύναμης και κουπιά και μπορεί να χωρέσει 4-6 άτομα. Οταν ταξιδεύουμε στην ανοιχτή θάλασσα, το σκαφάκι τραβιέται πάνω στο ιστιοφόρο και ασφαλίζεται.