Οι λίστες κατάταξης των καλύτερων πανεπιστημίων (rankings) είναι ίσως ο πιο διαδεδομένος τρόπος με τον οποίο κάθε χρόνο οι φοιτητές ενημερώνονται για τα καλύτερα πανεπιστήμια. Σε μεγάλο βαθμό τα rankings διαμορφώνουν τις φιλοδοξίες των φοιτητών, καθώς είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς και αναπαράγονται από πληθώρα Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Συνήθως οι λίστες αυτές συντάσσονται από διεθνείς, αξιόπιστες εφημερίδες ή περιοδικά, όπως οι «Times», το «Business Week», οι «US News», οι «Financial Times» κ.ά. ή κάποια μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Μεταξύ των λιστών υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις, γεγονός που αποδεικνύει την υποκειμενικότητα των κριτηρίων επιλογής. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι οι λίστες κατάταξης δεν είναι μία χρήσιμη μέθοδος αξιολόγησης των πανεπιστημίων, αλλά ένας προσεκτικός αναγνώστης θα ανακαλύψει σίγουρα ότι δεν μπορούν να αποτελούν το μοναδικό κριτήριο επιλογής.

Τα κριτήρια αξιολόγησης των πανεπιστημίων είναι πολλά, πολλές φορές διαφέρουν από έρευνα σε έρευνα, και συνήθως έχουν διαφορετική βαρύτητα στη διαμόρφωση της τελικής κατάταξης της κάθε λίστας. Κάποια από αυτά είναι το επίπεδο των καθηγητών, ο ερευνητικός προσανατολισμός των ιδρυμάτων, η πολυεθνική σύνθεση του φοιτητικού πληθυσμού, η δυσκολία εισαγωγής κ.ά. Πολλά από αυτά τα κριτήρια είναι δύσκολο να οριστούν. Για παράδειγμα, πώς αξιολογείται το εκπαιδευτικό προσωπικό; Ο αριθμός επιστημονικών δημοσιεύσεων είναι ένα μόνο από τα κριτήρια που μπορούν να επιλεχθούν. Άλλοι δίνουν μεγάλη σημασία στην επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων. Για παράδειγμα, ποιος θα είναι ο πρώτος μισθός τους μετά το πτυχίο; Ένα ακόμη σημαντικό κριτήριο αφορά την υλικοτεχνική υποδομή (βιβλιοθήκες, εργαστήρια, νέες τεχνολογίες κτλ.). Ιδιαίτερη σημασία έχει το αντικείμενο εξειδίκευσης. Για παράδειγμα, κάποιο πανεπιστήμιο μπορεί να έχει εξαιρετική νομική σχολή, αλλά όχι εξίσου καλό ΜΒΑ (μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε διοίκηση επιχειρήσεων). Κάποια πανεπιστήμια εξειδικεύονται στις νέες τεχνολογίες, ενώ άλλα στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Τέλος, η εγκυρότητα και η συνέπεια κάθε χρόνο του φορέα που συντάσσει τη λίστα κατάταξης παίζουν σημαντικό ρόλο. Ακόμα όμως και σε έγκυρους φορείς βλέπουμε στοιχεία υποκειμενικότητας. Για παράδειγμα, τα αμερικανικά ΜΜΕ προβάλλουν περισσότερο τα αμερικανικά πανεπιστήμια.

Είναι αλήθεια ότι η φοίτηση σε κάποιο από τα πιο υψηλά βαθμολογημένα πανεπιστήμια στις παγκόσμιες λίστες είναι ένα ισχυρό πλεονέκτημα για την επαγγελματική εξέλιξη, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας που την επηρεάζει. Πολύ περισσότερο η υψηλή βαθμολογία ενός πανεπιστημίου δεν εξασφαλίζει ότι ο φοιτητής θα μείνει ικανοποιημένος από τη ζωή του στο συγκεκριμένο ίδρυμα, καθώς η ζωή σε ένα πανεπιστήμιο δεν περιορίζεται στο πρόγραμμα σπουδών και έχει πολλές άλλες όψεις εκτός από την αυστηρά ακαδημαϊκή.

in.gr