Το θέμα της αναδιαπραγμάτευσης είναι επίκαιρο για δύο κυρίως λόγους:

 α) Περάσαμε μια περίοδο έντονης σύγκρουσης (Σεπτέμβριο με Νοέμβριο
2011) μεταξύ του Ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και της Τρόικας.
Στο υπόβαθρό της υπήρχε η απαίτηση από την ελληνική πλευρά να αναγνωριστεί,
έστω σ’ ένα βαθμό, η αποτυχία του προγράμματος που επεβλήθη στην Ελλάδα, οπότε
και να ανασχεδιαστούν ορισμένες τουλάχιστον πλευρές του.

β) Φαίνεται ότι η Ν.Δ. έχει ως κεντρικό της ζήτημα την αναδιαπραγμάτευση
ορισμένων σημείων, π.χ. φορολογικοί συντελεστές κ.ά.

 Η αναδιαπραγμάτευση όμως απαιτεί ορισμένα απλά στοιχεία: Ουσιαστική
θεμελίωση των επιχειρημάτων και πολιτική αντοχή στο διάστημα που εξελίσσεται
η διαπραγμάτευση. Όμως πάνω απ’ όλα απαιτεί οικονομική αντοχή κατά τη διάρκεια
των διαπραγματεύσεων.

 Όταν υπάρχει «σύγκρουση», για να επιτευχθεί ένα αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης,
δεν θα πρέπει το ένα μέρος να βρίσκεται σε θέση ασταθή. Εάν, με άλλα λόγια,
κάποιος είναι γυμνός, δεν μπορεί να εκτίθεται για καιρό στους ανέμους της
διαπραγμάτευσης, γιατί είναι πολύ πιθανό ότι θα την εγκαταλείψει πολύ πριν
το τέλος των συζητήσεων. Κι αν ο «αντίπαλος» το γνωρίζει αυτό, αντί να προχωράει
σε συμβιβασμούς, δεν έχει παρά να περιμένει να εξαντληθεί ο αντισυμβαλλόμενος
και τότε θα επιβάλει τους όρους του.

 Αυτή η κατάσταση, να επιχειρεί η ελληνική πλευρά από θέση αδυναμίας,
χαρακτηρίζει την ελληνική εξέλιξη ήδη από τον Μάιο του 2010. Έτσι το πρόβλημα
με τον Μάιο (του 2010) δεν ήταν το ότι μπήκαμε στο Μηχανισμό, αλλά υπό ποιες
συνθήκες ρευστότητας μπήκαμε. Ήδη από την πενταετία 2002-2007 είχαν δημιουργηθεί
οι προϋποθέσεις της πτώχευσης με τη συσσώρευση χρεών την περίοδο 2009-2011.
Αφού όμως επιθυμούσαμε να μην πτωχεύσουμε, η είσοδος στο Μηχανισμό θα έπρεπε
να γίνει υπό συνθήκες επαρκούς ρευστότητας και όχι ασφυξίας του Δημοσίου.
Από 13/10/2009 έως 13/4/2010 είχαν προσφερθεί €82.263δισ. με μέσο κόστος 4,47%,
αλλά δανειστήκαμε μόνο €25.100δισ.

 

Ημερομηνία
Δημοπρασίας
Διάρκεια Δημοπρα-
τούμενο
Ποσό
Προσφε-
ρόμενο
Ποσό
Δείκτης
Κάλυψης
Αποδεκτό
Ποσό
Απόδοση
13/10/09 26 εβδ. 800 4.795 5,99 1.280 0,59%
13/10/09 52 εβδ. 800 3.550 4,44 1.280 0,91%
20/10/09 13 εβδ. 1.500 7.040 4,69 2.400 0,35%
12/1/10 26 εβδ. 800 3.894 4,87 1.040 1,38%
12/1/10 52 εβδ. 800 2.442 3,05 1.040 2,20%
19/1/10 13 εβδ. 1.200 3.870 3,23 1.585 1,67%
2/2/10 5 έτη 8.000 25.000 3,13 8.000 6,10%
11/3/10 10 έτη 5.000 16.145 3,23 5.000 6,25%
29/3/10 7 έτη 5.000 7.000 1,4 5.000 5,90%
13/4/10 26 εβδ. 600 4.602 7,67 960 4,55%
13/4/10 52 εβδ. 600 3.925 6,54 960 4,85%
Σύνολο 25.100 82.263 3,28 28.545 4,47%

Αποτέλεσμα: Μπήκαμε λίγο πριν λήξουν οι απαιτήσεις των €12δισ. (Μάιος 2010).
Προφανώς διότι ήδη ήταν άδειο το δημόσιο ταμείο.

 Γιατί όμως είναι σπουδαίες οι συνθήκες ρευστότητας; Διότι σου δίνουν
τη δυνατότητα να σκεφτείς. Και μια παρόμοια καλή συμφωνία θέλει αξιόλογο διάστημα
(3-6 μήνες) για να συναφθεί επωφελώς και για τα δύο μέρη. Και αυτούς τους
μήνες τους χρειαζόμασταν το 2010 για να σχεδιάσουμε το μέλλον μας. Πολύ φοβάμαι
ότι τότε πρυτάνευσε η σκέψη του ελάχιστου πολιτικού κόστους: «Μπήκαμε επειδή
θα πτωχεύαμε».

 Έκτοτε όλες οι μεγάλες διαπραγματεύσεις έγιναν υπό συνθήκες απειλής
για τη ρευστότητα του Δημοσίου (Μεσοπρόθεσμο η 5η δόση, Σεπτέμβριος 2011 η
6η δόση κ.τ.λ.)!

 Πότε θα βελτιωθούν οι συνθήκες ρευστότητας στην οικονομία, τουλάχιστον
πολιτικά; Στα μέσα του 2012, όταν δηλαδή θα δημιουργηθούν (θεωρητικά τουλάχιστον)
πρωτογενή πλεονάσματα. Τότε, θα δικαιωνόταν όλο το πρόγραμμα φοροαφαίμαξης
που έχει πέσει στους ώμους των Ελλήνων, αφού η Ελλάδα θα οδηγείτο στη σχετική
πλεονεκτική θέση να μπορέσει να επαναδιαπραγματευτεί ορισμένα θέματα.

 Η σύγκρουση όμως έγινε ξαφνικά, ξεκινώντας τον Σεπτέμβριο του 2011
μέχρι σήμερα (δημοψήφισμα). Ήμασταν στην πλέον αδύνατη θέση, λίγο πριν αποκτήσουμε
μία καλύτερη θέση.

 Ευτυχώς που τα πράγματα στην Ευρώπη εξελίσσονται με τρόπο τέτοιο που
επιβάλλουν προς το παρόν μια οργανωμένη διαχείριση του ελληνικού προβλήματος.

Καθ. Παναγιώτης Ε. Πετράκης