Με την ψήφιση του νέου Ν. 4024/2011 «Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο – βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015» και ειδικότερα με το άρθρο 37 θεσπίστηκε μια σειρά σημαντικών μεταβολών στην εργατική νομοθεσία δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην διευκόλυνση σύναψης επιχειρησιακών συμβάσεων μεταξύ των δύο μερών, εργοδότης – εργαζόμενοι.

Κατ’ αρχήν, με τις διατάξεις του άρθρου δεν υφίστανται πλέον οι ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις ούτε ως όρος ούτε ως διαδικασία.

Επιπλέον, προσδιορίστηκαν οι προϋποθέσεις και οι όροι σύναψης επιχειρησιακών συμβάσεων που έχουν ως στόχο την εύκολη και γρήγορη σύναψη αυτών, εφόσον πλέον ο εργαζόμενοι μπορούν να εκπροσωπηθούν από τις Ενώσεις Προσώπων, όταν δεν υπάρχει επιχειρησιακό σωματείο.

Ικανότητα για σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας

Ικανότητα για σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας έχουν :

α. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών όλων των βαθμίδων στο πεδίο της δραστηριότητάς τους, καθώς και οι ενώσεις προσώπων με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν.

Ειδικότερα, για τις εθνικές γενικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, από την πλευρά των εργαζομένων, ικανότητα για σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας έχει η πλέον αντιπροσωπευτική τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση . Για τις υπόλοιπες συλλογικές συμβάσεις εργασίας από την πλευρά των εργαζομένων, ικανότητα για σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας έχει η πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων στο πεδίο ισχύος της συλλογικής σύμβασης εργασίας.

β. Κάθε εργοδότης για τους εργαζόμενους που απασχολεί στην επιχείρησή του.

γ. Για τους εργαζομένους σε δικηγορικά, σε συμβολαιογραφικά και άλλα γραφεία η σχετική συλλογική σύμβαση θα υπογράφεται ή η διαιτητική διαδικασία θα διεξάγεται μεταξύ της συνδικαλιστικής οργάνωσης των εργαζομένων και του οικείου Ν.Π.Δ.Δ., στο οποίο υπάγονται οι εργοδότες. 

Συγκεκριμένα, προβλέπεται η σύναψη των επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων, κατά σειρά προτεραιότητας, από:

1) συνδικαλιστικές οργανώσεις της επιχείρησης που καλύπτουν τους εργαζόμενους ή,

2) σε περίπτωση που δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση στην επιχείρηση, από ένωση προσώπων, και πάντως ανεξάρτητα από την κατηγορία, τη θέση ή την ειδικότητα των εργαζομένων στην επιχείρηση και,

3) εφόσον αυτές ελλείπουν, από τις αντίστοιχες πρωτοβάθμιες κλαδικές οργανώσεις και από τον εργοδότη. 

Ένωση Προσώπων

Η Ένωση Προσώπων συστήνεται τουλάχιστον από τα τρία πέμπτα (3/5) των εργαζομένων στην επιχείρηση, ανεξαρτήτως του συνολικού αριθμού εργαζομένων σε αυτήν και χωρίς η διάρκειά της να υπόκειται σε χρονικό περιορισμό.

Οι ενώσεις προσώπων αναγνωρίζονται ως συνδικαλιστικές οργανώσεις προσωρινού χαρακτήρα βάση του Ν. 1264/1982, που δεν έχουν νομική προσωπικότητα αλλά και ικανότητα σύναψης ΣΣΕ. 

Αυτό δίνει την δυνατότητα σε μικρές επιχειρήσεις, όπου οι εργαζόμενοι εκεί πιθανόν να μην εκπροσωπούνται από επιχειρησιακό σωματείο λόγω της μη ύπαρξής του, να ιδρύσουν εύκολα Ενώσεις Προσώπων αποτελούμενες από μια ομάδα εργαζομένων (τα 3/5 των εργαζομένων της επιχείρησης όπως προαναφέραμε), που θα ασκεί συνδικαλιστική δράση και θα υπερασπίζεται και θα προωθεί τα συμφέροντα των εργαζομένων.

Να επισημάνουμε ότι, ο ρόλος της Ένωσης Προσώπων είναι αρκετά ισχυρός καθώς σε περίπτωση μη ύπαρξης επιχειρησιακού σωματείου παύει ο προσωρινός συνδικαλιστικός της χαρακτήρας και έχει τη δυνατότητα να συνάπτει επιχειρησιακές συμβάσεις.

Εάν μετά την τυχόν σύσταση Ένωσης Προσώπων, για εκπροσώπηση των εργαζομένων στη σύναψη επιχειρησιακής σύμβασης, πάψει να συντρέχει η προϋπόθεση της συμμετοχής των τριών πέμπτων (3/5) των εργαζομένων στην επιχείρηση, η οποία απαιτείται για τη σύστασή της, διαλύεται, χωρίς άλλη διατύπωση.

Όσον αφορά τη διαδικασία ίδρυσης της Ένωσης Προσώπων εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του Ν. 1264/1982, σύμφωνα με τις οποίες:

1) απαιτείται ιδρυτική πράξη της ένωσης που θα αναφέρει το σκοπό, όχι απαραίτητα με λεπτομέρεια αρκεί να περιγράφεται συνοπτικά η οργάνωση, η λειτουργία και η δράση της Ένωσης, καθώς και δύο εκπροσώπους

2) Η ιδρυτική πράξη κατατίθεται στο γραμματέα του αρμόδιο Ειρηνοδικείου και κοινοποιείται στον εργοδότη. 

Επιχειρησιακές ΣΣΕ

Οι επιχειρησιακές ΣΣΕ δεν επιτρέπεται να έχουν όρους εργασίας δυσμενέστερους για τους εργαζομένους από τους όρους εργασίας της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.. Συνεπώς η μείωση των αποδοχών δε μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το κατώτατο όριο μισθού της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε..

Μετά την υπογραφή της επιχειρησιακής ΣΣΕ η μείωση αποδοχών καθώς και οι άλλοι όροι θα ισχύουν και για το σύνολο του προσωπικού.

Για την επιλεκτική εφαρμογή της μείωσης αποδοχών ή των άλλων όρων που περιλαμβάνει η επιχειρησιακή ΣΣΕ σε ορισμένους εργαζόμενους ή μια συγκεκριμένη ειδικότητα εργαζομένων απαραίτητη προϋπόθεση είναι η εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 3896/2011 περί ισότητας, αρχή της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων. Επομένως, εάν οι όροι της επιχειρησιακής ΣΣΕ δεν προσκρούουν στις διατάξεις περί ισότητας του Ν. 3896/2011 και θεωρηθεί διάκριση υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής τους σε ένα μέρος των εργαζομένων.

Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37 δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός όσον αφορά την διάρκεια εφαρμογής της επιχειρησιακής Σ.Σ.Ε..

Η συμφωνία σύναψης επιχειρησιακής Σ.Σ.Ε. κατατίθεται για το σύνολο της επιχείρησης σε ειδικό πρωτόκολλο στην Επιθεώρηση Εργασίας σε τέσσερα αντίτυπα (ένα για τον εργοδότη, ένα για την ένωση προσώπων και δύο στην Επιθεώρηση Εργασία, το ένα εκ των οποίων αποστέλλεται στο τμήμα Σ.Σ.Ε. του Υπ. Εργασίας).

Προσοχή!

Όσο διαρκεί η εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής η επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας υπερισχύει σε περίπτωση Συρροής με κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας και πάντως δεν επιτρέπεται να περιέχει όρους εργασίας δυσμενέστερους για τους εργαζόμενους από τους όρους εργασίας εθνικών συλλογικών συμβάσεων.

(Μυρσίνη Δρίμτζια, Οικονομολόγος, Μέλος της Επιστημονικής Ομάδας της Epsilon Net)

 

 

in.gr