Η διάγνωση του άσθματος παρουσιάζει συχνά δυσκολίες, καθώς τα συμπτώματα ενδέχεται να εκληφθούν εύκολα ως άλλα προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. Η διάγνωση μπορεί να γίνει με ακρίβεια μόνο μετά τη λήψη του ιστορικού και την πραγματοποίηση εξετάσεων.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το άσθμα μπορεί να εκδηλωθεί με ένα ή περισσότερα από τα τέσσερα κύρια συμπτώματά του: συριγμό, δύσπνοια, βήχα και σφίξιμο στο στήθος. Τα πλέον αναγνωρίσιμα συμπτώματα είναι ο συριγμός και η δύσπνοια, που εμφανίζονται συνήθως περιοδικά, είτε ως αποτέλεσμα της έκθεσης σε κάποιον αναγνωρισμένο εκλυτικό παράγοντα είτε ξαφνικά. Ωστόσο, συχνά μπορεί να εμφανιστεί δύσπνοια χωρίς συριγμό.

Ένα σύμπτωμα που δεν συνδέεται συχνά με το άσθμα, είναι ο βήχας – είτε ξερόβηχας είτε βήχας με φλέγμα – ο οποίος εμφανίζεται συνήθως κατά τη διάρκεια της νύχτας ή της σωματικής άσκησης. Η μη αναγνώριση του γεγονότος ότι ο βήχας μπορεί να προκαλείται από άσθμα οδηγεί συχνά σε διάγνωση βρογχίτιδας. Oι κρίσεις βρογχίτιδας αντιμετωπίζονται συνήθως με αντιβιοτικά, τα οποία δεν ενδείκνυνται για το άσθμα. Περισσότερα από δύο επεισόδια επίμονου βήχα – με ή χωρίς συριγμό ή δύσπνοια – πρέπει να κάνουν τόσο τον ασθενή όσο και τον γιατρό να σκεφτούν την πιθανότητα υποκείμενου άσθματος.

Παρ’ όλο που τα συμπτώματα του άσθματος εκδηλώνονται συχνά χωρίς προφανή λόγο, έχουν το χαρακτηριστικό να ξυπνούν τους ασθενείς και να τους προκαλούν συχνά πρόβλημα την ώρα του πρωινού ξυπνήματος. Όταν το άσθμα κάνει τον ασθενή να ξυπνά μέσα στη νύχτα, αυτό σημαίνει ότι η θεραπεία του είναι ανεπαρκής. Η σωματική άσκηση, ιδιαίτερα στα παιδιά, είναι ένας συχνός εκλυτικός παράγοντας επιδεινούμενων συμπτωμάτων, και καταλήγει συχνά να εμποδίζει τη συμμετοχή του παιδιού σε παιχνίδια στο σχολείο.

Βασικά Σημεία

  • Τα τέσσερα κύρια συμπτώματα του άσθματος είναι ο συριγμός, η δύσπνοια, ο βήχας και το σφίξιμο στο στήθος.
  • Όταν το άσθμα ξυπνά τον ασθενή στη μέση της νύχτας, η θεραπεία του είναι ανεπαρκής.
  • Περισσότερα από δύο επεισόδια επίμονου βήχα υποδηλώνουν την παρουσία άσθματος.
  • O συριγμός δεν υποδηλώνει πάντα άσθμα και το άσθμα δεν περιλαμβάνει απαραίτητα συριγμό.
  • Τα τεστ αναπνοής χρησιμοποιούνται συχνά για την επιβεβαίωση της διάγνωσης.

Πώς γίνεται η διάγνωση του άσθματος;


Μετρητής κορυφαίας ροής

O μετρητής κορυφαίας εκπνευστικής ροής είναι μία απλή συσκευή. Αφού πρώτα πάρει μία βαθιά εισπνοή, ο χρήστης εκπνέει μέσα στο επιστόμιο. O δρομέας μετακινείται από τον εκπνεόμενο αέρα και το σημείο της κλίμακας όπου σταματά δείχνει την κορυφαία εκπνευστική ροή

.

Πώς να χρησιμοποιήσετε τον μετρητή κορυφαίας εκπνευστικής ροής

O γιατρός ή η νοσοκόμα θα σας δείξουν πώς να χρησιμοποιείτε σωστά τον μετρητή κορυφαίας εκπνευστικής ροής. Oι ακόλουθες οδηγίες αποτελούν υπενθύμιση.

  • Σταθείτε όρθιοι, εφόσον είναι δυνατόν.
  • Βεβαιωθείτε ότι ο δρομέας είναι στο μηδέν.
  • Πάρτε μία βαθιά εισπνοή, τοποθετήστε τον μετρητή στο στόμα σας (κρατήστε τον οριζόντια) και κλείστε τα χείλη σας.
  • Εκπνεύστε απότομα και δυνατά.
  • Σημειώστε τον αριθμό που δείχνει ο δρομέας.
  • Βάλτε τον δρομέα ξανά στο μηδέν.
  • Επαναλάβετε άλλες δύο φορές, ώστε να έχετε τρεις τιμές.
  • Σημειώστε την καλύτερη από τις τρεις τιμές.
Το πρόβλημα με αυτά τα συμπτώματα είναι ότι συνοδεύουν και πολλά άλλα είδη πνευμονικών ή καρδιακών παθήσεων. Προκειμένου, λοιπόν, να καταλήξει ο γιατρός σε μία διάγνωση, πρέπει να λάβει ένα λεπτομερές ιστορικό του είδους των συμπτωμάτων, των εκλυτικών τους παραγόντων και της διάρκειάς τους. Παρ’ όλο που η ακρόαση του στήθους αποτελεί μέρος κάθε εξέτασης, πολύ συχνά στο άσθμα δεν βοηθά ιδιαίτερα τον γιατρό. Η απουσία συριγμού ΔΕΝ σημαίνει ότι δεν υπάρχει άσθμα! Αντίστροφα, η παρουσία συριγμού δεν συνεπάγεται πάντα ένα υποκείμενο άσθμα – και αυτό κάνει τη διάγνωση του άσθματος αρκετά δύσκολη.

Τεστ αναπνοής

Αν και η διάγνωση του άσθματος μπορεί να γίνει βάσει μόνο του ιστορικού, συχνά χρησιμοποιούνται και ορισμένες απλές εξετάσεις. Oι μεγαλύτεροι σε ηλικία ασθενείς, που εκφράζουν συχνά παράπονα σχετικά με την καρδιακή τους λειτουργία, υποβάλλονται συνήθως σε ηλεκτροκαρδιογράφημα, ο στυλοβάτης της διερεύνησης του άσθματος, όμως, είναι τα τεστ αναπνοής.

Για τη διάγνωση του άσθματος χρησιμοποιούνται δύο βασικά τεστ αναπνοής: η μέτρηση της κορυφαίας εκπνευστικής ροής και η σπειρομέτρηση. Και τα δύο εκτιμούν τη στένωση των αεραγωγών, διότι όσο πιο στενοί είναι οι αεραγωγοί τόσο πιο αργή είναι η ροή του αέρα μέσα σ’ αυτούς και τόσο πιο χαμηλές οι τιμές των μετρήσεων.

O μετρητής της κορυφαίας εκπνευστικής ροής

O μετρητής αυτός είναι μία μικρή, οικονομική και ανθεκτική συσκευή που εκτιμά τη στένωση των αεραγωγών μετρώντας την κορυφαία εκπνευστική ροή. Αυτήν τη μέθοδο χρησιμοποιούν συνήθως οι παθολόγοι, προκειμένου να κάνουν τη διάγνωση. Ενδέχεται, ωστόσο, να μπορέσετε να την χρησιμοποιήσετε και μόνοι σας, ώστε να μετρήσετε την κορυφαία εκπνευστική ροή σας δύο, τρεις ή και τέσσερις φορές την ημέρα και να δείτε τη διακύμανσή της. Η κορυφαία εκπνευστική ροή ενός φυσιολογικού ατόμου θα παρουσιάσει ελάχιστη διακύμανση, ενώ τα άτομα που πάσχουν από άσθμα θα παρουσιάσουν συνεχή ή περιοδική διακύμανση. Ένα σύνηθες πρότυπο είναι εκείνο που περιλαμβάνει την επονομαζόμενη «πρωινή βουτιά», με τις τιμές να πέφτουν στο χαμηλότερο σημείο τους την ώρα της πρωινής έγερσης. Oρισμένες φορές, η πτώση της κορυφαίας ροής είναι περιοδική, συχνά ως επακόλουθο της έκθεσης σε κάποιον αναγνωρισμένο εκλυτικό παράγοντα, όπως το τρίχωμα της γάτας. Αν εκδηλώνετε περιοδικά μόνο συμπτώματα, η μέτρηση της κορυφαίας εκπνευστικής ροής σας θα σας φανεί ιδιαίτερα χρήσιμη. O καθημερινός έλεγχος της εκπνευστικής ροής μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στον έλεγχο του άσθματος, δρώντας ως «σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης» για την πρόληψη της επιδείνωσής του.

Σπειρομέτρηση

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον στις εξειδικευμένες κλινικές και στα νοσοκομεία. Μετρά όχι μόνο την κορυφαία εκπνευστική ροή αλλά και τον όγκο αέρα που εκπνέεται κατά τη διάρκεια της εκπνοής. Παρέχει περισσότερες πληροφορίες, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις καθημερινές μετρήσεις της κορυφαίας εκπνευστικής ροής.

Τεστ «αναστρεψιμότητας»

Αυτά τα τεστ αναπνοής πραγματοποιούνται μερικές φορές πριν και μετά την εισπνοή κάποιου βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου, το οποίο διαστέλλει τους αεραγωγούς. Αν οι ενδείξεις αυξηθούν κατά 15% ή και περισσότερο μετά την εισπνοή του φαρμάκου, η στένωση των αεραγωγών θεωρείται αναστρέψιμη και επιβεβαιώνει τη διάγνωση του άσθματος. Ακόμα και οι ασθματικοί δεν δείχνουν αναστρεψιμότητα κάθε φορά που υποβάλλονται σε εξέταση. Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για μία εξαιρετικά χρήσιμη διαγνωστική εξέταση για τα άτομα στα οποία υπάρχει υποψία άσθματος.

Αλλα τεστ αναπνοής

Αν η διάγνωση παρουσιάζει δυσκολίες, ο ασθενής μπορεί να παραπεμφθεί σε κάποιο πνευμονολογικό εργαστήριο. Εκεί, θα υποβληθεί σε πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, συνήθως κατόπιν αίτησης του νοσοκομειακού γιατρού.

health.in.gr