Ο Καλλίνος και ο Τυρταίος, στη ζωή και το έργο των οποίων αφιερώσαμε τα δύο προηγούμενα άρθρα μας, υπήρξαν οι δημιουργοί της πολιτικής και συμβουλευτικής ελεγείας.

Σε διαφορετική κατεύθυνση, αυτήν της ερωτικής ελεγείας, κινείται ο Μίμνερμος, ο οποίος καταγόταν από την Κολοφώνα της Ιωνίας και πρέπει να έδρασε στο β’ μισό του 7ου αιώνα π.Χ.

Όπως και ο Σημωνίδης ο Αμοργίνος, ο Μίμνερμος παραθέτει τους στίχους της Ιλιάδας που παρομοιάζουν τον εφήμερο χαρακτήρα του ανθρώπινου γένους με τα φύλλα που χάνονται. Όμως, ενώ στον Σημωνίδη κεντρικό θέμα αποτελεί η ανημποριά των ανθρώπων, η μηδαμινότητα της ανθρώπινης ελπίδας, στον Μίμνερμο το κέντρο βάρους μετατοπίζεται στην αντίθεση ανάμεσα στη χαρά της νιότης και στα βάσανα του γήρατος, τα οποία περιγράφονται από τον ποιητή με τα μελανότερα χρώματα.

Ο φόβος για τα γηρατειά δεν οδηγεί, ωστόσο, τον Μίμνερμο στο να προτρέψει τους ανθρώπους να χαρούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα εφήμερα νιάτα τους. Ο ποιητής, που θα προτιμούσε να πεθάνει σε ηλικία εξήντα ετών απαλλαγμένος από λύπη ή στενοχώρια, νιώθει και εκφράζει περισσότερο τον πόνο του εφήμερου, την αγωνία για το γήρας, και λιγότερο τη χαρά του παρόντος, τη χαρά της ζωής.

Πέραν του έρωτα και της μελαγχολίας για τις βραχύβιες ηδονές της νιότης, το γνωστό σε εμάς ποιητικό έργο του Μίμνερμου περιλαμβάνει μυθολογικές αναφορές, αλλά και θέματα όπως η πρώιμη ιστορία των Κολοφώνιων και οι αγώνες των κατοίκων των ιωνικών πόλεων εναντίον των Λυδών.

Πιστεύεται ότι ορισμένα από τα ποιήματα του Μίμνερμου είχαν συγκεντρωθεί σε ιδιαίτερη συλλογή, που έφερε ως τίτλο το όνομα Ναννώ. Δεν είναι εξακριβωμένο εάν η Ναννώ ήταν ένα πραγματικό πρόσωπο —η αγαπημένη αυλητρίδα του Μίμνερμου— ή συμβόλιζε απλώς την ιδανική για εκείνον ερωμένη.

Σε κάθε περίπτωση, τα σωζόμενα αποσπάσματα του Μίμνερμου αρκούν για να τον συμπεριλάβουμε στους μεγάλους τεχνίτες του λόγου και του ελεγειακού μέτρου.

Βαγγέλης Στεργιόπουλος

in.gr