Η Σοφία έχει αναρτήσει στις Κόκκινες Νύχτες της έναν λεπτομερή και χρησιμότατο οδηγό με οδηγίες για όσους σκοπεύετε να επισκεφτείτε για πρώτη φορά το Λονδίνο. Της ζήτησα να τον αναδημοσιεύσω για δύο λόγους:

α- Διότι θα βρείτε σε αυτόν «μυστικά» διαβίωσης στο Λονδίνο, που δεν θα βρείτε ούτε στον καλύτερο ταξιδιωτικό οδηγό

β- Επειδή ελπίζω ότι κάποια στιγμή στην Ελλάδα θα αποκτήσουμε και λίγη από την ευγένεια των Βρετανών, χωρίς να πιστεύουμε πλέον ότι πρόκειται περί γραφικότητας ενός ψυχρού λαού…

Ας διαβάσουμε λοιπόν, όσα μάς υποδεικνύει η Σοφία:

«Υπόδειξη 1η (και σημαντικότατη)
Στην Αγγλία λέμε πολλά ευχαριστώ. Περίπου 5 ανά συναλλαγή. Ως τουρίστες μπορείτε να πείτε λιγότερα, πάντως αν τελειώσετε οποιαδήποτε συναλλαγή έχοντας πει μόνο ένα ευχαριστώ, επιβάλλεται να πείτε 1-2 μαζεμένα στο τέλος για να εξισορροπήστε την κατάσταση. Εκτός από thank you και thanks, μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε τις λέξεις ta και cheers (που σημαίνει και «γεια μας»).

» Υπόδειξη 2η (και αρκετά σημαντική)
Λέμε επίσης πολλά sorry, είτε φταιμε, είτε όχι. Αν σας πατήσει κάποιος κατά λάθος, ή σας σπρώξει, η σωστή αντίδραση είναι να του πείτε sorry. Το ίδιο θα κάνει κι αυτός. Και όχι, δεν σας κάνω πλάκα.

» Υπόδειξη 3η (επίσης αρκετά σημαντική)
Λέμε πολλά please. Ό,τι και να ζητάτε, λέτε please, εκτός αν στην αρχή έχετε πει excuse me (οπότε μπορείτε να παραλείψετε το please). Όταν σας προσφέρουν κάτι και το θέλετε, η σωστή απάντηση είναι «yes, please». Όταν δεν το θέλετε, λέτε «no, thank you». Αν πείτε «yes, thank you» κινδυνεύετε να μην γίνετε κατανοητοί.

» Υπόδειξη 4η
Ξεχάστε την καθαριότητα, η ευγένεια είναι μισή αρχοντιά. Όπερ σημαίνει: στις κυλιόμενες σκάλες στεκόμαστε πάντα στη δεξιά μεριά, αφήνοντας διάδρομο στα αριστερά μας για να περάσουν όσοι βιάζονται. Στις πλατφόρμες του μετρό και του τρένου, περιμένουμε υπομονετικά να βγουν όλοι από το βαγόνι, και μετά μπαίνουμε εμείς. Εννοείται ότι ποτέ δεν σπρώχνουμε. Στα μαγαζιά, όταν παίρνουμε ή δίνουμε ρέστα, τα βάζουμε στο χέρι του άλλου, δεν τα πετάμε στον πάγκο. Όταν βγαίνουμε από ένα δημόσιο χώρο και ακολουθούν άλλοι πίσω μας (π.χ. σε ένα μαγαζί) κρατάμε την πόρτα ανοιχτή για τον επόμενο από εμάς. Όταν στεκόμαστε σε μια διάβαση και τα αυτοκίνητα σταματήσουν για να περάσουμε, κάνουμε ένα νεύμα με το κεφάλι ή σηκώνουμε το χέρι για να τους ευχαριστήσουμε.

» Υπόδειξη 5η
Ρίχνετε το χρησιμοποιημένο χαρτί τουαλέτας *πάντα* μέσα στην λεκάνη και ποτέ στο καλαθάκι, το οποίο είναι μόνο για σερβιέτες, βαμβάκια, και «καθαρά» χαρτιά. Μην φοβάστε, δεν θα βουλώσουν. Οι αποχετευτικοί σωλήνες έχουν μεγαλύτερη διάμετρο από τους δικούς μας (σας) στην Ελλάδα.

Σημείωση: Αυτό για τα χαρτιά ισχύει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, τουλάχιστον στη δυτική Ευρώπη. Σε Ρουμανίες, Βουλγαρίες κ.λπ. δεν ξέρω τι παίζει.

» Υπόδειξη 6η
Στις παμπ παραγγέλνουμε στο μπαρ, δεν έρχεται σερβιτόρος στο τραπέζι. Αυτό ισχύει είτε παραγγέλνουμε φαγητό είτε ποτό. Τα ποτά συνήθως τα παίρνουμε οι ίδιοι, ενώ το φαγητό θα μας το φέρουν στο τραπέζι.

» Υπόδειξη 7η
Στα εστιατόρια, δεν χρειάζεται να αφήσετε πουρμπουάρ. Τις περισσότερες φορές, πουρμπουάρ της τάξεως του 10-12% (ενίοτε παραπάνω) προστίθεται στον λογαριασμό πριν καν φτάσει στο τραπέζι. Αν δεν έχει προστεθεί, στο κάτω μέρος της απόδειξης γράφει με κεφαλαία γράμματα SERVICE NOT INCLUDED. Τότε συνηθίζεται να αφήνουμε 10% αλλά δεν είναι απαραίτητο. Μάλιστα, αν δεν είσαστε ικανοποιημένοι από την εξυπηρέτηση ή το φαγητό, μπορείτε να ζητήσετε να σας αφαιρέσουν το service – και δεν μπορούν να πουν όχι, γιατί είναι προαιρετικό.

» Υπόδειξη 8η
Αν χαθείτε ή δεν ξέρετε πώς να πάτε κάπου, μην φοβάστε να σταματήστε κάποιον και να ρωτήσετε, ακόμα κι αν πρόκειται για κάτι χαζό, π.χ. προς τα πού είναι το ποτάμι (για να προσανατολιστείτε). Δεν πρόκειται να γελάσει κανείς μαζί σας, και ο κόσμος γενικά είναι φιλικός και πρόθυμος να βοηθήσει. Στο Λονδίνο πολλοί δρόμοι δεν έχουν πινακίδες με τις ονομασίες τους, και ο γρηγορότερος τρόπος να βρείτε πού είσαστε είναι να ρωτήσετε κάποιον που ξέρει. Αν δεν θέλετε να σταματήσετε κάποιον άγνωστο, ρωτήστε τους υπαλλήλους του μετρό που στέκονται στις εξόδους των σταθμών, ή κάποιον αστυνομικό ή
community officer (αυτοί είναι σαν αστυνομικοί, αλλά δεν φοράνε τα ψηλά καπέλα των κανονικών αστυνομικών). Οι αστυνομικοί στην Αγγλία είναι πολύ εξυπηρετικοί.

Επίσης στις εξόδους του μετρό υπάρχουν πάντα αναλυτικοί χάρτες της περιοχής, με διάφορα σημεία μαρκαρισμένα (ξενοδοχεία, μουσεία, πρεσβείες κ.λπ.) ή πόστερ με οδηγίες για το πώς θα πάτε σε σημαντικά μουσεία ή μνημεία.

» Υπόδειξη 9η
Στο Λονδίνο ζουν πάρα πολλοί ξένοι, και οι Άγγλοι γενικώς δεν έχουν κόλλημα με τις ορθές προφορές, ούτε απαιτούν από τους ξένους να μιλάνε με ευφράδεια. Συνεπώς μην διστάσετε να χρησιμοποιείστε τα αγγλικά σας, σε ό,τι κατάσταση και να είναι. Αν δεν σας καταλάβουν με την μία, ίσως είναι επειδή οι ίδιοι είναι ξένοι. Στην ανάγκη γράψτε τι ψάχνετε ή δείξτε τους στο χάρτη.

» Υπόδειξη 10η
Όταν εξηγείτε σε κάποιον πού είσαστε ή πού θέλετε να πάτε, μην κόβετε το όνομα, αλλά πέστε το ολόκληρο. Άλλο πράγμα η Oxford και άλλο η Oxford Street. Άλλο πράγμα το Leicester και άλλο η Leicester Square, άλλο το Leeds κι άλλο το Leeds Castle κ.λπ. Αν δεν προσέξετε, μπορείτε να βρεθείτε σε εντελώς άλλο μέρος (ξέρω Έλληνες που την έχουν πατήσει έτσι).

» Υπόδειξη 11η
Στην Αγγλία οδηγάμε ανάποδα. Συνεπώς και ως πεζοί πρέπει να προσέχετε διπλά γιατί τα αυτοκίνητα εμφανίζονται από εκεί που δεν τα περιμένετε. Πάντα να κοιτάζετε και δεξιά και αριστερά. Στα δύσκολα σημεία, γράφουν οδηγίες στο δρόμο (LOOK RIGHT ή LOOK LEFT). Αποφύγετε να διασχίζετε το δρόμο όπου να ναι. Είναι πολύ επικίνδυνο σπορ. Προτιμήστε τα φανάρια και τις διαβάσεις. Όταν υπάρχει διάβαση χωρίς φανάρια, τα αυτοκίνητα σταματάνε αν σταθείτε στην άκρη της διάβασης. Κατά τ άλλα, μην ξεχνάτε ότι η θέση των πεζών είναι στο πεζοδρόμιο και όχι πάνω στο δρόμο.

» Υπόδειξη 12η
Όλοι οι κοινόχρηστοι χώροι στην Βρετανία είναι αποκλειστικά και δια νόμου χώροι μη καπνιστών. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείτε να καπνίσετε σε εστιατόρια, καφέ, μουσεία, ξενοδοχεία, αεροδρόμια, αλλά ούτε και στους σταθμούς των λεωφορείων και των τρένων, παρόλο που είναι υπαίθριοι.

Αν είσαστε σε εστιατόριο, μπαρ κ.λπ. και θέλετε να καπνίσετε, θα πρέπει να βγείτε έξω και να σταθείτε δίπλα από την πόρτα του μαγαζιού. Αν είσαστε σε σταθμό θα πρέπει να βγείτε έξω από το σταθμό. Υπάρχουν ειδικές πινακίδες εκεί που αρχίζει ο χώρος μη καπνιστών. Αν καπνίζετε, φέρτε τσιγάρα από την Ελλάδα. Στην Αγγλία έχουν πάνω από 7 ευρώ το πακέτο.

» Υπόδειξη 13η
Από πλευράς εγκληματικότητας, το Λονδίνο είναι αρκετά ασφαλές, αλλά στο μετρό (και σε μέρη που υπάρχουν πολλοί τουρίστες) κυκλοφορούν πορτοφολάδες. Προσοχή στα χρήματα και στα υπάρχοντά σας!

» Υπόδειξη 14η
Ο καιρός είναι γενικά ήπιος και ευμετάβλητος. Μπορεί τη μια μέρα να κάνει κρύο και την επόμενη ζέστη (λέμε τώρα). Γενικά όσο πιο πολλή συννεφιά έχει, τόσο περισσότερη ζέστη κάνει. Οι ηλιόλουστες μέρες, ειδικά τον χειμώνα, είναι πιο κρύες. Χιονίζει σπάνια, και βρέχει συχνά, λίγο και επίμονα. Πάρτε ομπρελίτσα ακόμα κι αν η πρόγνωση είναι για ήλιο. Πάντως γαλότσες είναι απίθανο να χρειαστείτε, εκτός αν βγείτε στις εξοχές.

» Υπόδειξη 15η
Οι ώρες του φαγητού είναι διαφορετικές απ ό,τι στην Ελλάδα. Το πρωινό είναι στις 8-9 πμ, το μεσημεριανό στις 12-2 μμ και το βραδινό συνήθως από τις 6-8 μμ. Τα εστιατόρια σερβίρουν ως τις 10 μμ περίπου, αλλά στις παμπ είναι δύσκολο να βρείτε φαγητό μετά τις 8-9 το βράδυ, και τα περισσότερα καφέ και σαντουιτσάδικα κλείνουν κατά τις 6. Για φαγητό μετά τις 10 το βράδι, η καλύτερη λύση είναι να πάτε σε κάποιον σταθμό τρένου (όπου τα καφέ και τα σαντουιτσάδικα μένουν ανοιχτά ως αργά) ή σε ινδικό εστιατόριο.

Στο κέντρο του Λονδίνου θα βρείτε καφέ και μπαρ που μένουν ανοιχτά ως αργά. Εκτός κέντρου, η μόνη λύση για βραδινή διασκέδαση είναι οι παμπ. Μερικές παμπ σερβίρουν και καφέ, αλλά οι περισσότερες μόνο μπύρες, κρασί και αναψυκτικά. Παμπ υπάρχουν παντού, σε κάθε γειτονιά, τόσο που όταν παίρνεις ταξί και ο ταξιτζής δεν ξέρει πού είναι ο δρόμος, μπορεί να το βρει αν του πεις την κοντινότερη παμπ (π.χ. its near the Lions Head). Οι παμπ συνήθως μένουν ανοιχτές μέχρι λίγο πριν τα μεσάνυχτα, αλλά δεν σερβίρουν μετά τις 11 μμ. Αυτό λέγεται «last orders» και μάλιστα χτυπάνε ένα καμπανάκι για να ξέρουν οι θαμώνες ότι είναι ώρα να παραγγείλουν το τελευταίο τους ποτό.

» Υπόδειξη 16η
Στα μαγαζιά μπορείτε να πληρώσετε με χαρτονομίσματα, ακόμα και για μικρά ποσά. Δεν θα στραβομουτσουνιάσει κανείς, ούτε θα σας ζητήσει ψιλά, εκτός αν πραγματικά δεν έχει ψιλά για τα ρέστα και είναι δύσκολο να βρει. Ούτε θα σας κλέψουν ποτέ στα ρέστα. Αν μπερδεύεστε με τα ξένα νομίσματα, αντί να ψάχνεστε, απλώστε απλά το χέρι σας για να πάρει ο ταμίας όσα χρειάζονται.»

ΥΣ1: Αυτά τα πολύ χρήσιμα μάς γράφει η Σοφία. Το άρθρο της μπορείτε να το διαβάσετε και εδώ μαζί με τα σχόλιά του. 

ΥΣ 2: Μερικές φορές καθυστερώ να απαντήσω στα σχόλιά σας και αυτό συμβαίνει γιατί για κάποιο λόγο δεν μπορώ να το κάνω αυτό όταν χρησιμοποιώ τη σύνδεση του σπιτιού μου. Αντιθέτως, δεν έχω πρόβλημα όταν βρίσκομαι στο γραφείο, όπου όμως δεν έχω πάντα τον χρόνο… Μυστήρια πράγματα…